Chính quyền thăm hỏi gia đình liệt sĩ

Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 là một trong những chiến thắng vĩ đại nhất của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX. Để làm nên chiến thắng ấy, hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã phải trải qua những tháng ngày vô cùng gian khổ. Họ vừa chiến đấu, vừa vận chuyển vũ khí, mở đường và vượt qua những thử thách khắc nghiệt của chiến trường. Trong số những người lính tiêu biểu ấy có Anh hùng, liệt sĩ Trần Can, người đã để lại dấu ấn sâu sắc từ những ngày chuẩn bị chiến dịch cho đến trận đánh cuối cùng.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Ngay từ những năm đầu trong quân đội, ông đã thể hiện tinh thần trách nhiệm và lòng dũng cảm. Qua từng trận chiến, người lính trẻ dần trưởng thành và được đồng đội tin tưởng.

Năm 1952, Trần Can tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209. Trong trận đánh tại Bản Hoa, ông được giao nhiệm vụ xung kích. Trước sự chống trả của đối phương, ông dùng thủ pháo tiêu diệt ụ súng địch, tạo điều kiện cho đơn vị tiến lên.

Khi tiểu đội bị thương vong nhiều, Trần Can vẫn không nao núng. Ông phối hợp với các chiến sĩ ở tiểu đội khác và trực tiếp dẫn đầu một tổ chiến đấu. Tổ của ông đã tiêu diệt ba ụ súng, đánh thẳng vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng các loại.

Những chiến công ấy đã giúp Trần Can trở thành một trong những tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Ông không chỉ được đánh giá cao bởi sự gan dạ mà còn bởi khả năng tổ chức và chỉ huy trong những tình huống khó khăn.

Cuối năm 1953, khi quân ta chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ mở đường và kéo pháo vào trận địa. Đây là một công việc vô cùng nặng nhọc. Những khẩu pháo phải được hàng trăm chiến sĩ dùng sức người kéo qua núi rừng hiểm trở. Máy bay địch liên tục đánh phá các tuyến đường nhằm ngăn cản quân ta.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo vào trận địa. Sau 10 ngày đêm, 12 khẩu pháo đã được đưa đến nơi. Tuy nhiên, khi Bộ Chỉ huy Chiến dịch quyết định chuyển phương án từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, quân ta phải tổ chức kéo pháo ra.

Trên đường rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 phụ trách rơi vào tình thế nguy hiểm. Máy bay địch phát hiện và ném bom napalm khiến cỏ cháy dữ dội. Pháo địch cũng liên tục bắn chặn đường rút.

Trước tình hình ấy, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ khác cũng lập tức lao tới hỗ trợ. Mặc dù nguy hiểm, họ vẫn cố gắng đưa pháo vượt qua đoạn dốc và về nơi tập kết an toàn.

Sau nhiệm vụ kéo pháo, Trung đoàn 209 có 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương. Những con số ấy cho thấy sự khốc liệt của công việc chuẩn bị chiến dịch. Với thành tích trong nhiệm vụ kéo pháo, Đại đội 366 được Tổng tư lệnh Chiến dịch Võ Nguyên Giáp tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn bằng trận đánh Him Lam. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3. Đúng 17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa vào cứ điểm.

Sau khi pháo chuyển làn, bộ binh nhanh chóng tiến lên. Các chiến sĩ dùng bộc phá phá hàng rào và mở cửa vào cứ điểm. Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên, sau đó phát triển lên mỏm 3.

Đến khoảng 18 giờ 30 phút, quân ta đã chiếm được một phần mỏm 3 nhưng gặp sự chống trả quyết liệt của địch từ lô cốt số 6. Trần Can cùng đồng đội vẫn kiên quyết tiến công. Nhờ sự phối hợp của các đơn vị, quân ta từng bước làm chủ cứ điểm Him Lam.

Khi Him Lam được đánh chiếm, lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Hình ảnh lá cờ tung bay giữa chiến trường đã trở thành biểu tượng cho thắng lợi đầu tiên của quân ta tại Điện Biên Phủ.

Sau trận Him Lam, Trần Can tiếp tục tham gia các trận đánh tiếp theo. Ông chiến đấu cho đến những ngày cuối cùng của chiến dịch. Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh khi chiến thắng cuối cùng đã ở rất gần.

Ông đã không kịp chứng kiến giây phút toàn thắng, nhưng cuộc đời chiến đấu của ông đã góp phần tạo nên thắng lợi ấy. Từ một người lính trẻ, Trần Can trưởng thành qua chiến đấu và trở thành một người chỉ huy được đồng đội tin tưởng.

Ngày nay, nhắc đến Trần Can là nhắc đến một người chiến sĩ đã sống trọn với lý tưởng của mình. Ông là biểu tượng của lòng yêu nước, sự dũng cảm và tinh thần không lùi bước trước gian khó. Câu chuyện về ông cũng nhắc nhở thế hệ trẻ phải biết trân trọng nền hòa bình hôm nay và ghi nhớ công lao của những người đã hy sinh vì Tổ quốc.