CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH

Theo họa sĩ Lê Thiết Cương: Chiến tranh và hòa bình là đề tài lớn, chủ đạo của văn học-nghệ thuật trên toàn thế giới, xuyên suốt từ Đông sang Tây, từ cổ chí kim. Với Việt Nam, quá trình dựng nước và giữ nước gắn liền với lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, ngoài sử ký, còn một góc nhìn rất đặc biệt, đó chính là sự khắc họa thông qua lăng kính thời đại, qua cảm nhận cá nhân của nghệ sĩ. Với tinh thần công dân, văn nghệ sĩ đã có các sáng tác theo suốt lịch sử chiến đấu của dân tộc. Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết chống xâm lược, sự hào hùng và bi tráng đã đi vào hội họa, thi ca, âm nhạc, điện ảnh...Qua các loại hình nghệ thuật, chiến tranh và hòa bình được thể hiện ở nhiều khía cạnh, tạo nên muôn góc nhìn về đề tài này.

Qua hai cuộc kháng chiến của dân tộc, đã có rất nhiều tác phẩm phản ánh thực tế tiền tuyến lớn, hậu phương lớn và khát khao hòa bình, thống nhất. Với văn học, nhà văn Chu Lai cho rằng, chiến tranh vẫn là “siêu đề tài”, làm nên diện mạo của văn học Việt Nam thế kỷ XX và là mạch nguồn chưa bao giờ vơi cạn, như tiểu thuyết Xung kích (Nguyễn Đình Thi), trường ca Bên kia sông Đuống (Hoàng Cầm), tiểu thuyết Dấu chân người lính (Nguyễn Minh Châu), Người mẹ cầm súng (Nguyễn Thi), Nỗi buồn chiến tranh (Bảo Ninh)... tiếp tục đến nay là Lính trận (Trung Trung Đỉnh), Biên bản chiến tranh 1-2-3-4.75 (Trần Mai Hạnh)...