CHIẾC MŨ RƠM CỦA MẸ

Năm 1966, làng quê nhỏ ở Hà Tĩnh chìm trong những ngày mưa bom liên tiếp.

Bà Ngô Thị Lan vừa tham gia dân công hỏa tuyến, vừa một mình chăm hai em nhỏ khi chồng và con trai lớn đều ở chiến trường.

Trước ngày con trai lên đường nhập ngũ, bà thức gần suốt đêm để đan cho con một chiếc mũ rơm chống mảnh bom.

Ngày ấy, chiếc mũ rơm là vật quen thuộc của thanh niên miền Bắc. Người ta đan nhiều lớp rơm dày, lót thêm mo cau bên trong để giảm sức ép từ mảnh đạn.

Khi đội thử lên đầu con, bà vừa chỉnh quai mũ vừa dặn:

— “Ra ngoài đó nhớ giữ gìn nghe con.”

Cậu thanh niên cười:

— “Con trai má gan lắm mà.”

Nhưng trước lúc quay đi, bà vẫn lén lau nước mắt vào vạt áo.

Nhiều tháng sau, người con gửi thư về kể rằng chiếc mũ luôn theo anh trong mỗi lần hành quân.

Có hôm trú bom giữa rừng, cả tiểu đội lấy mũ rơm kê đầu ngủ.

Có hôm trời mưa lớn, anh úp chiếc mũ che cho cuốn sổ tay khỏi ướt.

Một lần đơn vị bị pháo kích bất ngờ. Một mảnh đạn sượt mạnh qua đầu làm chiếc mũ rách toạc một bên.

Đồng đội nhìn rồi bảo:

— “May có cái mũ của má cậu đó.”

Anh chỉ im lặng vuốt nhẹ phần rơm bị cháy sém.

Ngày đất nước thống nhất, người con trở về với chiếc mũ cũ đã bạc màu, méo mó theo năm tháng.

Bà Lan cầm chiếc mũ trên tay thật lâu rồi bật khóc.

Bà không ngờ thứ mình đan trong một đêm mất ngủ năm ấy lại có thể cùng con đi qua cả chiến tranh.

Nhiều năm sau, chiếc mũ rơm được đặt trang trọng trong tủ kính nhỏ của gia đình.

Với ông, đó không chỉ là chiếc mũ chống bom.

Mà là tình thương của mẹ — thứ đã che chở con người ta vượt qua những tháng ngày dữ dội nhất của thời hoa lửa.