TRẬN RẠCH GẦM – XOÀI MÚT: BẢN HÙNG CA THỦY CHIẾN CỦA VỊ TƯỚNG TÀI BA

1. Hiểm họa từ phương Nam và lời kêu cứu của nhân dân

Vào những năm 80 của thế kỷ XVIII, Đàng Trong rơi vào cảnh hỗn loạn sau những biến động chính trị sâu sắc. Lợi dụng tình hình suy yếu của chính quyền chúa Nguyễn, vua Xiêm (Thái Lan) là Rá-ma I đã nuôi dã tâm xâm lược nước ta để mở rộng bờ cõi về phía Đông.

Đầu năm 1784, theo lời cầu cứu của Nguyễn Ánh (kém cỏi và sẵn sàng cõng rắn cắn gà nhà), một lực lượng quân Xiêm hùng hậu gồm 5 vạn quân tinh nhuệ cùng hàng trăm chiến thuyền lớn nhỏ, do các tướng Chiêu Thăng và Chiêu Sương chỉ huy, đã ồ ạt tiến vào xâm chiếm miền Tây Nam Bộ nước ta.

Quân Xiêm cậy đông, vũ khí giáo mác đầy đủ, ngang nhiên tàn phá xóm làng, cướp bóc của cải, hãm hiếp phụ nữ, gây ra bao cảnh đau thương tang tóc cho đồng bào ta ở vùng Gia Định và các tỉnh lân cận. Trước hiểm họa mất nước và nỗi thống khổ của nhân dân, từ kinh đô Phú Xuân (Hue), Tổng tài Nguyễn Huệ được lệnh trực tiếp dẫn quân nam tiến để dẹp loạn cứu dân.

2. Thiên tài mai phục tại khúc sông định mệnh Rạch Gầm – Xoài Mút

Đầu năm 1785, Nguyễn Huệ đưa đại quân vào đến chiến trường miền Nam. Sau khi khảo sát kỹ lưỡng địa hình vùng sông nước Cửu Long, ông đã chọn khúc sông Rạch Gầm – Xoài Mút (nay thuộc địa bàn tỉnh Tiền Giang) làm trận địa quyết chiến với giặc.

Đây là một địa thế hiểm trở vô cùng đắc địa cho thủy chiến: đoạn sông dài khoảng vài cây số, hai bên bờ rậm rạp cây cối che khuất tầm nhìn, lòng sông rộng nhưng có nhiều bãi cạn, cù lao ở giữa (như cù lao Thới Sơn) khiến dòng nước chảy siết và việc di chuyển của các tàu thuyền lớn gặp rất nhiều khó khăn.

Nguyễn Huệ đã bố trí một thế trận mai phục vô cùng hoàn hảo:

• Ông cho bố trí lực lượng thủy binh ẩn nấp kỹ càng trong các nhánh sông nhỏ, rạch cạn và sau các cù lao dọc hai bên bờ.

3. Trận tiêu diệt gọn gàng chỉ trong chớp mắt

Ngày 19 tháng giêng năm Ất Sách (1785), sáng sớm tinh mơ, khi thủy triều vừa bắt đầu rút mạnh, đại quân Xiêm do Chiêu Thăng chỉ huy hống hách tiến vào khu vực Rạch Gầm – Xoài Mút với khí thế ngạo mạn, chủ quan vì nghĩ rằng quân Tây Sơn không dám đối đầu trực diện.

Khi đoàn chiến thuyền giặc đã lọtỏ gọn vào giữa trận địa mai phục, theo lệnh của Nguyễn Huệ, tiếng pháo lệnh nổ vang trời. Từ hai bên bờ sông và các nhánh rạch nhỏ, hàng trăm chiến thuyền Tây Sơn đồng loạt xông ra, khóa chặt đầu và đuôi đội hình địch.

Đồng thời, các trận địa pháo bố trí trên bờ và trên các cù lao liên tục nã đạn xối xả vào giữa đội hình giặc. Bị tấn công bất ngờ trong lúc nước rút mạnh, tàu thuyền giặc va vào bãi cạn, va vào nhau hỗn loạn, không kịp trở tay. Nhiều chiến thuyền bốc cháy dữ dội chìm xuống lòng sông.

Chỉ trong vòng một ngày chiến đấu, toàn bộ 5 vạn quân Xiêm gần như bị tiêu diệt hoàn toàn, khoảng vài nghìn tên sót lại hoảng loạn bẻ lái tháo chạy đường bộ về nước. Tên tướng Chiêu Thăng hồn phi phách tán, thân cò lêu lổng tháo chạy thoát thân. Trận Rạch Gầm – Xoài Mút đã đè bẹp hoàn toàn dã tâm xâm lược của ngoại bang, đem lại sự bình yên cho nhân dân miền Nam.

Ý nghĩa rút ra từ câu chuyện

1. Nghệ thuật quân sự đỉnh cao: Trận Rạch Gầm – Xoài Mút là một trong những trận thủy chiến hào hùng nhất lịch sử dân tộc, minh chứng cho tầm nhìn chiến lược sắc sảo của Nguyễn Huệ trong việc chọn địa hình và tận dụng yếu tố bất ngờ để lấy ít địch nhiều.

• Tinh thần mưu trí, sáng tạo: Học tập tư duy linh hoạt, biết phân tích tình hình thực tế để tìm ra giải pháp tối ưu trong học tập và công việc.