Chiến sĩ thi đua giết giặc Nguyễn Bá Vùng

Đồng chí Nguyễn Bá Vùng sinh năm 1925 tại thôn Đồng Xuân, nay là thôn Đồng Tiến. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, thường xuyên phải chứng kiến cảnh người dân bị thực dân Pháp và phong kiến, tay sai áp bức, bóc lột, nên ngay từ khi còn nhỏ, đồng chí đã nung nấu quyết tâm tham gia cách mạng, cùng Nhân dân đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược.

Năm 1948, đồng chí Nguyễn Bá Vùng tham gia du kích xã, sau đó xung phong đi bộ đọi. Cuối năm 1951, trong một lần đi công tác ở Thái Bình, đồng chí bị địch bắt. Chúng sử dụng nhiều hình thức tra tấn dã man để ép đồng chí khai các thông tin về hoạt động cách mạng của ta, nhưng đồng chí quyết không khai. Không khai thác được thông tin gì, thực dân Pháp giam đồng chí tại nhà tù Máy Chai (Nam Định). Ở trong tù, đồng chí tiếp tục hoạt động cách mạng và bắt được liên lạc với chi bộ nhà tù do đồng chí Hồ Tùng Mậu lãnh đạo. Tại đây, đồng chí được giao nhiệm vụ giác ngộ, giáo dục quần chúng bị địch bắt tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, của Bác Hồ, đồng thời nắm bắt tin tức của địch và báo cáo lại cho chi bộ. Trong thời gian bị giam giữ, căm phẫn trước những đòn tra tấn dã man của cai ngục, đồng chí Nguyễn Bá Vùng đã cùng 2 đồng chí khác đánh ngất một tên cai tù ác ôn.

Không có bằng chứng đồng chí hoạt động cách mạng, tháng 12/1952, thực dân Pháp buộc phải trả tự do cho đồng chí. Sau khi được trả tự do, đồng chí quay trở về đơn vị cũ tiếp tục công tác. Từ năm 1953 - 1954, đồng chí công tác tại Đại đội 331 Tỉnh đội Kiến An. Với tinh thần chiến đấu gan dạ, dũng cảm, không sợ hiểm nguy, đồng chí đã tham gia chỉ huy nhiều trận chống càn, phục kích và tiêu diệt được nhiều sinh lực địch:

Trong trận chống càn tại thôn Tiên Lãng, đồng chí chỉ huy 1 tiểu đội thuộc Đại đội 331 cùng du kích địa phương chặn đánh 2 tiểu đoàn lính Âu - Phi và đánh lui 4 đợt xung phong của địch, bản thân đồng chí tiêu diệt 2 tên địch. Trận Hoàng Lồ (09/9/1953), đồng chí chỉ huy một trung đội chặn đánh địch, bản thân đồng chí tiêu diệt 7 tên. Trận đánh bốt Tây An (Vĩnh Bảo), đồng chí tiêu diệt 3 tên địch. Tại trận chặn viện bốt Cầu Nghìn - Đông Tạ, đồng chỉ chỉ huy 1 trung đội tiêu diệt 12 tên địch. Trong trận phục kích đường 10 (Vĩnh Bảo), đồng chí chỉ huy và dẫn đầu 1 trung đội xung phong, bắt sống 21 tên địch, tiêu diệt 20 tên. Trận chống càn tại Chấn Hưng, đồng chí chỉ huy 1 trung đội chiến đấu chống lại 1 trung đoàn địch. Trung đội do đồng chí chỉ huy chiến đấu gan dạ, tiêu diệt 30 tên địch và cứu được 30 người dân bị địch bắt… Ngoài ra, đồng chí còn tham gia chỉ huy nhiều trận chống càn tại Đoàn Lập, trận đánh đồn Bách Phương (An Lão), tập kích Đoan Xá. Với những thành tích nổi bật trong chiến đấu, năm 1953, đồng chí 2 lần được Tỉnh đội Kiến An tặng bằng khen.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc, thực dân Pháp phải rút khỏi Việt Nam. Trước khi rút đi, thực dân Pháp tìm mọi cách phá hoại Hiệp định Giơ-ne-vơ. Chúng tiến hành các cuộc vây ráp, bắn phá vào khu dân cư, đồng thời bắt thanh niên đi lính và cưỡng ép, dụ dỗ đồng bào Công giáo di cư vào Nam. Trước tình hình đó, đồng chí Nguyễn Bá Vùng cùng đoàn cán bộ thực hiện công tác tôn giáo - dân vận về các làng Công giáo tuyên truyền, giáo dục cho đồng bào nhận rõ âm mưu, thủ đoạn của thực dân Pháp, vận động Nhân dân ở lại yên tâm sản xuất, tin tưởng vào chính sách về tôn giáo của Nhà nước. Đồng chí đã vận động được 111 đồng bào Công giáo ở Cồn Vành về quê làm ăn và bắt 1 tên phản động. Sau đợt dân vận, đồng chí được Quân khu Tả Ngạn tặng giấy khen. Với những thành tích nổi bật trong rèn luyện và chiến đấu, năm 1955, đồng chí được kết nạp vào Đảng.

Năm 1957, đồng chí Nguyễn Bá Vùng xuất ngũ và trở về địa phương, giữ chức Trưởng Ban Tuyên huấn. Năm 1959, đồng chí được phân công giữ chức Chủ tịch Ủy ban hành chính xã Chấn Hưng. Đồng chí đã đem hết năng lực, trí tuệ bản thân cùng các đồng chí lãnh đạo xã tham gia xây dựng các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Đến năm 1965, đồng chí được Huyện ủy Tiên Lãng điều động giữ chức Trưởng Phòng Tổ chức Nông trường Vinh Quang. Tháng 10/1970, đồng chí nghỉ hưu. Dù đã nghỉ hưu trở về địa phương, đồng chi lại được tín nhiệm bầu giữ chức Bí thư Chi bộ thôn Đồng Xuân.

Đồng chí Nguyễn Bá Vùng là tấm gương sáng về phẩm chất người lính Bộ đội Cụ Hồ. Trong công việc, đồng chí là người quyết liệt, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi chung; trong gia đình, đồng chí là người ông, người cha gương mẫu, là chỗ dựa tinh thần và tấm gương sáng để các thành viên trong gia đình noi theo; ngoài xã hội, đồng chí là người ngay thẳng, có lối sống giản dị, tốt bụng, thường xuyên tham gia các hoạt động ở địa phương, được đồng chí, đồng đội và những người xung quanh yêu quý.

Gần 10 năm trong quân ngũ, đồng chí nhiều lần được Quân khu Tả Ngạn, Tỉnh đội Kiến An tặng bằng khen, giấy khen về những thành tích trong công tác và chiến đấu. Đồng chí còn được Đảng và Nhà nước tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Kỷ niệm chương Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, danh hiệu Chiến sĩ thi đua giết giặc, Huy hiệu 30, 40, 50 năm tuổi Đảng…

Năm 2010, đồng chí từ trần, hưởng thọ 85 tuổi. Những đóng góp của đồng chí trong các cuộc kháng chiến, trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đã tô thắm thêm truyền thống anh hùng cách mạng của vùng đất Chấn Hưng, Tiên Lãng nói chung và gia đình đồng chí Nguyễn Bá Vùng nói riêng.