Chiếc Lược Làm Từ Mảnh Tre Già

Đầu mùa khô năm 1974, một đơn vị thanh niên xung phong làm nhiệm vụ mở đường tại miền Đông Nam Bộ. Công việc kéo dài từ sáng sớm đến tối muộn. Bụi đất bám kín tóc, quần áo và khuôn mặt của mọi người.

Nhiều tháng liền không có điều kiện cắt tóc hay chăm sóc bản thân.

Mái tóc của các nữ thanh niên xung phong thường rối bời sau mỗi ngày lao động.

Chiến sĩ Nguyễn Thị Hòa, hai mươi hai tuổi, quê ở Bắc Giang, nhìn các chị em mỗi tối phải dùng tay gỡ từng lọn tóc mà thấy thương.

Trước khi tham gia lực lượng thanh niên xung phong, cha cô là một người thợ thủ công chuyên làm đồ tre.

Từ nhỏ, Hòa đã biết cách gọt tre và chuốt nan.

Một buổi chiều, cô tìm được một khúc tre già khô, có thớ mịn và rất chắc.

Hòa cắt thành từng miếng nhỏ.

Dùng con dao gọt từng chiếc răng lược thật đều.

Sau đó lấy lá chuối khô chà nhẵn để các đầu răng không làm đau da đầu.

Chiếc lược đầu tiên hoàn thành sau gần ba giờ.

Một người bạn mượn thử.

Cô mỉm cười:

"Êm thật."

"Cứ như lược ở nhà."

Hòa vui lắm.

Những buổi tối sau giờ làm, cô tiếp tục làm thêm nhiều chiếc lược khác.

Chiếc nào xong cũng tặng ngay cho đồng đội.

Không ai phải đổi hay trả công.

Chỉ cần thấy mọi người chải được mái tóc gọn gàng là cô đã hài lòng.

Một hôm, một nữ thanh niên xung phong vừa nhận tin em trai hy sinh.

Cô ngồi lặng trước cửa lán.

Mái tóc rối xòa trước mặt.

Hòa lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh.

Không nói nhiều.

Chỉ nhẹ nhàng đưa chiếc lược tre cho bạn.

Người bạn chậm rãi chải tóc.

Từng lọn tóc dần thẳng lại.

Một lúc sau, cô khẽ nói:

"Cảm ơn."

"Hôm nay mình thấy lòng nhẹ hơn."

Hòa chỉ nắm lấy tay bạn.

Giữa chiến trường, đôi khi sự sẻ chia không cần nhiều lời.

Trong buổi sinh hoạt truyền thống, chính trị viên kể về Anh hùng Nguyễn Thị Chiên, người luôn giữ vững tinh thần lạc quan, giản dị và hết lòng vì đồng đội trong những năm tháng kháng chiến.

Ông nói:

"Sự quan tâm chân thành có thể tiếp thêm sức mạnh cho người khác."

Hòa nhìn những chiếc lược tre còn nằm trên bàn.

Cô hiểu rằng, chúng không chỉ giúp chải tóc.

Chúng còn giúp gìn giữ sự tự tin và niềm tin của những con người đang ngày đêm cống hiến cho Tổ quốc.

Sau ngày đất nước thống nhất, Hòa trở về quê mở một cơ sở làm đồ thủ công từ tre.

Bà dạy nhiều bạn trẻ cách tận dụng những vật liệu mộc mạc để tạo nên những vật dụng hữu ích.

Trong chiếc tủ gỗ nhỏ của gia đình, bà vẫn giữ chiếc lược đầu tiên đã theo mình suốt những năm tháng thanh xuân.

Màu tre đã sẫm.

Vài chiếc răng lược cũng mòn theo thời gian.

Một hôm, cô cháu gái cầm chiếc lược lên rồi hỏi:

"Bà ơi, sao bà không mua chiếc lược mới đẹp hơn?"

Hòa mỉm cười.

Bà vuốt nhẹ lên thân lược đã nhẵn bóng.

"Vì chiếc lược này không chỉ chải mái tóc."

"Nó còn lưu giữ tình đồng đội của một thời không thể nào quên."

Đứa bé khẽ gật đầu.

Ngoài hiên, hàng tre trước ngõ xào xạc trong gió chiều.

Hòa lặng lẽ nhìn khoảng trời bình yên.

Bà hiểu rằng, trong thời hoa lửa, có những điều bình dị tưởng chừng rất nhỏ bé.

Một chiếc lược tre.

Một cử chỉ quan tâm.

Một sự sẻ chia lặng lẽ.

Chính những điều ấy đã giúp con người giữ vững nghị lực, cùng nhau vượt qua gian khó và viết nên những trang đẹp của lòng nhân ái giữa những năm tháng chiến tranh.