CHIẾN DỊCH PHƯỚC LÂM - TIÊN PHƯỚC
CHIẾN DỊCH PHƯỚC LÂM - TIÊN PHƯỚC
Tiên Phước là "mảnh đất hào hùng" vì đây là vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng, nơi người dân đã kiên cường đứng lên kháng Pháp từ sớm và là một trong những địa phương đầu tiên được giải phóng hoàn toàn, tạo tiền đề cho thắng lợi giải phóng miền Nam. Tinh thần tự lực, tự cường, đoàn kết đã giúp Tiên Phước vượt qua hậu quả chiến tranh để xây dựng và phát triển. Tiêu biểu nhất là “ Chiến dịch Phước Lâm- Tiên Phước (10-3-1975)” đây là một bước đột phá chiến lược quan trọng, mở đầu cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân 1975, tạo đà giải phóng tỉnh Quảng Nam và góp phần vào thắng lợi cuối cùng của chiến tranh. Mục tiêu chính là giải phóng khu vực Tiên Phước-Phước Lâm, đánh tan cụm phòng ngự kiên cố của địch, tạo thế và lực để giải phóng các tỉnh lân cận.
Cuối năm 1974, đầu năm 1975, tình hình chiến trường miền Nam có những chuyển biến mạnh mẽ. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, quân và dân ta giành được những thắng lợi quan trọng, làm suy yếu đáng kể lực lượng địch. Bộ Chính trị đã nhận định thời cơ chiến lược đã đến, quyết tâm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Tại mặt trận Khu 5, nhằm phối hợp với chiến trường Tây Nguyên và tạo tiền đề cho chiến dịch Huế - Đà Nẵng, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã quyết định mở Chiến dịch Nam - Ngãi, với trận đánh then chốt là Tiên Phước - Phước Lâm.
Cụm cứ điểm Tiên Phước - Phước Lâm - Suối Đá có vị trí chiến lược quan trọng, là một "mắt xích" phòng ngự then chốt của địch trên tuyến đường huyết mạch nối liền các tỉnh duyên hải miền Trung. Việc tiêu diệt cụm cứ điểm này không chỉ phá vỡ hệ thống phòng ngự của địch, mà còn tạo bàn đạp quan trọng để ta tiến công giải phóng Tam Kỳ, Quảng Ngãi và sau đó là Đà Nẵng, góp phần chia cắt chiến trường, cô lập địch, tạo thế và lực cho cuộc Tổng tấn công giải phóng miền Nam.
Trận đánh Tiên Phước - Phước Lâm bắt đầu vào 04 giờ 30 phút ngày 10 tháng 3 năm 1975, với sự tham gia của Sư đoàn 2, Lữ đoàn 52 bộ binh cùng các đơn vị pháo binh, cao xạ, công binh tinh nhuệ. Dưới sự chỉ đạo tài tình của Bộ Tư lệnh tiền phương, các mũi tấn công đã đồng loạt khai hỏa, thể hiện sự hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa các lực lượng.
Ngay từ đầu trận đánh, ta đã xác định rõ mục tiêu chủ yếu là tiêu diệt chi khu quân sự Tiên Phước và cụm điểm cao Suối Đá. Lữ đoàn 52 đã mở màn tấn công dũng mãnh vào Suối Đá, nhanh chóng làm chủ các vị trí then chốt, cắt đứt đường chi viện của địch. Cùng lúc đó, Trung đoàn 31 và 38 của Sư đoàn 2 đã tập trung sức mạnh, vượt qua hệ thống phòng thủ kiên cố, từng bước tiêu diệt các cứ điểm vòng ngoài, tiến thẳng vào trung tâm quận lỵ Tiên Phước. Đặc biệt, việc sử dụng pháo binh hiệu quả, chi viện kịp thời cho bộ binh xung phong đã tạo nên sức mạnh áp đảo, dập tan mọi sự kháng cự quyết liệt của địch.
Nghệ thuật quân sự Việt Nam được thể hiện rõ nét qua trận đánh này: nắm chắc địch, địa hình để tổ chức và sử dụng lực lượng hợp lý, giành quyền chủ động; xác định đúng mục tiêu chủ yếu để tiêu diệt, làm tan vỡ thế trận phòng ngự của địch; và sử dụng pháo binh hiệu quả, kịp thời chi viện cho bộ binh. Chỉ trong vòng một ngày, từ 04 giờ 30 phút đến 16 giờ ngày 10 tháng 3 năm 1975, quân và dân ta đã làm chủ hoàn toàn quận lỵ Tiên Phước - Phước Lâm và dãy điểm cao Suối Đá.
Chiến thắng Tiên Phước - Phước Lâm là chiến thắng đầu tiên của quân và dân Khu 5 trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975. Trận đánh đã loại khỏi vòng chiến đấu hàng ngàn quân địch, thu giữ hàng trăm vũ khí, khí tài quân sự, giải phóng hàng vạn dân. Quan trọng hơn cả, chiến thắng này đã tạo ra bước ngoặt quan trọng, mở toang cánh cửa phía Tây của Tam Kỳ, xóa bỏ "mắt xích" phòng ngự quan trọng của địch, tạo thế và lực thuận lợi cho các chiến dịch tiếp theo, góp phần quan trọng vào thắng lợi cuối cùng của chiến dịch Huế - Đà Nẵng và đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Chiến dịch Tiên Phước - Phước Lâm không chỉ là một bản hùng ca về tinh thần chiến đấu quả cảm, ý chí quyết thắng của quân đội ta, mà còn là minh chứng cho trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam. Những bài học kinh nghiệm từ trận đánh này vẫn còn nguyên giá trị, góp phần làm phong phú thêm kho tàng lý luận quân sự của dân tộc, là niềm tự hào và bài học lịch sử quý báu cho các thế hệ mai sau.


