Chiến trường Tây Nguyên

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), theo phân chia chiến trường của địch, Tây Nguyên và các tỉnh ven biển từ Bình Định đến Bình Thuận thuộc Quân khu 2 - Quân đoàn 2 ngụy. Bộ tư lệnh Quân đoàn 2 ngụy đóng ở Pleiku (Gia Lai). Tây Nguyên là địa bàn diễn ra nhiều trận đánh, chiến dịch mang tầm chiến lược, tác động mạnh mẽ đến cục diện chiến trường miền Nam và sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta. Sau Hiệp định Geneva năm 1954, trong bối cảnh địch thực hiện “tố cộng”, “diệt cộng”, Liên khu ủy 5 đã sớm lãnh đạo xây dựng các căn cứ địa ở vùng rừng núi Tây Nguyên để làm chỗ dựa cho phong trào cách mạng. Đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, nhất là ở Gia Lai, đã vùng dậy đấu tranh chống địch cướp đất lập dinh điền. Dưới ánh sáng của Nghị quyết Trung ương 15 (năm 1959), Phong trào Đồng khởi bùng lên mạnh mẽ. Đến cuối năm 1960, lực lượng cách mạng đã tiêu diệt 55 cứ điểm, 40 trung đội địch, phá bộ máy chính quyền địch ở 3.200 thôn trong tổng số 5.721 thôn ở Tây Nguyên và miền Tây các tỉnh đồng bằng. Tây Nguyên là nơi diễn ra trận đánh Đắk Hà, Kon Tum (từ ngày 30-8 đến 2-9-1961)-chiến thắng đầu tiên của chủ lực Quân khu 5 trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Đánh giá đúng vị trí chiến lược của địa bàn Tây Nguyên, để thuận lợi cho việc tổ chức chỉ huy cũng như bảo đảm chi viện tiếp tế, ngày 1-5-1964, Trung ương quyết định thành lập Mặt trận Tây Nguyên (mật danh B3), gồm các tỉnh: Kon Tum, Gia Lai và Đắk Lắk. Sau khi thành lập, LLVT B3 tiến công địch tại Trung tâm huấn luyện biệt kích Plei Mơ Rông, Kon Tum (ngày 4-7-1964), diệt 4 đại đội biệt kích; ngày 7-2-1965, phối hợp tác chiến với chiến trường đồng bằng ven biển trong trận Dương Liễu-Đèo Nhông (Bình Định), LLVT B3 tập kích sân bay Aria và trại lính Holloway (Gia Lai), tiêu diệt lớn quân địch, phá hỏng nhiều máy bay.