Chiếc võng dù của anh hùng Phạm Văn Dẫn
Trong mỗi bảo tàng lịch sử, có những hiện vật tuy bình dị nhưng lại chứa đựng những câu chuyện đặc biệt về lòng dũng cảm và ý chí kiên cường của người lính. Tại Bảo tàng Quân khu 3, chiếc võng dù của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Văn Dẫn là một kỷ vật như thế. Không chỉ gắn bó với người chiến sĩ trong những năm tháng chiến đấu gian khổ, chiếc võng còn lưu giữ dấu ấn về một thời tuổi trẻ cống hiến hết mình cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đồng chí Phạm Văn Dẫn sinh năm 1943, quê ở xã Thụy Dương, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Sau khi nhập ngũ, năm 1966, ông được điều động về Tiểu đoàn 24, Sư đoàn 7, Bộ tư lệnh Miền, tham gia chiến đấu tại chiến trường Nam Bộ. Từ đó đến năm 1973, chiếc võng dù luôn theo ông qua những chặng đường hành quân, những lần dừng chân giữa rừng sâu và cả những ngày tháng chiến đấu đầy hiểm nguy. Trong điều kiện chiến trường thiếu thốn, nơi nghỉ ngơi có khi chỉ là một góc rừng hay khoảng đất giữa hai trận đánh, chiếc võng trở thành vật dụng thân thuộc, giúp người lính có những phút nghỉ ngơi ngắn ngủi để tiếp tục nhiệm vụ.
Thế nhưng, điều làm nên giá trị đặc biệt của chiếc võng không chỉ nằm ở sự gắn bó với chủ nhân, mà còn ở những chiến công mà người chiến sĩ ấy đã lập nên. Trong những năm tháng kháng chiến, Phạm Văn Dẫn tham gia gần 400 trận đánh, trực tiếp bắn rơi 12 máy bay địch và tiêu diệt nhiều quân địch. Trên cương vị chỉ huy, ông luôn thể hiện sự gan dạ, bình tĩnh và khả năng chiến đấu nổi bật, góp phần cùng đồng đội hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Ngày 12 tháng 3 năm 1969, dưới sự chỉ huy của Phạm Văn Dẫn, khẩu đội đã bắn rơi bốn máy bay địch. Đến ngày 11 tháng 9 cùng năm, đại đội do ông chỉ huy tiếp tục lập chiến công khi bắn rơi ba máy bay; riêng ông sử dụng súng tiểu liên AK bắn rơi một chiếc. Trong trận đánh ngày 13 tháng 6 năm 1972, ông cùng đồng đội hạ một máy bay AD-6 và tiêu diệt 40 tên địch, trong đó riêng ông tiêu diệt 15 tên. Đến ngày 16 tháng 10 năm 1972, đơn vị tiếp tục phối hợp yểm trợ bộ binh chiến đấu, bắn rơi một máy bay AD-6 và tiêu diệt nhiều quân địch. Những thành tích ấy cho thấy tinh thần chiến đấu quả cảm, sự mưu trí và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của người chỉ huy trẻ.
Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc, ngày 20 tháng 12 năm 1973, Phạm Văn Dẫn được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Khi ấy, ông đang giữ chức Đại đội trưởng Đại đội 1 súng máy phòng không 12,7mm thuộc Tiểu đoàn 24, Sư đoàn 7, Bộ tư lệnh Miền.
Ngày nay, chiếc võng dù được gìn giữ tại Bảo tàng Quân khu 3 như một chứng tích giản dị mà giàu ý nghĩa về cuộc đời người chiến sĩ. Không có vẻ ngoài cầu kỳ hay giá trị vật chất lớn lao, chiếc võng vẫn khiến người xem xúc động bởi những năm tháng nó đã cùng chủ nhân đi qua. Đằng sau hiện vật ấy là hình ảnh một người lính bền bỉ giữa gian khổ, luôn sẵn sàng chiến đấu và cống hiến cho Tổ quốc.
Chiếc võng dù của Anh hùng Phạm Văn Dẫn vì thế không đơn thuần là một kỷ vật chiến tranh. Đó còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, nhắc nhở thế hệ hôm nay trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh và cống hiến tuổi trẻ cho đất nước. Qua từng hiện vật được lưu giữ, những câu chuyện về lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của người lính Việt Nam tiếp tục được truyền lại, sống mãi trong ký ức các thế hệ mai sau.
