Chiến thắng Điền Xá: Bản hùng ca trên đường số 4 (phần 2)
Phần này làm rõ bối cảnh lịch sử sau Chiến dịch Đông Bắc lần thứ nhất, âm mưu phong tỏa biên giới của thực dân Pháp và sự chuyển hướng chiến lược kịp thời, đúng đắn của Trung ương Đảng. Đồng thời nêu bật sự lãnh đạo thống nhất từ Trung ương đến địa phương, sự chuẩn bị chu đáo của quân và dân Tiên Yên cho việc mở chiến dịch trên đường số 4
Sau thất bại nặng nề trong Chiến dịch Đông Bắc lần thứ nhất (tháng 10/1948), âm mưu biến Đông Bắc – Tây Bắc thành hành lang Đông – Tây của thực dân Pháp bị phá sản. Vùng tự do của ta được mở rộng, thế và lực của cách mạng ngày càng lớn mạnh. Trước nguy cơ bị bao vây, cô lập và suy yếu, bước sang năm 1949, thực dân Pháp ra sức điều chỉnh chiến lược, đẩy mạnh phong tỏa biên giới nhằm cắt đứt mối liên hệ giữa cách mạng Việt Nam với các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là Liên Xô và Trung Quốc. Đồng thời, chúng tăng cường phòng thủ vùng duyên hải, củng cố các vị trí đóng quân, xây dựng thêm công sự và siết chặt kiểm soát cả đường bộ lẫn đường biển.
Trước tình hình mới của cuộc kháng chiến, từ ngày 15 đến 18/1/1949, Trung ương Đảng đã triệu tập Hội nghị Trung ương lần thứ 6, kịp thời đề ra chủ trương, phương hướng và nhiệm vụ mới cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Hội nghị xác định nhiệm vụ quân sự cấp bách là phải tiếp tục đập tan âm mưu của địch, chủ động tiến công mạnh mẽ hơn nữa vào hậu phương địch, đánh vào các vị trí chiến lược quan trọng, đặc biệt là các tuyến giao thông huyết mạch, nhằm tạo ra bước chuyển biến lớn trên chiến trường.
Quán triệt sâu sắc nghị quyết Trung ương, cuối tháng 2/1949, Ban Chấp hành Đảng bộ Liên khu I đã họp và quyết định mở một đợt phản công lớn trên phạm vi rộng, trải dài từ Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn đến Móng Cái, Quảng Yên. Mục tiêu của đợt phản công là tiêu hao, tiêu diệt sinh lực địch, làm tê liệt hệ thống giao thông chiến lược, uy hiếp và cô lập các vị trí chiếm đóng, từng bước buộc địch phải rút lui, đồng thời đẩy mạnh phong trào chiến tranh du kích trên toàn vùng Đông Bắc.
Tại tỉnh Hải Ninh, Hội nghị cán bộ tỉnh đã cụ thể hóa chủ trương của Trung ương bằng việc đề ra ba nhiệm vụ trọng tâm: đập tan lực lượng quân ngụy Voòng A Sáng, chặn đánh địch trên đường số 4 và bám trụ, giữ vững các cơ sở cách mạng ở vùng biên giới. Với tinh thần “tất cả cho miền Đông”, tỉnh quyết định thành lập các tiểu khu chiến đấu dọc theo tuyến đường số 4, giao cho các cấp ủy trực tiếp lãnh đạo lực lượng du kích vừa chiến đấu, vừa tuyên truyền, phá hoại giao thông, tạo thế chủ động trên từng địa bàn. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Tiên Yên, nhân dân các xã Châu Sơn, Bắc Lãng, Điền Xá tích cực chuẩn bị lực lượng, hậu cần, tiếp lương, dẫn đường, tải thương, sẵn sàng phối hợp cùng bộ đội chủ lực bước vào chiến dịch lớn.
