Chiếc Xẻng Gấp Bên Hông Ba Lô
Một chiếc xẻng gấp nhỏ luôn được người lính mang bên hông ba lô đã giúp đào hầm, san đất và nhiều lần cứu cả tổ khỏi nguy hiểm. Trong thời hoa lửa, đôi khi một công cụ thô sơ lại quyết định sự sống còn.
Năm 1971. Phan Văn Nghị là chiến sĩ công binh trong một đơn vị hoạt động ở vùng rừng núi. Công việc của anh là đào hầm trú ẩn, mở đường và gia cố vị trí cho đơn vị. Vật dụng quan trọng nhất của anh là một chiếc xẻng gấp. Nhỏ. Gọn. Được buộc bên hông ba lô. Lưỡi xẻng đã mòn đi sau nhiều năm sử dụng. Nhưng vẫn chắc chắn. Chiến sĩ trẻ tên Trần Văn Lộc từng nói: — Cái xẻng này chắc đi còn nhiều hơn cả mình. Nghị cười: — Nó còn dùng được thì mình còn làm việc được. Một lần. Đơn vị phải trú tạm giữa một khu rừng thấp. Đất mềm nhưng ẩm. Nếu không đào hầm nhanh sẽ rất nguy hiểm khi trời mưa. Nghị cùng vài đồng đội bắt đầu đào. Đất được xúc lên từng lớp. Mưa bắt đầu rơi. Càng lúc càng nặng hạt. Họ làm liên tục trong nhiều giờ. Cuối cùng. Một hầm trú tạm được hoàn thành kịp thời. Cả tổ chui vào trong khi mưa lớn trút xuống. Chiến sĩ Lộc thở ra: — May mà có cái xẻng. Nghị chỉ đáp: — May là mình còn sức để dùng nó. Sau nhiều năm chiến tranh. Ông Phan Văn Nghị vẫn giữ chiếc xẻng gấp ấy trong góc nhà. Phần kim loại đã xỉn màu. Tay cầm hơi lỏng. Nhưng ông không thay. Con trai ông hỏi: — Sao ba giữ cái xẻng cũ vậy? Ông nhìn nó rồi nói: — Vì nó từng giúp ba đào qua những chỗ mà nếu chậm một chút thôi… có thể không còn chỗ trú. Chiếc xẻng gấp bên hông ba lô ấy. Không chỉ đào đất. Mà còn đào nên những khoảng an toàn giữa mưa bom và gian khổ của một thời hoa lửa.
