Chiến thuật "Nắm thắt lưng địch mà đánh

Lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc Việt Nam là một chuỗi dài những cuộc đối đầu không cân sức giữa một quốc gia nhỏ bé với những đế quốc sừng sỏ có tiềm lực kinh tế, quân sự vượt trội. Để chiến thắng, cha ông ta đã dệt nên những trang sử vàng bằng trí tuệ, bản lĩnh và đặc biệt là những tư duy tác chiến độc đáo, biến cái không thể thành cái có thể. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi quân đội viễn chinh Mỹ ồ ạt đổ bộ vào miền Nam với sức mạnh hỏa lực áp đảo, một câu hỏi mang tính sống còn đã đặt ra: “Làm thế nào để đánh Mỹ và thắng Mỹ?”. Đứng trước bước ngoặt lịch sử đầy thử thách ấy, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh – Bí thư Trung ương Cục miền Nam, Chính ủy Quân Giải phóng miền Nam – đã đưa ra một phương châm tác chiến bất hủ: "Nắm thắt lưng địch mà đánh". Đây không chỉ là một giải pháp chiến thuật xuất sắc mà còn là một bài văn nghị luận sống động bằng máu và hoa về nghệ thuật quân sự độc đáo, lấy tư duy tiến công làm cốt lõi để khắc chế sức mạnh hiện đại của kẻ thù.

Để hiểu hết giá trị của chiến thuật này, trước hết cần nhìn nhận lại bối cảnh lịch sử đầy rẫy cam go của những năm 1965. Sau khi chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" bị phá sản, đế quốc Mỹ đã vội vã chuyển sang chiến lược "Chiến tranh cục bộ". Lầu Năm Góc ồ ạt đưa hàng vạn quân viễn chinh Mỹ cùng quân các nước đồng minh trực tiếp tham chiến tại miền Nam Việt Nam. Kẻ thù mang đến chiến trường những vũ khí tối tân, hiện đại nhất thời bấy giờ: từ hỏa lực pháo binh tầm xa, dàn máy bay ném bom chiến lược B-52, xe tăng bọc thép hạng nặng cho đến các chiến thuật "trực thăng vận", "thiết xa vận" có tính cơ động cực kỳ cao. Sự chênh lệch quá lớn về tiềm lực quân sự đã tạo ra một "bức tường tâm lý" e ngại, dè chừng trong một bộ phận cán bộ và chiến sĩ ta. Câu hỏi "Liệu có đánh được Mỹ không?" trở thành nỗi băn khoăn đau đáu lúc bấy giờ.

Chính trong bối cảnh ngột ngạt ấy, nhãn quan chiến lược sắc bén và tư duy thực tiễn đỉnh cao của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã tỏa sáng. Thay vì ngồi trong phòng làm việc với những bản đồ lý thuyết, ông đã lội bộ xuống tận các hầm hào, trực tiếp gặp gỡ các chiến sĩ du kích, những người trực tiếp chạm trán với lính Mỹ. Từ những quan sát thực tế đầy tinh tế, ông nhận ra điểm yếu cốt tử phía sau chiếc áo giáp kiên cố của đối phương: quân Mỹ dù mạnh về vũ khí nhưng lại sợ chết, dựa dẫm tuyệt đối vào hỏa lực yểm trợ từ xa và khả năng cận chiến độc lập vô cùng kém. Để đập tan hội chứng "sợ Mỹ", Đại tướng đã thổi bùng lên ngọn lửa tự tin bằng khẩu hiệu: "Tìm Mỹ mà đánh, tìm Ngụy mà diệt", và cụ thể hóa nó bằng chiến thuật kinh điển: "Nắm thắt lưng địch mà đánh".

Xét về mặt bản chất, "Nắm thắt lưng địch mà đánh" là một cụm từ mang đậm chất dã chiến mộc mạc của một vị tướng trưởng thành từ phong trào du kích, nhưng ẩn sâu bên trong là một tư duy khoa học quân sự vô cùng sâu sắc và biện chứng. Chiến thuật này đòi hỏi quân ta không tổ chức phòng ngự hay tấn công từ xa – nơi quân Mỹ có thể phát huy tối đa lợi thế của bom bay, pháo bầy và không quân yểm trợ. Thay vào đó, Quân Giải phóng và du kích chủ động áp sát, chủ động giấu mình, dụ địch vào sâu hoặc bất ngờ vận động đánh giáp lá cà ở cự ly cực kỳ gần, từ vài mét đến vài chục mét.

Khi hai bên đã rơi vào thế trận "trộn trấu", đan cài sườn sát sườn với nhau, toàn bộ hệ thống hỏa lực hiện đại tự hào của Mỹ hoàn toàn bị vô hiệu hóa. Pháo binh Mỹ không thể bắn, máy bay B-52 không thể ném bom vào trận địa, bởi nếu làm như vậy, bom đạn sẽ hủy diệt chính đồng đội của chúng. Bằng cách này, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã bẻ gãy chiếc "gậy chống" lợi hại nhất của quân viễn chinh, ép những lính Mỹ cao lớn phải bước vào cuộc đấu cận chiến bằng lưỡi lê, bằng lựu đạn – nơi bản lĩnh kiên cường, sự mưu trí, linh hoạt và lối đánh tinh nhuệ của chiến sĩ Việt Nam chiếm ưu thế tuyệt đối. Đây chính là nghệ thuật "lấy đoản binh chế trường trận" được nâng lên một tầm cao mới trong thời đại vũ khí tối tân.

Giá trị lý luận của chiến thuật đã được chứng minh một cách hùng hồn bằng những chiến thắng vang dội trên chiến trường thực tế, mà mở đầu là trận Vạn Tường vào tháng 8 năm 1965. Tại Quảng Ngãi, Mỹ huy động hơn 9.000 quân cùng hàng loạt tàu chiến, máy bay mở cuộc hành quân “Ánh sáng sao” nhằm nghiền nát một trung đoàn chủ lực của ta. Vận dụng đúng tinh thần "nắm thắt lưng", quân ta đã bám trụ công sự, chờ giặc vào thật gần mới nổ súng bẻ gãy từng đợt tiến công, bắn cháy nhiều xe bọc thép, hạ gục hàng trăm tên Mỹ, đập tan huyền thoại về sức mạnh bất khả chiến bại của Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ. Tiếp sau đó là trận Plây Me - Ia Đrăng vào tháng 11 năm 1965 tại Tây Nguyên, nơi Sư đoàn Không vận số 1 – niềm tự hào tinh nhuệ nhất của quân đội Mỹ – đã phải nếm mùi thất bại thảm hại trước lối đánh áp sát, "xuất quỷ nhập thần" của quân chủ lực ta.

Chính nhờ chiến thuật thiên tài này, quân và dân ta đã liên tiếp bẻ gãy hai cuộc phản công chiến lược mùa khô (1965 - 1966 và 1966 - 1967) của Mỹ, làm phá sản chiến lược "Chiến tranh cục bộ" ngay từ khi nó mới nhen nhóm. Căn cứ, kho tàng của Mỹ liên tục bị tập kích bất ngờ ngay từ bên trong, khiến quân địch luôn rơi vào trạng thái hoang mang, hoảng loạn tinh thần tột độ.

Nhìn nhận một cách toàn diện dưới góc độ nghị luận lịch sử, chiến thuật "Nắm thắt lưng địch mà đánh" đã vượt qua khuôn khổ của một phương châm thời chiến để trở thành một bài học kinh điển trong kho tàng nghệ thuật quân sự thế giới. Nó là minh chứng hùng hồn cho tư duy tiến công chủ động, nghệ thuật lấy yếu chống mạnh, lấy thô sơ thắng hiện đại của dân tộc Việt Nam. Nó khẳng định một chân lý sắt đá: sức mạnh của một quân đội không chỉ đo bằng số lượng vũ khí tối tân hay ngân sách quốc phòng khổng lồ, mà nó được quyết định bởi ý chí chiến đấu, tinh thần quả cảm và trí tuệ sáng tạo của những con người đứng ở chiến tuyến chính nghĩa.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, tiếng súng trên chiến trường xưa đã lặng tắt, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh cũng đã về cõi vĩnh hằng, nhưng tinh thần của chiến thuật "Nắm thắt lưng địch mà đánh" vẫn còn nguyên giá trị thời đại. Đó là bài học sâu sắc về lòng tự tin, bản lĩnh dám đối đầu với thử thách; bài học về việc tìm ra điểm yếu trong điểm mạnh của đối thủ để khắc chế và chiến thắng. Di sản quân sự ấy của Đại tướng Nguyễn Chí Thanh sẽ mãi là niềm tự hào vô bờ bến, là ngọn đuốc sáng soi đường cho các thế hệ hôm nay trên hành trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và khẳng định vị thế của con người Việt Nam trên trường quốc tế.