Chiếc Xe Thồ "Vua" Trên Đỉnh Pha Din

Khi nhắc đến chiến thắng Điện Biên Phủ, người ta thường nói đến pháo binh, đến thiên tài quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nhưng có một "binh chủng" thầm lặng đã góp phần xoay chuyển cục diện trận đánh: Đó là đội quân xe thồ. Tôi là một trong số hàng vạn dân công hỏa tuyến năm ấy, cùng chiếc xe đạp thồ vượt qua những con đèo hiểm trở nhất của Tây Bắc để đưa gạo, đạn dược ra tiền tuyến.

Chiếc xe đạp vốn được thiết kế để chở một người, nhưng chúng tôi đã "biến hóa" nó thành một phương tiện vận tải phi thường. Chúng tôi gia cố khung xe bằng gỗ chắc, nối thêm tay ngai để điều khiển, lắp thêm "phanh phụ" bằng gỗ để đổ đèo an toàn. Chiếc xe của tôi ban đầu chỉ chở được 100kg, sau tăng dần lên 200kg, và có lúc kỷ lục lên tới hơn 300kg – gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể mình.

Quãng đường từ Thanh Hóa lên Điện Biên dài hàng trăm cây số, băng qua đèo Pha Din – nơi "dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm". Đêm tối, chúng tôi đi trong ánh đuốc nứa, chân bấm vào đá để giữ xe không lao xuống vực. Mưa rừng, muỗi vắt và những đợt oanh tạc của máy bay địch không làm chúng tôi chùn bước. Có những lúc mệt lả, chúng tôi chỉ kịp dựa lưng vào vách đá chợp mắt vài phút rồi lại tiếp tục hành trình vì biết rằng: "Ở phía trước, bộ đội đang chờ gạo để đánh giặc".

Hình ảnh những đoàn xe thồ lầm lũi trong đêm, nối đuôi nhau như những con rồng lửa, đã trở thành một nỗi khiếp sợ cho thực dân Pháp. Họ không thể hiểu nổi vì sao với những chiếc xe thô sơ ấy, chúng ta lại có thể cung cấp đủ nhu yếu phẩm cho một chiến dịch lớn đến vậy. Chiếc xe thồ của tôi sau chiến dịch đã mòn vẹt lốp, khung xe đầy những vết trầy xước, nhưng nó là kỷ vật quý giá nhất đời tôi. Nó là biểu tượng của tinh thần "sắt đá", của sức dân vô địch đã làm nên một Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".