Chu Cẩm Phong – Nhật ký chiến trường và trái tim dấn thân vì mảnh đất Quảng Đà

Trong ngọn lửa của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, miền đất Quảng Đà (Quảng Nam - Đà Nẵng) là một trong những chiến trường khốc liệt nhất. Nơi ấy đã tôi luyện nên những cây bút kiên trung, sẵn sàng dùng máu và nước mắt để viết nên trang sử hào hùng của dân tộc. Nhà văn, liệt sĩ, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Chu Cẩm Phong (tên thật là Trần Tiến Tải) là một biểu tượng rực rỡ cho tinh thần xả thân ấy.

Sinh năm 1941 tại Hội An (Quảng Nam), Chu Cẩm Phong tập kết ra Bắc từ nhỏ và tốt nghiệp xuất sắc khoa Ngữ văn, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Giữa lúc cơ hội nghiên cứu và giảng dạy rộng mở, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của quê hương, anh đã tình nguyện vượt Trường Sơn trở về chiến đấu tại vùng đất Quảng Đà gian khổ. Với tư cách là một nhà báo, nhà văn chiến trường, Chu Cẩm Phong chưa từng lùi bước trước hiểm nguy. Anh cùng hành quân, ở hầm bí mật, chịu đựng những cơn sốt rét rừng và đối mặt trực tiếp với các trận càn quét dã man của kẻ thù.

Di sản văn học lớn nhất mà Chu Cẩm Phong để lại chính là cuốn "Nhật ký chiến trường" cùng các truyện ngắn như "Mặt biển - Hòn đảo", "Mẹ con chị Hằng". Trong từng dòng nhật ký được viết vội dưới ánh đèn dầu trong hầm tối hay giữa hai trận càn, anh đã ghi chép chân thực đến từng chi tiết về sự tàn khốc của chiến tranh, tình đồng chí sâu nặng và khí tiết quật cường của người dân xứ Quảng. Anh không hề thần thánh hóa hiện thực, nhưng bao trùm lên tất cả vẫn là tinh thần lạc quan, tình yêu tha thiết với cuộc sống và niềm tin tuyệt đối vào ngày chiến thắng.

Ngày 1 tháng 5 năm 1971, trong một chuyến công tác tại xã Xuyên Thuận (huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam), căn hầm bí mật của anh và đồng đội bị địch phát hiện. Bị bao vây tứ phía, Chu Cẩm Phong cùng đồng đội đã chiến đấu kiên cường đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh khi mới 30 tuổi. Trước khi ngã xuống, anh đã bình tĩnh tiêu hủy tài liệu và cất giấu cẩn thận cuốn nhật ký – kỷ vật vô giá cho mai sau.

Cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn liệt sĩ Chu Cẩm Phong là bằng chứng sống động cho triết lý: văn chương chân chính phải được trả bằng chính trải nghiệm và sự dấn thân trọn vẹn của người nghệ sĩ.

Tấm gương anh dũng của Chu Cẩm Phong gửi gắm bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay về lý tưởng sống và tinh thần trách nhiệm. Soi rọi vào sự hy sinh cao đẹp của anh, tuổi trẻ càng thêm trân trọng hòa bình, từ đó nuôi dưỡng ý chí vượt khó, dấn thân cống hiến tri thức để góp phần xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.