CHU HUY MÂN – VỊ TƯỚNG GẮN BÓ VỚI NHỮNG CHIẾN TRƯỜNG KHÓC LIỆT
Phạm Quang Huy
1. Từ người cán bộ trẻ đến vị tướng của quân đội
Chu Huy Mân, tên thật Chu Văn Điều, sinh năm 1913 tại Nghệ An. Ông tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ, từng bị thực dân Pháp bắt giam và trải qua nhiều năm hoạt động trong điều kiện gian khổ. Qua kháng chiến chống Pháp, ông trưởng thành từ một cán bộ chính trị, quân sự ở cơ sở thành một trong những tướng lĩnh quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Cuộc đời hoạt động của Chu Huy Mân gắn với nhiều chiến trường, nhưng nổi bật nhất là Tây Nguyên và Khu 5 trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Ông từng đảm nhiệm vai trò Tư lệnh kiêm Chính ủy Mặt trận Tây Nguyên, sau đó giữ nhiều trọng trách trong quân đội và Đảng. (qdnd.vn)
2. Một người chỉ huy “hai vai”
Trong chiến tranh, Chu Huy Mân nổi bật với vai trò vừa là người chỉ huy quân sự vừa là cán bộ chính trị. Hai nhiệm vụ này luôn gắn chặt với nhau.
Người chỉ huy phải tính toán cách đánh, bố trí lực lượng và tổ chức chiến dịch, nhưng đồng thời cũng phải xây dựng niềm tin, giữ vững tinh thần của bộ đội và mối quan hệ giữa quân đội với nhân dân. Chính vì vậy, việc một người cùng lúc đảm nhiệm cương vị Tư lệnh và Chính ủy phản ánh yêu cầu rất đặc biệt của chiến tranh cách mạng.
3. Những năm tháng ở Tây Nguyên
Tây Nguyên là chiến trường có vị trí chiến lược đặc biệt. Ai kiểm soát được những khu vực then chốt ở Tây Nguyên sẽ có điều kiện tác động đến cả miền Trung và Nam Bộ.
Trong những năm chống Mỹ, Chu Huy Mân cùng các đồng chí tổ chức xây dựng lực lượng tại đây. Địa hình rừng núi vừa tạo thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ, vừa gây khó khăn cho vận tải và cơ động.
4. “Hai chân, ba mũi giáp công”
Một trong những tư tưởng nổi bật gắn với Chu Huy Mân là xây dựng thế trận kết hợp giữa đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị. Ông đặc biệt coi trọng việc phát huy sức mạnh của nhân dân.
Ở nhiều địa bàn, lực lượng cách mạng không chỉ tổ chức những trận đánh quân sự mà còn vận động quần chúng, xây dựng cơ sở và đấu tranh chống các hoạt động kiểm soát của đối phương. Đây là cách tạo ra sức mạnh tổng hợp thay vì chỉ dựa vào lực lượng vũ trang.
5. Những trận đánh ở Khu 5
Khu 5 trong những năm chiến tranh là địa bàn vô cùng ác liệt. Quân Mỹ và quân đội Việt Nam Cộng hòa triển khai nhiều căn cứ và cuộc hành quân lớn.
Các lực lượng cách mạng phải tận dụng địa hình, xây dựng căn cứ và tổ chức chiến đấu linh hoạt. Chu Huy Mân cùng tập thể lãnh đạo Khu 5 chú trọng xây dựng lực lượng tại chỗ, phối hợp giữa bộ đội chủ lực và lực lượng địa phương.
6. Người cán bộ gần chiến sĩ
Một đặc điểm trong phong cách của Chu Huy Mân được nhiều tài liệu nhắc tới là ông thường xuyên xuống đơn vị và trực tiếp nắm tình hình.
Đối với người chỉ huy chiến trường, những báo cáo từ cấp dưới rất quan trọng nhưng không thể thay thế hoàn toàn việc trực tiếp quan sát. Một tuyến đường bị chia cắt, một đơn vị thiếu lương thực hay tinh thần chiến sĩ thay đổi đều cần được người chỉ huy nhận biết sớm.
7. Sau chiến tranh
Sau năm 1975, Chu Huy Mân tiếp tục đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng trong quân đội và Đảng. Ông được phong quân hàm Đại tướng và từng giữ chức Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong giai đoạn xây dựng quân đội thời bình, ông tiếp tục chú trọng công tác chính trị, tư tưởng và xây dựng đội ngũ cán bộ.
8. Một vị tướng của cả quân sự và chính trị
Chu Huy Mân qua đời năm 2006. Cuộc đời ông kéo dài qua những giai đoạn đặc biệt của lịch sử cách mạng Việt Nam.
Câu chuyện Chu Huy Mân cho thấy sức mạnh của một đội quân không chỉ nằm ở vũ khí mà còn nằm ở tổ chức, kỷ luật, tinh thần và mối quan hệ với nhân dân. Người tướng giỏi không chỉ biết đánh trận mà còn phải biết xây dựng con người và xây dựng lực lượng. Đó chính là một trong những dấu ấn nổi bật trong cuộc đời Chu Huy Mân.



