Chiến sĩ dũng sĩ người Pa Kó, dũng mãnh diệt Mỹ trên đường 9 - A Luới
Hồ Vai sinh năm 1940 tại xã A Túc, huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Lớn lên giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, ông chứng kiến cảnh quê hương bị giặc tàn phá nên đã sớm giác ngộ và tham gia phong trào cách mạng địa phương từ năm 1958. Với tấm lòng sắt son theo Đảng và Bác Hồ, ông đã tự nguyện mang họ Bác (họ Hồ) như đông đảo đồng bào các dân tộc thiểu số dải Trường Sơn thời kỳ đó.
Trở thành Xã đội trưởng xã A Túc, Hồ Vai đã tổ chức xây dựng lực lượng du kích địa phương thành một cối xay sinh lực địch. Trong bối cảnh quân đội Mỹ và quân đội Sài Gòn liên tục mở các cuộc càn quét quy mô lớn bằng trực thăng vận và pháo hạm vào thung lũng A Lưới nhằm cắt đứt tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn, ông đã mưu trí kết hợp giữa vũ khí tự tạo (chông, bẫy đá, cung nỏ vót độc) với súng đạn thu được của địch để lập thành thế trận chiến tranh nhân dân dày đặc.
Từ năm 1961 đến năm 1965, Hồ Vai đã trực tiếp tham gia và chỉ huy hàng chục trận đánh vang dội trên Đường 9 và khu vực đèo A Lưới. Bản thân ông nổi tiếng với tài bắn súng bộ binh chính xác: chỉ bằng súng trường CKC và B40, ông đã tự tay tiêu diệt hàng chục tên Mỹ và quân chính quyền Sài Gòn, bắn rơi 1 máy bay trực thăng. Đặc biệt, ông đã vận động đồng bào dân tộc Pa Kó không đi phu, không vào khu dồn dân lập ấp của địch, biến mỗi buôn làng thành một pháo đài kháng chiến.
Nhờ những chiến công đặc biệt xuất sắc và uy tín lớn lao đối với đồng bào các dân tộc vùng miền núi Thừa Thiên - Huế, Hồ Vai đã vinh dự được ra miền Bắc gặp Bác Hồ và được tham dự nhiều hội nghị thi đua toàn quốc. Ngày 5 tháng 5 năm 1965, ông vinh dự được Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
