Chiếc Mũ Tai Bèo Sờn Vành

Ông Nguyễn Hữu Phúc kể rằng, chiếc mũ tai bèo ông đội ngày nhập ngũ là món quà của người cha trước lúc lên đường. Chiếc mũ không mới, được cha ông giữ lại từ thời tham gia dân quân chống Pháp. Trao chiếc mũ cho con, người cha chỉ dặn: — "Mũ có cũ cũng không sao, miễn là con bình yên trở về." Ông Phúc đội chiếc mũ ấy suốt những năm tháng băng rừng Tây Nguyên. Mưa rừng làm vành mũ sờn dần, quai mũ nhiều lần phải nối bằng chỉ dù, nhưng ông vẫn không nỡ thay. Đầu năm 1972, tổ trinh sát của ông nhận nhiệm vụ luồn sâu vào một khu vực để nắm tình hình. Trong tổ có chiến sĩ trẻ Lê Văn Hậu, quê Quảng Ngãi, mới vào đơn vị chưa đầy ba tháng. Một đêm hành quân giữa rừng khộp, cơn gió mạnh bất ngờ cuốn mất chiếc mũ của anh Hậu xuống một khe sâu. Không thể quay lại tìm vì trời sắp sáng, anh đành tiếp tục đi dưới cái nắng gay gắt của Tây Nguyên. Thấy vậy, ông Phúc lặng lẽ tháo chiếc mũ của mình đưa cho người đồng đội trẻ. Anh Hậu ngần ngại: — "Anh còn phải đi trinh sát mà." Ông Phúc cười hiền: — "Tóc tôi bạc nắng quen rồi. Cậu còn trẻ, đừng để cảm nắng." Từ hôm ấy, ông dùng một chiếc khăn dù quấn đầu thay mũ. Ít tuần sau, trong một lần làm nhiệm vụ, anh Hậu bị thương ở vai. Trước khi được chuyển về tuyến sau, anh tháo chiếc mũ định trả lại. Ông Phúc lắc đầu: — "Khi nào hòa bình, gặp lại thì trả." Nhưng rồi chiến tranh cuốn mỗi người về một đơn vị khác, họ mất liên lạc. Năm 2018, trong một buổi gặp mặt cựu chiến binh tại Gia Lai, một người đàn ông khoảng ngoài sáu mươi tuổi cầm theo chiếc mũ tai bèo đã úa màu bước đến trước ông Phúc. Người ấy chính là anh Lê Văn Hậu. Chiếc mũ vẫn còn đó, vành mũ đã sờn nhiều hơn, nhưng phía trong vẫn còn hàng chữ viết bằng mực tím: "N.H. Phúc - 1970." Anh Hậu xúc động nói: — "Tôi đã giữ lời hẹn gần nửa thế kỷ." Ông Phúc cầm chiếc mũ, lặng người rất lâu. Hai người ôm chầm lấy nhau giữa tiếng vỗ tay của những đồng đội năm xưa. Ít lâu sau, ông Phúc đưa các con đến thăm gia đình anh Hậu ở Quảng Ngãi. Trong bữa cơm thân mật, con trai anh Hậu kể: — "Từ nhỏ, chúng tôi chỉ biết cha luôn giữ một chiếc mũ cũ trong tủ. Hôm nay mới hiểu vì sao cha quý nó đến vậy." Ông Phúc mỉm cười: — "Đó không còn là chiếc mũ của riêng tôi nữa. Nó thuộc về một thời tuổi trẻ của cả chúng tôi." Ngày nay, chiếc mũ tai bèo được hai gia đình thống nhất trao tặng cho phòng truyền thống của địa phương để nhiều người cùng biết đến câu chuyện phía sau. Mỗi lần được mời giao lưu với học sinh, ông Nguyễn Hữu Phúc đều nhắc lại kỷ niệm ấy và nói: "Chiến tranh khiến nhiều thứ cũ đi rất nhanh, nhưng tình đồng đội thì càng theo năm tháng càng bền chặt. Một chiếc mũ có thể sờn vành, nhưng nghĩa tình của những người lính thì không bao giờ sờn." Đối với ông, chiếc mũ tai bèo sờn vành không chỉ là kỷ vật của một người lính trinh sát. Đó là minh chứng cho sự sẻ chia, lời hứa được gìn giữ suốt gần năm mươi năm và tình đồng đội đẹp đẽ đã được vun đắp trong những năm tháng thời hoa lửa.