chiến công của các chiến sĩ kíp tăng 377
Xe tăng 377 là chiếc xe tăng huyền thoại của Lực lượng Tăng thiết giáp Quân đội Nhân dân Việt Nam. Trong chiến dịch Bắc Tây Nguyên năm 1972, kíp xe tăng 377 đã lập nên một kỳ tích vô tiền khoáng hậu: Một mình chọi 10 xe tăng địch, bắn cháy 4 chiếc trước khi anh dũng hy sinh.
Chiếc xe tăng 377 đã được công nhận là Bảo vật quốc gia, và cả kíp xe 4 chiến sĩ đều được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Dưới đây là bài viết về kíp xe tăng anh hùng huyền thoại này.
1. Kíp xe huyền thoại và trận quyết chiến Đắk Tô - Tân Cảnh
Chiếc xe tăng 377 thuộc loại T-54 do Liên Xô viện trợ, nằm trong đội hình của Đại đội 3, Tiểu đoàn 297, Mặt trận Tây Nguyên. Kíp xe gồm 4 chiến sĩ tuổi đời còn rất trẻ nhưng dày dạn kinh nghiệm:
Thiếu úy Nguyễn Nhân Triển - Trưởng xe (quê Bắc Ninh)
Hạ sĩ Cao Trần Nhạ - Pháo thủ (quê Thanh Hóa)
Binh nhất Nguyễn Hoàng Kỳ - Pháo thủ số 2 (quê Hà Tĩnh)
Hạ sĩ Hoàng Văn Đắc - Lái xe (quê Nghệ An)
Ngày 24 tháng 4 năm 1972, quân ta mở cuộc tiến công chiến lược vào cụm cứ điểm phòng ngự kiên cố Đắk Tô - Tân Cảnh (Kon Tum) của quân đội Sài Gòn. Xe tăng 377 được lệnh dẫn đầu đội hình thọc sâu, phối hợp với bộ binh tiêu diệt địch ở căn cứ Đắk Tô 2.
2. Trận đánh "mãnh hổ địch quần hồ" chấn động lịch sử
Do địa hình rừng núi hiểm trở và bị pháo kích chia cắt, xe tăng 377 đã dũng cảm đi trước, bỏ xa đội hình phía sau để tiếp cận mục tiêu. Khi vừa tiến đến cửa ngõ căn cứ Đắk Tô 2, kíp xe 377 phát hiện một biên đội xe tăng địch gồm 10 chiếc M41 và M48 hiện đại của Mỹ đang dàn đội hình phản kích.
Trong tình thế đơn độc, không có bộ binh đi kèm và đồng đội chưa kịp đến chi viện, kíp xe 377 không hề run sợ. Trưởng xe Nguyễn Nhân Triển hạ lệnh: "Quyết chiến!"
Một mình đấu mười: Chiếc 377 dựa vào địa hình luồn lách qua các hố bom, chủ động nổ súng đánh phủ đầu. Bằng phát đạn đầu tiên vô cùng chính xác của pháo thủ Cao Trần Nhạ, một chiếc xe tăng M41 của địch bốc cháy dữ dội.
Chiến thuật linh hoạt: Tận dụng tốc độ và sự mưu trí của lái xe Hoàng Văn Đắc, xe 377 liên tục thay đổi vị trí, vừa tránh đạn của địch vừa bắn trả quyết liệt. Chiếc xe tăng thứ 2, rồi thứ 3 và thứ 4 của địch lần lượt bị xe 377 bắn hạ, bốc cháy ngùn ngụt trên chiến trường.
Chiến đấu đến hơi thở cuối cùng: Bị bất ngờ và tổn thất nặng, đội hình xe tăng địch lồng lộn điên cuồng tập trung hỏa lực bao vây, bắn xối xả vào chiếc 377. Xe tăng của ta bị trúng nhiều phát đạn, bốc cháy. Dù bị thương nặng và khói lửa bao trùm buồng lái, các chiến sĩ vẫn kiên cường nạp đạn, bắn trả cho đến khi chiếc xe phát nổ.
Cả 4 chiến sĩ anh hùng đã hy sinh ngay trên mâm pháo, hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân cho đất mẹ Tây Nguyên. Khi đại đội xe tăng của ta kịp tiến đến chi viện, họ lặng người chứng kiến chiếc 377 vẫn đang bốc cháy giữa chiến trường, xung quanh là xác của 4 chiếc xe tăng địch.
3. Sự vinh danh và giá trị trường tồn
Chiến công của kíp xe 377 đã góp phần quan trọng vào thắng lợi hoàn toàn của chiến dịch Đắk Tô - Tân Cảnh năm 1972, đập tan tuyến phòng ngự kiên cố nhất của địch ở Bắc Tây Nguyên.
Danh hiệu cao quý: Năm 2009, tập thể kíp xe tăng 377 (gồm các liệt sĩ Nguyễn Nhân Triển, Cao Trần Nhạ, Hoàng Văn Đắc, Nguyễn Hoàng Kỳ) đã được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Bảo vật quốc gia: Chiếc xe tăng T-54 mang số hiệu 377 lịch sử hiện nay đang được trang trọng lưu giữ và trưng bày tại khuôn viên Tượng đài Chiến thắng Đắk Tô - Tân Cảnh (huyện Đắk Tô, tỉnh Kon Tum). Năm 2023, chiếc xe tăng này đã chính thức được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia của Việt Nam.
Kíp lính xe tăng 377 mãi mãi là một tượng đài bất tử về tinh thần quyết chiến quyết thắng, lấy ít địch nhiều, là niềm tự hào kiêu hãnh của Binh chủng Tăng thiết giáp và Quân đội Nhân dân Việt Nam.
