Chiến sĩ cảm tử Dương Văn Bé (1927-1947) – người lao bom diệt bốt Vĩnh Tuy

Trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, hình ảnh các chiến sĩ cảm tử ôm bom ba càng diệt xe tăng địch trên đường phố đã trở thành biểu tượng cao đẹp của tinh thần hy sinh “Thà chết chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ” của quân dân Thủ đô.

Nhưng ôm bom diệt bốt địch là chiến công “Độc nhất vô nhị” của chiến sĩ Dương Văn Bé thuộc Đại đội 3 ,Quận 6, Mặt trận Hà Nội đầu năm 1947.

Tôi viết bài này dịp kỷ niệm 60 năm Hà Nội mở đầu kháng chiến toàn quốc, khi các nhân chứng của Đại đội 3 và bà Dương Thị Lộc còn minh mẫn; việc thẩm định, xác minh sự kiện rất công phu, tỉ mỉ. Ba cuộc tọa đàm xác minh tư liệu với các nhân chứng đã được tổ chức ở nhà ông Dương Văn Thắng, chính trị viên Đại đội, sống tại phường Vĩnh Tuy.

Kỷ niệm 70 năm kháng chiến Toàn quốc, bà Dương Thị Lộc vẫn còn sống, nhưng và nhiều cán bộ, chiến sĩ chiến đấu ở mặt trận Vĩnh Tuy đã mất, bài viết được nhuận sắc, bổ sung thêm tư liệu mới, tri ân Anh hùng LLVT Dương Văn Bé và tự vệ Vĩnh Tuy cùng cán bộ chiến sĩ Đại đội 3, Quận 6, Mặt trận Hà Nội năm 1947.

*Tuổi thanh niên sôi nổi theo cách mạng.

Thế kỷ XV, vua Lê Thánh Tông đã cho đặt tên vùng đất do tù binh Chiêm Thành khai phá ở phía đông nam kinh thành là Vĩnh Hưng trang. Đất đai làng xóm dần dần trù phú, Vĩnh Hưng Trang có tên mới là Vĩnh Tuy.
Đầu thế kỷ XIX, thôn Vĩnh Tuy Đoài thuộc xã Vĩnh Tuy, tổng Thanh Trì, huyện Thanh Trì, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam Thượng. Năm 1915, xã thuộc tổng Hoàng Mai, huyện Hoàn Long, tỉnh Hà Đông. Từ tháng 12 năm 1942 đến tháng 5-1946, xã thuộc Tổng Hoàng Mai, Đại lý Hoàn Long (ngoại thành Hà Nội). Từ tháng 5-1946, cả ngoại thành được chia thành 5 khu: Lãng Bạc, Đống Đa, Đại La, Mê Linh, Đề Thám, thì xã Vĩnh Tuy thuộc khu Mê Linh.

Gia đình Dương Văn Bé cũng như bao gia đình của làng Vĩnh Tuy sống bằng nghề trồng rau tươi các loại cung cấp cho nội thành. Cuộc sống nghèo khổ đã sớm cướp đi cả Cha-Mẹ của năm anh chị em. Dương Văn Bé, người con thứ hai trong gia đình ở với anh cả Dương Văn Bát và chị dâu Dương Thị Lộc, sau đó vào làm thợ học việc ở xưởng cơ khí Fevreau (Phe-vrô) của tư nhân Pháp ở cảng sông Hồng. Những ngày tháng Tám sôi sục, anh cùng lực lượng thanh niên vũ trang mang giáo, mác, mã tấu dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Dương Ngà, cán bộ Việt Minh, làm nòng cốt cho dân làng vào nội thành tham gia cuộc khởi nghĩa giành chính quyền, chiếm trại Bảo an binh (40 Hàng Bài ) ngày 19-8-1945, sau đó về làng tịch thu ấn triện của lý trưởng. Tháng 10-1945, anh gia nhập Thanh niên Cứu quốc và say mê lao vào các hoạt động tuyên truyền nhân dân chống giặc đói, giặc dốt, bỏ hủ tục của xã hội cũ - cờ bạc, thuốc phiện…, xây dựng đời sống mới, bảo vệ quê hương. Từ sau khi Hiệp định Sơ bộ được ký kết (6-3-1946), thôn Vĩnh Tuy Đoài do ông Dương Văn Hảo làm Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Cách mạng đã tăng cường xây dựng lực lượng tự vệ, củng cố mọi mặt góp phần kháng chiến - kiến quốc. Dương Văn Bé tham gia trung đội tự vệ thôn, tích cực luyện tập quân sự, phòng trừ việt gian. Tháng 12-1946, trước những hành động khiêu khích trắng trợn của quân đội Pháp, toàn thành phố gấp rút chuẩn bị kháng chiến. Vĩnh Tuy Đoài nhận lệnh của Uỷ ban bảo vệ khu Mê Linh, vừa tiêu thổ kháng chiến vừa là hậu phương trực tiếp của Mặt trận Liên khu II tại khu vực Đồn Thủy-STAI Quai-cảng Phà Đen. Anh Bé cùng anh em tự vệ ngày đêm đào hào, làm công sự đắp ụ chiến đấu ở dốc Vĩnh Tuy, Lương Yên-Lò Lợn…