Chiến thuật không chiến tốc độ vượt âm trên tiêm kích MiG-21 bắn rơi 8 máy bay Mỹ giai đoạn 1966 – 1968

Cuối năm 1965, sau khi hoàn thành khóa huấn luyện bay tiêm kích phản lực vượt âm MiG-21 ở nước ngoài trở về biên chế tại Trung đoàn Không quân 921 (Đoàn Sao Đỏ), Nguyễn Hồng Nhị được giao nghiên cứu phương án đánh máy bay trinh sát không người lái Ryan Firebee (AQM-34) của Hoa Kỳ thường bay ở độ cao trên 17.000 mét đến 18.000 mét. Chiều ngày 4/3/1966, Nguyễn Hồng Nhị điều khiển chiếc MiG-21 cất cánh từ sân bay Nội Bài lên vùng trời tỉnh Quảng Ninh. Dưới sự dẫn đường của sở chỉ huy, ông thực hiện kỹ thuật kéo cao liên tục lên tầng bình lưu, tiếp cận chính xác mục tiêu ở cự ly 1.500 mét và phóng 2 quả tên lửa không đối không K-13 bắn rơi tại chỗ chiếc máy bay không người lái của Mỹ. Đây là chiến công mở màn đầu tiên của dòng máy bay tiêm kích MiG-21 trên chiến trường Việt Nam.

Trong giai đoạn 1967 – 1968, trên cương vị biên đội trưởng, Nguyễn Hồng Nhị đã tổng kết và áp dụng nhuần nhuyễn chiến thuật đánh nhanh rút nhanh: lợi dụng khả năng tăng tốc nhanh của MiG-21 để bí mật tiếp cận từ bán cầu phía sau ở tốc độ vượt âm, phóng tên lửa ở cự ly gần rồi lập tức kéo cao thoát ly trước khi biên đội hộ tống của địch kịp phản ứng. Tiêu biểu là trận không chiến ngày 30/9/1967 trên vùng trời Vĩnh Phú: ông chỉ huy biên đội 2 chiếc MiG-21 xuyên thủng đội hình 16 chiếc F-105D và F-4 của Mỹ, cá nhân ông bắn rơi 1 chiếc F-105D và bảo vệ đồng đội thoát ly an toàn. Tiếp đó, ngày 7/11/1967 trên vùng trời Hòa Bình – Hà Bắc, ông tiếp tục bắn hạ 1 chiếc F-105D chỉ bằng một quả tên lửa duy nhất.

Tính từ tháng 3/1966 đến tháng 8/1968, phi công Nguyễn Hồng Nhị đã xuất kích chiến đấu hàng chục lần, trực tiếp bắn rơi 8 máy bay hiện đại của Không quân và Hải quân Hoa Kỳ (gồm các loại F-105D, F-4, F-8 và máy bay trinh sát không người lái), trở thành một trong những phi công đạt đẳng cấp Ách (Ace — bắn rơi từ 5 máy bay trở lên) xuất sắc nhất của Không quân nhân dân Việt Nam. Trong Chiến dịch Phòng không tháng 12/1972, trên cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân tiêm kích 927 (Đoàn Lam Sơn), ông trực tiếp ngồi tại sở chỉ huy dẫn đường cho các phi công của trung đoàn bắn rơi nhiều máy bay chiến thuật và máy bay chiến lược B-52 của Mỹ. Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 18/6/1969.