Nhân chứng lịch sử trong giờ phút giải phóng miền Nam

Chuẩn bị đến dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), chúng tôi tìm đến số nhà 06, ngõ 129, phường Thái Bình, tỉnh Hưng Yên và được gặp cựu chiến binh Phạm Duy Đô – người lính đặc công với những chiến công đặc biệt xuất sắc. Ông Đô năm nay đã bước sang tuổi 76, vẫn khỏe khoắn và nhanh nhẹn.
Tâm sự và kể về cuộc đời quân ngũ của mình, ông Đô cho biết, năm 19 tuổi, ông tình nguyện nhập ngũ và được huấn luyện tại Binh chủng Đặc công. Năm 1971, ông cùng đồng đội vượt Trường Sơn vào chiến trường miền Đông Nam Bộ đánh đế quốc Mỹ. Với tinh thần dũng cảm, mưu trí, ông đã cùng đồng đội tham gia nhiều trận đánh ác liệt, lập nhiều chiến công hiển hách.

Đặc biệt, ngày 30/4/1975, ông là một trong những người lính đặc công đầu tiên tiến vào Dinh Độc Lập. Ông trực tiếp dẫn đường cho xe tăng của Đại đội trưởng Bùi Quang Thận. Ông cũng chính là người chỉ huy kíp chiến đấu, tham gia bắt giữ Tổng thống Dương Văn Minh và nội các Chính phủ Việt Nam Cộng hòa… góp phần vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ cứu nước.

*Ba lần nhận nhiệm vụ đặc biệt

Trong suốt cuộc đời quân ngũ, ông Phạm Duy Đô có ba lần được giao phó những nhiệm vụ đặc biệt, mang dấu ấn lịch sử quan trọng của đất nước. Lần thứ nhất, năm 1971, ông vinh dự tham gia diễn tập phục vụ Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp đón các vị lãnh tụ các nước: lãnh tụ Cuba Fidel Castro và Tổng Bí thư Ba Lan. Ông cùng đồng đội đã trình diễn kỹ thuật chiến đấu đặc công nước, bơi qua sông Hồng, tiếp cận sân bay Gia Lâm và thực hiện các tình huống chiến đấu đặc biệt. Màn trình diễn ấn tượng nên ngay sau đó, lãnh tụ Cuba Fidel Castro đã đến tận nơi bắt tay, khen ngợi tinh thần và tài năng của người lính đặc công Việt Nam.

Chưa đầy một tuần sau sự kiện đáng nhớ đó, ông Đô lại được giao nhiệm vụ đặc biệt lần thứ hai - cùng 9 chiến đấu viên bảo vệ và dẫn đường cho 24 sinh viên Lào và Campuchia vừa tốt nghiệp từ các trường đại học y của Việt Nam vượt Trường Sơn bàn giao cho nước bạn Lào và Campuchia. Với tinh thần trách nhiệm cao, ông cùng 9 đồng đội đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ suốt gần 5 tháng, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho đoàn sinh viên.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ đặc biệt thứ hai, ông Phạm Duy Đô không trở về miền Bắc mà tiếp tục ở lại chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ. Ông được biên chế về Đại đội 1, tiểu đoàn 19, Trung đoàn 116, đặc công miền Đông Nam Bộ, cùng đồng đội trực tiếp trinh sát, điều nghiên và tham gia hàng chục trận đánh quan trọng như trận đánh tại kho bom Long Bình, Chiến đoàn 43, Liên trường Thiết giáp, đánh chiếm và bảo vệ cầu Đồng Nai, sân bay dã chiến Nước Trong...

Cuối năm 1973, ông nhận nhiệm vụ đặc biệt thứ ba, đây có lẽ là nhiệm vụ quan trọng nhất trong cuộc đời quân ngũ của ông. Thượng tướng Trần Văn Trà khi ấy là Tư lệnh Quân giải phóng Miền Nam và Trung đoàn trưởng Võ Tấn Sỹ trực tiếp giao nhiệm vụ cho ông cùng hai chiến đấu viên xuất sắc là Đỗ Đức Tốc và Lê Huy Hoạt, đột nhập nội thành Sài Gòn, thực hiện điều nghiên và vẽ sơ đồ tác chiến Dinh Độc Lập, các mục tiêu vùng phụ cận. Đây là nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm và phức tạp, đòi hỏi sự dũng cảm, mưu trí và tinh thần trách nhiệm cao.

Được sự giúp đỡ của cơ sở cách mạng nội thành, tổ trinh sát của ông Phạm Duy Đô đã lợi dụng cả hệ thống cống ngầm để bí mật điều nghiên các mục tiêu quan trọng, thu thập thông tin và vẽ sơ đồ chi tiết Dinh Độc Lập. Sau gần nửa tháng "xuất quỷ nhập thần", Phạm Duy Đô và tổ trinh sát đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, cung cấp những thông tin vô cùng quý giá cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975.