Chiếc Mũ Tai Bèo Bên Triền Đất Đỏ

Năm 1972, chiến trường Bình Long chìm trong khói lửa. Những cánh rừng cao su và đồi đất đỏ ngày đêm rung chuyển bởi pháo kích và trực thăng vũ trang. Ông Phùng Văn Lập khi ấy là chiến sĩ trinh sát, chuyên đi trước đội hình để dò đường và nắm tình hình địch. Công việc vô cùng nguy hiểm vì nhiều khi phải bò sát hàng rào đối phương suốt đêm. Trong tổ trinh sát có chiến sĩ trẻ tên Nguyễn Văn Cảnh, quê ở Thanh Hóa. Cảnh có gương mặt hiền và đôi mắt lúc nào cũng ánh lên vẻ lạc quan. Anh đặc biệt quý chiếc mũ tai bèo đã bạc màu theo nắng mưa hành quân. Mẹ anh tự tay may lại quai mũ trước ngày con lên đường nên anh luôn giữ gìn cẩn thận. Mỗi lần nghỉ chân, Cảnh thường tháo mũ phủi lớp bụi đỏ rồi đội ngay ngắn lại lên đầu. Đồng đội trêu: — “Giữa chiến trường mà còn chải chuốt.” Anh cười: — “Mai này còn phải đội nó về quê chứ.” Những ngày ở rừng, chiếc mũ ấy che nắng, che mưa, đôi khi còn dùng làm quạt cho đồng đội sốt rét. Ông Lập nhớ nhất là những đêm phục kích dài trong rừng cao su. Trời tối đen, chỉ nghe tiếng lá khô và tiếng côn trùng. Cảnh thường kéo mũ xuống thấp rồi thì thầm: — “Ráng sống hết cuộc chiến này, tôi về cưới vợ.” Ai nghe cũng cười, dù trong lòng hiểu rằng ngày mai với người lính đôi khi mong manh lắm. Một buổi sáng đầu mùa mưa, tổ trinh sát nhận nhiệm vụ dẫn đường cho đơn vị vượt qua triền đất đỏ gần khu địch đóng quân. Khi cả nhóm vừa băng qua con dốc thì loạt súng bất ngờ nổ vang từ hai bên sườn đồi. Địch phục kích. Đất đỏ tung mù trời. Đồng đội lập tức tản ra tìm chỗ ẩn nấp. Một chiến sĩ bị thương nằm giữa khoảng trống không thể di chuyển. Cảnh không ngần ngại lao ra kéo đồng đội vào mép hố bom. Ông Lập hét lớn: — “Cảnh! Lui lại!” Nhưng anh vẫn cố ghì người bạn xuống đất để tránh làn đạn quét ngang. Khi trận đánh kết thúc, đồng đội chạy đi tìm thì thấy chiếc mũ tai bèo nằm giữa bãi cỏ cháy sém vì đạn lửa. Còn Cảnh đã nằm lại trên triền đất đỏ ấy. Đêm hôm đó, chiếc mũ được đặt giữa tiểu đội bên ánh lửa nhỏ. Không ai nói câu nào, chỉ nghe tiếng mưa đầu mùa rơi lộp bộp trên tán lá cao su. Sau chiến tranh, ông Lập mang chiếc mũ về Thanh Hóa trao cho mẹ Cảnh. Bà cụ ôm chiếc mũ bạc màu vào lòng, vuốt nhẹ lên đường chỉ nơi quai mũ từng được bà tự tay khâu lại. Rồi bà nghẹn ngào: — “Nó chưa kịp đội mũ về nhà…” Nhiều năm đã trôi qua, nhưng với ông Lập, chiếc mũ tai bèo cũ ấy vẫn còn mang hơi nóng của chiến trường năm nào — nhắc về một người lính trẻ đã sống trọn tuổi xuân mình giữa thời hoa lửa đầy bom đạn và hy sinh.