Chiến dịch Biên giới Thu – Đông, với mục tiêu then chốt: tiêu diệt cứ điểm Đông Khê – "mắt xích" tựa như một ổ khóa thép án ngữ trên đường số 4.

Mùa thu năm 1950, trên vùng núi rừng Cao Bằng sương giăng mù mịt, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của quân và dân ta bước vào giai đoạn chuyển hướng quan trọng. Bác Hồ trực tiếp ra mặt trận chỉ đạo Chiến dịch Biên giới Thu – Đông, với mục tiêu then chốt: tiêu diệt cứ điểm Đông Khê – "mắt xích" tựa như một ổ khóa thép án ngữ trên đường số 4.

Trong số những chiến sĩ tiến về mặt trận Đông Khê năm ấy, có anh thanh niên người dân tộc Tày mới bước sang tuổi 19 – La Văn Cầu.

1. Người con của núi rừng Quảng Trọng

Sinh ra tại xã Quang Trọng, huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng, La Văn Cầu lớn lên giữa nỗi cực nhọc của người dân mất nước. Chứng kiến xóm làng bị tàn phá dưới gót giày xâm lược, lòng căm thù giặc trong anh sục sôi từ sớm.

Năm 1948, khi mới 17 tuổi, vì quá khao khát được cầm súng bảo vệ quê hương, anh đã khai tăng tuổi để được nhập ngũ vào Trung đoàn 174 (Đại đoàn 316). Trong đơn vị, La Văn Cầu nổi tiếng bởi sự kiên cường, dũng cảm và luôn xung phong nhận những nhiệm vụ hiểm nghèo nhất.

2. Đêm Đông Khê mịt mùng lửa đạn

Đêm ngày 16, rạng sáng ngày 17 tháng 9 năm 1950, lệnh tiến công cứ điểm Đông Khê phát nổ. Pháo binh ta đồng loạt dội lửa xuống đồn địch. Ngay lập tức, các tổ bộc phá ôm mìn lao lên mở đường qua các lớp rào thép gai.

La Văn Cầu khi đó là Tổ trưởng tổ bộc phá thuộc Đại đội 671. Nhiệm vụ của anh và đồng đội vô cùng nặng nề: tiêu diệt lô gác số 3 – một sào huyệt bê tông cốt thép kiên cố. Từ trong lỗ châu mai của lô gác này, khẩu đạn đại liên của địch khạc lửa liên hồi, càn quét mặt đất, chặn đứng mũi tiến công của bộ binh ta.

Trận chiến diễn ra cực kỳ ác liệt. Đạn địch xối xả như mưa trút. Dù đồng đội lần lượt thương vong, La Văn Cầu vẫn ôm khắn khắn quả mìn đĩa nặng 12kg trườn sát về phía mục tiêu.

3. Lựa chọn nghiệt nã trên trận địa

Khi chỉ còn cách lô gác địch vài mươi mét, một chùm đạn pháo nổ ngay bên cạnh khiến La Văn Cầu ngất đi. Khi tỉnh lại giữa khói súng mù mịt, anh thấy ngực nhói đau, một viên đạn đã găm vào má phải, và tàn nhẫn hơn: cánh tay phải của anh đã bị đạn bắn gãy nát, đung đuung lủng lẳng chỉ còn dính lại bởi một chút da thịt.

Cơn đau giằng xé thấu xương thịt khiến toàn thân anh run lên. Nhưng nhìn về phía trước, khẩu đại liên trong lô gác giặc vẫn đang xả đạn tàn nhẫn vào đội hình đồng đội.

Nhiệm vụ chưa hoàn thành! Nếu dừng lại, đợt tiến công sẽ thất bại, máu của đồng đội sẽ tiếp tục đổ!

Anh cố ôm quả mìn trườn tiếp, nhưng cánh tay gãy nát vướng vào dây thép gai và đất đá khiến anh không thể nhích lên nổi. Trong giây phút sinh tử ấy, La Văn Cầu quay sang người đồng đội Nông Quốc Long đang phục kích gần đó, nói bằng giọng quả quyết:

"Đồng chí dùng dao chặt đứt cánh tay này giùm tôi, để tôi kịp ôm mìn lên đánh bốt!"

Nhìn cánh tay đẫm máu của đồng đội, người chiến sĩ Nông Quốc Long ứa nước mắt, ngần ngừ không lỡ dội thêm đau đớn. Nhưng trước sự giục giã dồn dập và ánh mắt kiên định của La Văn Cầu, anh nén xát muối vào lòng, rút dao gặt chặt đứt phần da thịt còn dính lại.

4. Quả mìn bằng tay trái và chiến thắng

Cánh tay phải bị đứt lìa, máu chảy đầm đìa, nhưng La Văn Cầu như không còn cảm nhận được nỗi đau thể xác.

Bằng duy nhất cánh tay trái còn lại, anh dồn tất cả sức lực, sự hận thù và ý chí vào quả mìn 12kg, ôm chặt trước ngực rồi trườn tiếp qua bãi chông đạn.

Đến sát chân lô gác, La Văn Cầu dùng tay trái nhét gọn quả mìn vào khe hở của lô gác, giật chốt nổ rồi nhoài người gieo mình xuống hố bom ẩn nấp.

OÀNG!

Một tiếng nổ rung chuyển đất trời vang lên. Lô gác số 3 nổ tung, khẩu đại liên tàn nhẫn của địch bị dập tắt hoàn toàn. Tiếng hô xung phong rền vang cả núi rừng Đông Khê, quân ta từ các hướng thừa thắng lao lên như thác lũ, làm chủ hoàn toàn cứ điểm.

Sự hy sinh bất tử

Sau trận đánh, La Văn Cầu được đồng đội đưa về tuyến sau cấp cứu và may mắn thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Chiến công của anh đã giật tung "cánh cửa thép" Đông Khê, mở đường cho Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 thắng lợi hoàn toàn.

• Ngày 19/5/1952, tại Đại hội Chiến sĩ Thi đua Toàn quốc lần thứ nhất, La Văn Cầu vinh dự được Bác Hồ và Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân – trở thành một trong 7 anh hùng đầu tiên của đất nước.