Chiếc Xe Bán Bánh Mì

Những năm đầu thập niên 1970, khu Chợ Lớn luôn đông đúc từ sáng đến khuya. Tiếng rao hàng, tiếng xe cộ, tiếng người mua bán hòa vào nhau không dứt. Giữa dòng người ấy, ông Đặng Văn Phúc ngày ngày đẩy chiếc xe bán bánh mì đi khắp các con phố. Xe chỉ có ổ bánh mì nóng, ít pate, vài hũ dưa chua và chiếc chuông nhỏ treo bên tay cầm. Ai đi ngang cũng quen tiếng leng keng và câu rao: “Bánh mì nóng đây!” Nhờ đi khắp nơi, ít bị để ý, ông Phúc nhận giúp chuyển tin tức cho những người cần liên lạc. Trong hộc gỗ dưới xe có một ngăn kín, đủ để giấu mảnh giấy nhỏ hay gói thuốc men. Một chiều, ông được nhờ mang mẩu tin quan trọng sang khu khác. Khi vừa rẽ vào con phố lớn, ông thấy có kiểm tra bất ngờ. Không hề lúng túng, ông dừng xe ngay góc đường, mở nắp thùng than nướng lại bánh cho thơm phức. Khói bốc lên nghi ngút, người đi đường kéo đến mua đông hơn. Nhóm kiểm tra bước tới hỏi: “Ông đứng đây làm gì?” Ông cười hiền: “Bán bánh mì chớ làm gì, mấy chú ăn nóng không?” Thấy chỉ là người bán rong, họ bỏ đi. Chờ yên tình hình, ông tiếp tục đẩy xe đến điểm hẹn. Khi trao ổ bánh mì cho người nhận, bên trong có giấu mảnh giấy cuộn nhỏ. Có lần một thanh niên chạy vội đến xin mua nhưng trong túi không đủ tiền. Ông lặng lẽ đưa ổ bánh rồi nói: “Thiếu thì bữa khác trả.” Người thanh niên cúi đầu cảm ơn, mắt đỏ hoe. Ngày tháng cứ thế trôi qua. Chiếc xe bánh mì cũ kỹ len lỏi khắp phố phường, mang theo không chỉ thức ăn mà còn cả lòng nghĩa hiệp giữa thời loạn. Ngày miền Nam giải phóng, nhiều người từng được ông giúp đỡ tìm đến cảm ơn. Có người xin mua lại chiếc xe làm kỷ niệm, nhưng ông lắc đầu: “Để đó nhớ một thời.” Nay chiếc xe đã cũ, bánh xe rỉ sét, nhưng vẫn được giữ trong góc nhà. Chiếc xe bán bánh mì năm ấy là biểu tượng của sự gan dạ, mưu trí và nghĩa tình của người dân đô thị miền Nam trong những năm tháng thời hoa lửa.