Chiếc Lược Gỗ Trong Ba Lô

Năm 1973, những cung đường đất đỏ Tây Nguyên vẫn ngày đêm oằn mình dưới bom đạn. Các đơn vị vận tải phải gùi đạn, thuốc men và lương thực băng qua rừng sâu để tiếp tế cho mặt trận phía trước. Ông Hồ Văn Thành khi ấy là chiến sĩ vận tải thuộc một đơn vị đóng gần chân núi Chư Păh. Những chuyến đi thường kéo dài nhiều ngày, lội suối, trèo đèo trong mưa rừng và sốt rét. Trong tổ có chiến sĩ trẻ tên Phan Đình Vũ, quê ở Quảng Ngãi. Vũ hiền, ít nói nhưng rất thương đồng đội. Trong ba lô của anh lúc nào cũng có một chiếc lược gỗ nhỏ màu nâu sẫm. Chiếc lược được khắc vụng về hình bông lúa ở cán, do chính tay em gái anh làm trước ngày lên đường. Đồng đội thường đùa: — “Giữa rừng tóc tai có ai ngó đâu mà chải.” Vũ cười nhẹ: — “Chải tóc để nhớ mình vẫn là người của gia đình.” Câu nói ấy khiến nhiều người im lặng. Những đêm nghỉ chân bên bếp lửa, Vũ thường lấy chiếc lược ra chải tóc rồi chuyền cho đồng đội dùng chung. Có chiến sĩ sốt rét tóc rối bù nhiều ngày, anh còn ngồi gỡ từng nút tóc giúp bạn. Ông Thành nhớ mãi cảnh ấy giữa rừng sâu lạnh buốt và tiếng côn trùng dày đặc trong đêm. Một lần, đơn vị nhận nhiệm vụ tải đạn gấp qua một con dốc thường bị máy bay phục kích. Cả đoàn đi từ lúc trời chưa sáng để tránh bị phát hiện. Khi vừa tới lưng chừng dốc, tiếng động cơ bất ngờ vang dội từ phía xa. Máy bay lao tới rất thấp. Bom nổ liên tiếp làm đất đá tung mù cả sườn núi. Mọi người vội ôm hàng lao xuống mép rừng trú ẩn. Giữa lúc hỗn loạn, một chiến sĩ bị sức ép bom hất ngã xuống hố đất cạnh đường. Ba lô đạn trên lưng anh mắc lại không thể tự thoát ra. Vũ lập tức quay ngược lên kéo đồng đội. Ông Thành hét lớn: — “Để tôi lên!” Nhưng Vũ chỉ kịp lắc đầu. Giữa khói bụi và tiếng bom rung chuyển, anh cố đẩy người đồng đội xuống mép an toàn. Rồi một tiếng nổ dữ dội vang lên ngay trên con dốc đỏ. Khi máy bay rời đi, đồng đội quay lại tìm kiếm. Họ thấy Vũ nằm cạnh mép đường tải đạn, bàn tay vẫn còn nắm quai ba lô của người được cứu. Trong túi áo ngực anh, chiếc lược gỗ vẫn còn nguyên vẹn. Đêm hôm đó, cả tổ ngồi lặng bên bếp lửa nhỏ giữa rừng. Ông Thành cầm chiếc lược chải nhẹ lên mái tóc đầy bụi đất của người đồng đội trẻ trước lúc tiễn anh đi. Sau chiến tranh, ông mang chiếc lược về Quảng Ngãi trao cho em gái Vũ. Cô gái vừa nhìn thấy chiếc lược đã bật khóc vì nhận ra những đường khắc bông lúa mình từng vụng về làm năm nào. Cô nghẹn ngào: — “Anh tôi vẫn còn giữ…” Nhiều năm đã qua, nhưng với ông Thành, chiếc lược gỗ ấy vẫn là hình ảnh không thể phai của thời hoa lửa — nơi giữa bom đạn khốc liệt, những người lính trẻ vẫn giữ trong tim mình sự dịu dàng của tình thân và ký ức quê nhà.