Chiến thắng Ngũ Lạc: Bước ngoặt phá tan ấp chiến lược

Giữa năm 1962, nhờ có cơ sở nội ứng, Đại đội 501 tỉnh kết hợp với du kích tiêu diệt gọn đồn tề xã Ngũ Lạc trong vòng 7 phút, phát triển đánh các điểm phụ quân ở ấp Ông Cui, ấp Mé Láng. Tại Mé Láng ta tiêu diệt một trung đội Khome Sarây tạo điều kiện cho quần chúng nổi dậy phá tan ấp chiến lược. Xong, bộ đội và du kích trụ lại đánh tiểu đoàn bảo an của tiểu khu Vĩnh Bình có xe bọc thép yểm trợ, diệt hàng trăm tên địch. Ta cũng bị thiệt hại nặng khi bộ đội rút ra cánh đồng Láng bị hai máy bay khu trục oanh tạc trúng đội hình. Đồng chí Mười Còn, đại đội trưởng 501 hy sinh.

Tiếp đó, bộ đội, du kích, cùng đồng bào nổi dậy phá 4 ấp chiến lược: Ông Cui, Bốn Thanh, Trà Khúp, Sóc Ử. Tháng tiếp theo ta tước vũ khí phụ quân và phá tiếp 5 ấp chiến lược: Sóc Ruộng, Lạc Hòa, Rọ Say, Lạc Sơn. Riêng ấp Sóc Ruộng, ta tước hai lần vũ khí bọn phụ quân vì chúng tới đóng lại. Lần thứ hai, tên Chính trưởng ban tề ấp cùng binh lính dẫn trung đội du kích ta vào tước vũ khí phụ quân và phá ấp chiến lược Lạc Sơn. Chỉ trong một tháng mà du kích thu được 62 súng. Tiếp đó, bộ đội tỉnh kết hợp với địa phương mở trận phục kích ở cầu Ván thuộc xã Mỹ Long (Cầu Ngang) diệt một trung đội bảo an, xong quay lại đánh kỳ tập tiêu diệt địch và phá 2 đồn ấp chiến lược Cây Xoài, Đường Liểu. Một số lớn ấp chiến lược ở Ngũ Lạc bị phá dứt điểm, ta xây dựng và mở rộng thêm các lõm du kích, từ đó móc nối lại các cơ sở binh vận cũ, đưa tiếp cơ sở vào lòng địch. Nhờ đó, ta thường diệt ác, phá kềm, đánh địch trong các ấp, phát động quần chúng nổi dậy phá lỏng, phá rã các ấp chiến lược còn lại.

Đến tháng 11-1963, có bộ đội tỉnh hỗ trợ và phối hợp, du kích xã diệt 2 đồn Lạc Sơn, Chùa Lớn. Đồng thời bằng ba mũi giáp công ta bức rút 4 đồn: Đường Liểu, Cây Xoài, Lạc Hòa (đóng lại), Đầu Lộ. Xã Ngũ Lạc được giải phóng về cơ bản.