Anh hùng Lực lượng vũ trang

CHIẾN SĨ ĐẶC CÔNG NƯỚC TRẦN QUANG KHẢI – CHIẾN CÔNG VANG DỘI GIỮA BIỂN CỬA VIỆT

Đồng Tháp02/10/2026Đoàn xã Bó Sinh (Đoàn xã Bó Sinh)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

CHIẾN SĨ ĐẶC CÔNG NƯỚC TRẦN QUANG KHẢI – CHIẾN CÔNG VANG DỘI GIỮA BIỂN CỬA VIỆT

Có những chiến công được tạo nên giữa tiếng súng trên mặt đất, nhưng cũng có những chiến công diễn ra trong bóng tối của biển đêm, nơi mỗi bước tiến đều có thể phải trả giá bằng mạng sống. Câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Quang Khải là một câu chuyện như thế. Giữa biển Cửa Việt những năm kháng chiến chống Mỹ, người chiến sĩ đặc công nước tuổi đời còn rất trẻ đã cùng đồng đội thực hiện một trận đánh táo bạo, đánh chìm tàu dầu 15.000 tấn của đối phương, làm nên chiến công được ghi nhận là gây chấn động dư luận quốc tế.

Tháng 6/1968, khi mới 16 tuổi, Trần Quang Khải vừa học xong lớp 9 đã tình nguyện nhập ngũ. Vốn có sức khỏe tốt và bơi giỏi, ông được tuyển chọn huấn luyện đặc công nước tại Đoàn 126, Quân chủng Hải quân. Sáu tháng huấn luyện gian khổ đã rèn luyện cho người chiến sĩ trẻ khả năng bơi đường dài, mang theo khí tài và hoạt động bí mật trong môi trường sông biển.

Sau thời gian huấn luyện, Trần Quang Khải được điều về Đội 1, Đoàn 126, rồi vào chiến trường Cửa Việt - Quảng Trị. Đây là địa bàn có vị trí quan trọng, nơi đối phương tổ chức vận chuyển lực lượng, vũ khí và nhiên liệu phục vụ các hoạt động quân sự. Những người lính đặc công nước phải thường xuyên trinh sát, nắm tình hình tàu thuyền và tìm cách tiếp cận mục tiêu trong điều kiện bị đối phương kiểm soát nghiêm ngặt.

Năm 1969, một mục tiêu đặc biệt quan trọng xuất hiện ngoài khơi Cửa Việt: một tàu dầu có trọng tải khoảng 15.000 tấn. Con tàu được trang bị các phương tiện bảo vệ và chống đặc công nước, đồng thời được lực lượng đối phương canh gác chặt chẽ. Việc tiếp cận mục tiêu vì thế trở thành một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn.

Nhiệm vụ được giao cho một tổ đặc công nước gồm Bùi Văn Hy, Trần Quang Khải và Trần Xuân Hỗ. Sau khi nghiên cứu phương án, tổ chiến đấu bí mật tiếp cận khu vực mục tiêu. Theo các tư liệu được Báo Nhân Dân và các nguồn quân đội dẫn lại, trận đánh diễn ra vào đêm 8/9 và rạng sáng 9/9/1969.

Đêm xuống. Biển Cửa Việt chìm trong bóng tối, nhưng phía trên mặt nước vẫn có những ánh đèn và hoạt động canh phòng của đối phương. Những người lính đặc công nước phải dựa vào kỹ năng bơi, lặn, khả năng quan sát và sự bình tĩnh để từng bước tiếp cận con tàu.

Trần Quang Khải cùng đồng đội lặng lẽ vượt qua khoảng cách giữa sự sống và cái chết. Mỗi mét nước tiến về phía trước đều chứa đựng nguy hiểm. Chỉ một sơ suất nhỏ, một tiếng động bất thường hay một ánh đèn phát hiện mục tiêu cũng có thể khiến cả tổ chiến đấu bị lộ.

Nhưng bằng sự mưu trí, táo bạo và kỹ thuật được rèn luyện, các chiến sĩ đã tiếp cận được con tàu. Những khối mìn được bí mật gắn vào mục tiêu trước khi các chiến sĩ rút khỏi khu vực nguy hiểm. Theo tư liệu của VOV, đây là trận đánh tàu trên biển bằng kỹ thuật đặc công đầu tiên của Đoàn 126 và là trận đánh tàu địch trên biển đầu tiên của các đơn vị đặc công trong toàn quân.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, các chiến sĩ tìm đường rút lui. Đó là những giờ phút căng thẳng không kém lúc tiếp cận mục tiêu. Trên mặt biển, nguy hiểm vẫn bủa vây, nhưng nhiệm vụ quan trọng nhất đã hoàn thành.

Rạng sáng 9/9/1969, những tiếng nổ lớn vang lên giữa biển Cửa Việt. Con tàu dầu 15.000 tấn bốc cháy rồi chìm xuống biển. Một mục tiêu có giá trị lớn về hậu cần của đối phương đã bị đánh chìm bằng một phương thức tác chiến đặc biệt táo bạo.

Chiến công ấy nhanh chóng gây chú ý. Báo Nhân Dân ghi nhận trận đánh đã “làm chấn động dư luận quốc tế”, không chỉ gây tổn thất cho đối phương mà còn tạo tâm lý hoang mang trong hàng ngũ địch.

