Chiến Thắng Chi Lăng – Xương Giang (1427) (1)
CÁI KẾT HOÀN HẢO: CHIẾN THẮNG CHI LĂNG – XƯƠNG GIANG (1427)
Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang năm 1427 là trận đánh cuối cùng, mang ý nghĩa quyết định, kết thúc toàn bộ cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược. Thắng lợi này đã buộc nhà Minh phải công nhận nền độc lập của Đại Việt, mở ra một thời kỳ thái bình kéo dài dưới thời nhà Hậu Lê. Mặc dù trận chiến diễn ra ở vùng Lạng Sơn và Bắc Giang, nhưng nó là kết quả trực tiếp của thế vây hãm kinh đô Đông Quan (Hà Nội) trước đó.
1. Bối Cảnh và Thế Cùng của Quân Minh
Sau thất bại thảm hại ở Tốt Động – Chúc Động (1426), quân Minh chỉ còn cố thủ trong các thành lũy, mà quan trọng nhất là Đông Quan (Thăng Long). Lê Lợi và Nguyễn Trãi nhận định rằng việc đánh trực tiếp vào Đông Quan sẽ gây nhiều thương vong và kéo dài chiến tranh. Do đó, họ quyết định tiêu diệt quân cứu viện của nhà Minh.
Trước tình hình nguy khốn, triều đình nhà Minh buộc phải cử hai đạo quân cứu viện quy mô lớn sang nước ta:
Đạo quân phía Tây do Phó Tổng binh Vương An chỉ huy.
Đạo quân chủ lực phía Đông gồm 10 vạn quân, do Tổng binh Liễu Thăng (một danh tướng kỳ cựu) và Thượng thư Lương Minh chỉ huy.
2. Trận Phục Kích Lịch Sử tại Chi Lăng
Lê Lợi và Nguyễn Trãi đã vạch ra kế hoạch chiến lược: "Vây thành diệt viện" (bao vây Đông Quan, tiêu diệt quân cứu viện).
Dụ địch: Nghĩa quân Lam Sơn cho quân rút lui chiến thuật liên tục, giả vờ thua trận để nhử Liễu Thăng – một vị tướng kiêu ngạo, hiếu thắng – tiến sâu vào lãnh thổ.
Trận địa Chi Lăng: Liễu Thăng dẫn quân tiến qua cửa ải Chi Lăng (Lạng Sơn), một vùng thung lũng hiểm trở. Tại đây, nghĩa quân do tướng Lê Sát chỉ huy đã bố trí trận địa phục kích.
Tiêu diệt Liễu Thăng: Khi Liễu Thăng cùng vài trăm kỵ binh đi đầu kiêu ngạo vượt qua cửa ải và tiến đến cầu Lạng Giang, quân Lam Sơn từ trên cao bất ngờ đổ xuống tấn công. Liễu Thăng bị tiêu diệt ngay tại chỗ. Cái chết của vị tổng chỉ huy đã làm quân Minh hoảng loạn, rã rời.
3. Trận Quyết Thắng Xương Giang
Sau khi Liễu Thăng chết, quân Minh do Lương Minh chỉ huy tiếp tục tiến về Xương Giang (Bắc Giang). Lúc này, tướng Đinh Lễ và Lý Triện từ Thăng Long đã bố trí quân chặn đánh.
Quân Minh bị quân ta vây hãm và tấn công dữ dội. Mặc dù Lương Minh tử trận, nhưng đạo quân vẫn cố gắng tiến về thành Xương Giang (nay thuộc Bắc Giang) để hội quân. Tuy nhiên, nghĩa quân Lam Sơn đã hạ thành Xương Giang từ trước và bố trí mai phục.
Diệt gọn viện binh: Tại Xương Giang, quân Lam Sơn đã tiêu diệt hoàn toàn 10 vạn quân cứu viện, chấm dứt hy vọng giải cứu Đông Quan của nhà Minh. Đạo quân phía Tây cũng bị chặn đánh và tan rã.
4. Ký Kết Hội Thề và Ý Nghĩa
Sau khi toàn bộ quân cứu viện bị tiêu diệt, Tổng binh Vương Thông đang cố thủ trong thành Đông Quan (Hà Nội) hoàn toàn mất hết ý chí chiến đấu.
Lê Lợi chấp nhận lời đề nghị giảng hòa, tổ chức Hội thề Đông Quan (tháng 12/1427) với Vương Thông. Theo đó, quân Minh cam kết rút hết về nước trong danh dự. Lê Lợi đã thể hiện tinh thần nhân đạo, cung cấp ngựa và thuyền cho quân Minh rút lui.
Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang và Hội thề Đông Quan là một chiến tích trọn vẹn:
Kết thúc chiến tranh: Đuổi sạch quân Minh, chấm dứt 20 năm đô hộ, lập lại nền độc lập cho dân tộc.
Ngoại giao nhân nghĩa: Thể hiện tinh thần nhân nghĩa, hiếu hòa của dân tộc, mở ra một thời kỳ bang giao hòa bình với Trung Quốc.
Mở ra triều đại Hậu Lê: Lê Lợi lên ngôi, lập ra nhà Hậu Lê, đưa đất nước vào thời kỳ phát triển rực rỡ và thái bình kéo dài.
