Chiến dịch Nguyễn Huệ năm 1972

BỐI CẢNH VÀ QUYẾT TÂM CHIẾN LƯỢC

Tháng 8/1971, trước những thắng lợi vang dội của quân dân ba nước Đông Dương, thế trận của quân đội Việt Nam Cộng hòa dần rơi vào bị động. Chớp thời cơ này, Bộ Chính trị quyết định mở cuộc Tiến công chiến lược năm 1972 trên ba hướng trọng yếu: Trị Thiên, Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ. Tại miền Đông, Trung ương Cục và Quân ủy Miền quyết định mở chiến dịch mang mật danh Nguyễn Huệ, do Trung tướng Trần Văn Trà làm Tư lệnh. Mục tiêu cốt lõi là tiêu diệt sinh lực địch trên hướng Bắc Sài Gòn, giải phóng khu vực Bình Long, Phước Long và mở rộng vùng đệm tại Tây Ninh, Bình Dương. Đây là bước đi chiến lược nhằm đưa chủ lực Miền từ biên giới về áp sát cơ quan đầu não địch, ghìm chân quân chủ lực Sài Gòn để hỗ trợ đồng bằng sông Cửu Long nổi dậy.

TƯƠNG QUAN LỰC LƯỢNG: SỨC MẠNH HIỆP ĐỒNG MỚI

Trước chiến dịch, địch đã bố trí một mạng lưới phòng ngự dày đặc gồm 4 sư đoàn bộ binh (5, 18, 25, 21), lữ đoàn dù, biệt động quân cùng hàng trăm xe tăng, đại bác. Đáp lại, Bộ Tư lệnh chiến dịch Nguyễn Huệ đã huy động một lực lượng chưa từng có trên chiến trường Nam Bộ: Bộ binh: 3 sư đoàn chủ lực tinh nhuệ (5, 7, 9) cùng các trung đoàn độc lập và địa phương. Binh chủng: Lần đầu tiên có sự tham gia của 2 tiểu đoàn xe tăng, thiết giáp; các đoàn pháo binh hạng nặng và pháo cao xạ hiện đại. Đây là cột mốc lịch sử đánh dấu sự chuyển mình của Quân Giải phóng miền Nam từ lối đánh du kích, vận động đơn thuần sang tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô tương đương cấp quân đoàn tăng cường.

DIỄN BIẾN CHIẾN DỊCH: NHỮNG ĐÒN TẤN CÔNG SẤM SÉT

Chiến dịch Nguyễn Huệ diễn ra trong hơn 10 tháng (từ 1/4/1972 đến 19/1/1973) với những dấu ấn quân sự đậm nét:
1. Đòn nghi binh và Chiến thắng Lộc Ninh vang dội Sáng sớm ngày 1/4/1972, ta nổ súng tại hướng Thiện Ngôn – Xa Mát (Tây Ninh). Đòn nghi binh này khiến địch hốt hoảng điều quân đi cứu viện, tạo sơ hở cho chủ lực ta bất ngờ tập kích vào "huyết mạch" Đường 13. Ngày 5/4, bộ binh phối hợp cùng xe tăng tiến công chi khu quân sự Lộc Ninh. Đến chiều ngày 7/4, quân ta hoàn toàn làm chủ Lộc Ninh, buộc quân địch ở các vùng lân cận phải bỏ chạy tán loạn trong sự bàng hoàng.

2. Vây hãm An Lộc và cuộc chiến chốt chặn Tàu Ô Mất Lộc Ninh, chính quyền Sài Gòn dồn toàn lực bảo vệ thị xã An Lộc – cánh cửa cuối cùng che chắn phía Bắc Sài Gòn. Từ tháng 5/1972, chiến trường chuyển trọng tâm sang Đường 13. Tại đây, những trận chốt chặn tại Tàu Ô đã trở thành huyền thoại, quân và dân ta kiên cường bẻ gãy các cuộc hành quân giải tỏa của địch, hình thành thế bao vây nội ô thị xã An Lộc. 3. Đánh phá bình định và kết thúc chiến dịch Giai đoạn cuối năm 1972, chiến dịch phát triển sang đánh phá hệ thống "bình định" của địch ở Bình Dương, Củ Chi. Trận tiến công tại Bến Tranh (giữa tháng 1/1973) đã quét sạch lực lượng chiến đoàn 8 quân đội Sài Gòn, khiến đối phương không còn khả năng tái chiếm những vùng đã mất.

NHỮNG CON SỐ KỶ LỤC VÀ CHIẾN CÔNG HIỂN HÁCH

Sau 10 tháng chiến đấu bền bỉ, chiến dịch Nguyễn Huệ đã thu về những kết quả rực rỡ: Về sinh lực: Loại khỏi vòng chiến đấu hơn 13.000 quân địch (bắt sống 5.381 tên). Về khí tài: Bắn rơi và phá hủy 897 máy bay, bắn chìm 201 tàu, phá hủy 1.081 xe quân sự. Phá hủy kho tàng: Đánh phá tổng kho Thành Tuy Hạ, kho Biên Hòa, Long Bình, Tân Sơn Nhất; phá hủy hàng chục triệu lít xăng dầu và gần 100.000 tấn bom đạn. V. Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM Chiến thắng Nguyễn Huệ mang tầm vóc một thắng lợi chiến lược to lớn: Thay đổi cục diện chiến trường: Hình thành một vùng giải phóng rộng lớn, vững chắc trên hướng Tây Bắc Sài Gòn, tạo bàn đạp trực tiếp cho các chiến dịch sau này. Khẳng định sự trưởng thành của Quân đội: Chứng minh khả năng tổ chức, chỉ huy tác chiến hiệp đồng binh chủng lớn, phức tạp trong thời gian dài. Hỗ trợ chính trị và ngoại giao: Thắng lợi trên chiến trường miền Đông đã phối hợp nhịp nhàng với hướng Trị Thiên và Tây Nguyên, tạo thế thượng phong trên bàn đàm phán tại Hội nghị Paris, buộc Mỹ phải chấp nhận chấm dứt chiến tranh bằng thương lượng. Lời kết: Chiến dịch Nguyễn Huệ mãi mãi là minh chứng cho trí tuệ, lòng quả cảm và sự đoàn kết hiệp đồng giữa quân và dân miền Đông Nam Bộ. Đó là bản hùng ca về khát vọng độc lập, là tiền đề vững chắc cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 lịch sử.

Sưu tầm