Điều khiến chiến công trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở trọng tải của con tàu. Đó còn là phương thức tác chiến độc đáo: những chiến sĩ đặc công nước với trang bị gọn nhẹ đã bí mật tiếp cận và đánh chìm một mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt ngay trên biển.

Đối với lực lượng Đặc công Hải quân, trận đánh ấy còn có ý nghĩa quan trọng về nghệ thuật tác chiến. Nó cho thấy khả năng tận dụng yếu tố bí mật, bất ngờ, lợi dụng địa hình và môi trường sông biển để đánh vào những mục tiêu có giá trị cao. Những kinh nghiệm ấy tiếp tục được phát huy trong nhiều trận đánh sau này.

Sau chiến công, Trần Quang Khải được đơn vị đề nghị khen thưởng và giới thiệu kết nạp Đảng. Nhưng khi ấy ông mới chỉ 17 tuổi, chưa đủ tuổi theo quy định. Chiến công đã đến trước tuổi đứng vào hàng ngũ của Đảng. Đến ngày 3/9/1970, Trần Quang Khải chính thức được kết nạp Đảng.

Câu chuyện ấy cho thấy tuổi đời của người chiến sĩ khi đó còn rất trẻ, nhưng bản lĩnh và trách nhiệm trước nhiệm vụ lại không hề nhỏ. Từ một chàng trai vừa rời ghế nhà trường, Trần Quang Khải đã bước vào môi trường huấn luyện đặc biệt khắc nghiệt và nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu.

Chiến tranh không chỉ đòi hỏi lòng dũng cảm. Nó còn đòi hỏi người lính phải có kiến thức, kỹ năng, khả năng quan sát và sự chính xác trong từng hành động. Đối với đặc công nước, điều đó càng khắc nghiệt hơn bởi người chiến sĩ phải làm chủ cả kỹ thuật bơi, lặn, sử dụng khí tài và khả năng hoạt động bí mật dưới nước.

Sau những năm tháng chiến đấu, Trần Quang Khải tiếp tục công tác trong Quân đội và trưởng thành qua nhiều cương vị. Ông nghỉ hưu năm 1990 với quân hàm Thiếu tá, khi đang giữ cương vị Phó chủ nhiệm Chính trị Lữ đoàn 299, Quân đoàn 1.

Ngày 25/4/2015, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ đêm biển Cửa Việt rung chuyển bởi tiếng nổ của con tàu dầu 15.000 tấn. Những người lính năm xưa đã trở về với cuộc sống đời thường, mái tóc đã bạc, nhưng ký ức về những năm tháng chiến đấu vẫn còn nguyên trong tâm trí.

Trần Quang Khải hôm nay không còn là chàng trai 16 tuổi của ngày nhập ngũ. Ông đã trở thành người ông, người cha, người cựu chiến binh và người kể lại câu chuyện về một thế hệ đã từng sống, chiến đấu và hy sinh vì Tổ quốc. Những câu chuyện ấy tiếp tục được chia sẻ với thế hệ trẻ như một phần ký ức không thể thiếu của lịch sử Hải quân nhân dân Việt Nam.

Chiến công của Trần Quang Khải và đồng đội cũng gắn với truyền thống của Đoàn 126 Đặc công Hải quân, lực lượng đã lập nhiều chiến công trên các chiến trường sông biển trong kháng chiến chống Mỹ. Theo Báo Nhân Dân, trong những năm chiến tranh, Đoàn 126 đã huấn luyện, chi viện hơn 5.000 cán bộ, chiến sĩ đặc công nước cho các chiến trường và tham gia nhiều trận đánh quan trọng.

Từ Cửa Việt đến những chiến trường sông biển khác, những người lính đặc công nước đã viết nên một trang sử đặc biệt của Hải quân nhân dân Việt Nam. Họ chiến đấu trong một môi trường mà chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể khiến mình không trở về.

Chiến công của Trần Quang Khải vì thế không chỉ được đo bằng một con tàu 15.000 tấn bị đánh chìm. Đó còn là chiến công của trí tuệ, lòng dũng cảm, sự kiên trì và khả năng làm chủ nghệ thuật tác chiến của những người lính đặc công nước Việt Nam.

Hôm nay, biển Cửa Việt đã bình yên. Những con tàu vẫn ra vào cửa biển, cuộc sống của người dân vẫn tiếp diễn từng ngày. Nhưng dưới lớp sóng xanh bình dị ấy là ký ức về những con người từng lặng lẽ bơi trong đêm, mang theo nhiệm vụ của Tổ quốc và sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy.

Một chiến công diễn ra trong đêm có thể chỉ kéo dài vài giờ, nhưng giá trị của nó có thể được lịch sử ghi nhớ suốt nhiều thế hệ.

Và câu chuyện về Anh hùng Trần Quang Khải nhắc thế hệ trẻ hôm nay rằng: hòa bình không tự nhiên mà có; phía sau sự bình yên của đất nước là những năm tháng mà biết bao người trẻ đã đem tuổi xuân, trí tuệ và lòng dũng cảm của mình đặt vào vận mệnh của Tổ quốc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn