CHU HUY MÂN – NGƯỜI CHỈ HUY “HAI VAI” TRÊN CHIẾN TRƯỜNG KHU 5
Phạm Quang HUy
1. Người con xứ Nghệ đến với cách mạng
Chu Huy Mân, tên thật Chu Văn Điều, sinh năm 1913 tại Nghệ An. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ và trưởng thành qua nhiều giai đoạn đấu tranh. Những năm tháng hoạt động bí mật và bị chính quyền thực dân bắt giam đã tôi luyện bản lĩnh của người cán bộ sau này.
Sau Cách mạng Tháng Tám, Chu Huy Mân tiếp tục hoạt động trong quân đội. Ông từng trải qua chiến trường Trung Bộ và Tây Bắc, từ đó tích lũy kinh nghiệm về cả công tác quân sự và chính trị.
2. Một người chỉ huy vừa đánh vừa xây dựng lực lượng
Điểm đặc biệt trong sự nghiệp của Chu Huy Mân là ông nhiều lần đảm nhiệm đồng thời hai vai trò: Tư lệnh và Chính ủy. Điều đó có nghĩa ông không chỉ trực tiếp chỉ huy tác chiến mà còn phải chịu trách nhiệm về công tác chính trị, tư tưởng và xây dựng tổ chức.
Trong chiến tranh, hai nhiệm vụ này có quan hệ rất chặt chẽ. Một đơn vị muốn chiến đấu tốt phải có kế hoạch tác chiến đúng, nhưng cũng phải có tinh thần chiến đấu, kỷ luật và sự đoàn kết. Người chỉ huy vì vậy phải vừa hiểu chiến thuật, vừa hiểu con người.
3. Gắn bó với chiến trường Khu 5
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Chu Huy Mân có thời gian dài hoạt động tại Khu 5 và Tây Nguyên. Đây là một trong những chiến trường ác liệt nhất của cuộc chiến.
Khu 5 có địa hình đa dạng từ đồng bằng ven biển đến vùng rừng núi. Các lực lượng cách mạng phải tiến hành chiến tranh trên nhiều địa bàn khác nhau, đồng thời xây dựng cơ sở trong nhân dân. Việc giữ vững căn cứ và phát triển lực lượng đòi hỏi khả năng tổ chức rất cao.
4. Tây Nguyên và những trận đánh lớn
Chu Huy Mân từng giữ cương vị Tư lệnh kiêm Chính ủy Mặt trận Tây Nguyên (B3). Đây là địa bàn chiến lược, nơi các lực lượng hai bên liên tục tổ chức những trận đánh lớn.
Ở Tây Nguyên, quân đội cách mạng vừa phải đối phó với các căn cứ quân sự lớn, vừa phải bảo vệ vùng căn cứ và tuyến vận tải. Người chỉ huy phải luôn tính toán mối quan hệ giữa lực lượng, địa hình, hậu cần và thời cơ.
5. Giữ vững tinh thần bộ đội
Trong những năm chiến tranh ác liệt, công tác chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bộ đội phải chiến đấu xa gia đình, sống trong điều kiện thiếu thốn và thường xuyên đối mặt với nguy hiểm.
Với vai trò Chính ủy, Chu Huy Mân chú trọng xây dựng tinh thần đoàn kết trong đơn vị. Người lính phải hiểu mục tiêu chiến đấu, tin tưởng vào đồng đội và có ý chí vượt qua khó khăn. Đó là yếu tố giúp một đơn vị có thể duy trì sức chiến đấu trong thời gian dài.
6. Sau ngày đất nước thống nhất
Sau năm 1975, Chu Huy Mân tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội và Đảng. Ông là Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và có nhiều năm tham gia lãnh đạo công tác quân sự, quốc phòng.
Khi đất nước chuyển sang thời bình, nhiệm vụ của người quân nhân cũng thay đổi. Không còn những chiến dịch lớn như trước, nhưng yêu cầu xây dựng quân đội chính quy, giữ vững quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc vẫn đặt ra những nhiệm vụ mới.
7. Một bài học về người chỉ huy
Chu Huy Mân qua đời năm 2006. Nhìn lại cuộc đời ông, có thể thấy hình ảnh một người chỉ huy gắn bó với cả hai mặt của chiến tranh: chiến đấu và xây dựng con người.
Câu chuyện Chu Huy Mân cho thấy chiến thắng trên chiến trường không chỉ phụ thuộc vào vũ khí hay chiến thuật. Một đơn vị muốn đứng vững phải có tổ chức, có kỷ luật, có niềm tin và có sự đoàn kết. Chính vì vậy, hình ảnh người chỉ huy vừa là Tư lệnh vừa là Chính ủy có ý nghĩa đặc biệt: người đó phải biết tổ chức trận đánh nhưng đồng thời cũng phải biết tổ chức con người.
