CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỚI TƯ TƯỞNG CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG KHÔNG QUÂN Ở VIỆT NAM

Không quân nhân dân Việt Nam là một bộ phận cấu thành của Quân đội nhân dân Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh tổ chức và sáng lập trong những điều kiện đặc thù của đất nước nhằm đáp ứng nhu cầu của cách mạng và quy luật của cuộc đấu tranh vũ trang hiện đại.

Sự trưởng thành của bộ dội Không quân trong chiến đấu và xây dựng luôn gắn liền với vai trò giáo dục, rèn luyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dưới sự lãnh đạo và dìu dắt trực tiếp của Người, bộ đội Không quân đã phát triển từ không đến có, từ nhỏ đến lớn tương ứng với quá trình đi lên của cách mạng. Tư tưởng chỉ đạo xây dựng Không quân nhân dân Việt Nam là một nét đặc sắc trong tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh đi từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Mác - Lênin cũng đồng thời là quá trình Người đi đến với học thuyết quân sự Mác-xít và trở thành người Việt Nam đầu tiên tiếp thu học thuyết quân sự của giai cấp vô sản. Cuối năm 1924, Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Liên Xô về Quảng Châu (Trung Quốc) theo quyết định của Quốc tế cộng sản nhẰm chuẩn bị các mặt để tiến tới thành lập một Đảng cộng sản ở Đông Dương: Ngày 11 tháng 11 năm 1924, Chủ tịch Hồ Chí Minh tới Quảng Châu với tên mới: Lý Thụy. Tại đây, nhiệm vụ cấp thiết hàng đầu mà Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định trong kế hoạch hoạt động của mình là đào tạo những thanh niên Việt Nam xuất dương thành những cán bộ chính trị, quân sự cho cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên liên hệ và chỉ đạo việc giáo dục đối với các học viên Việt Nam đang theo học ở trường quân chính Hoàng Phố. Đồng thời, Người còn mời những giảng viên Liên Xô đang công tác ở trường, trong số đó có các tướng lĩnh nổi tiếng, các anh hùng thời nội chiến như: V.C. Liu Khin, P.A Pháp Lốp, M.V Cui bư sép đến giảng bài cho những học viên theo học các khóa huấn luyện chính trị do Người tổ chức.

Có thể nói, tư tưởng xây dựng một quân đội cách mạng theo mô hình hồng quân Liên Xô đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh suy nghĩ và chuẩn bị từ những năm tháng hoạt động này. Đồng chí Lê Thiết Hùng - một trong những học trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh thời kỳ này, nhớ lại: "Trong quá trình bồi dưỡng huấn luyện chúng tôi, đồng chí Lý Thụy đã cân nhắc tình hình, sở trường, sở đoản của từng người để bồi dưỡng, giáo dục, giao việc . . . Có đồng chí được cử về nước hoạt động ngay. Có đồng chí như anh Lê Hồng Phong sau khi tốt nghiệp ở Hoàng Phố được gửi đi Liên Xô tiếp”. [Lê Thiết Hùng: Tôi được làm nguời học trò nhỏ của Bác, Tạp chí Lịch sử Quân sự, số 7.1986, tr.77]

Được chủ tịch Hồ Chí Minh giới thiệu và bố trí, đồng chí Lê Hồng Phong đã vào học tại Trường huấn luyện Không quân Bô-rít-xơ Glép-xeai-a. Tháng 7 năm 1929 - đúng ngày hội truyền thống của Không quân nước Nga, Lê Hồng Phong được chuyển về Trường đại học Phương Đông và trở thành người chiến sĩ Không quân Việt Nam đầu tiên[Chu Trọng Huyến: Người chiến sĩ Không quân đầu tiên, Báo QDND số8504 ngày 3-2-1985]. Tuy đất nước chưa có điều kiện để Lê Hồng Phong thực hiện công việc của một sĩ quan không quân nhưng việc đào tạo anh đã chứng tỏ một quyết tâm lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc chuẩn bị để xây dựng một quân đội cách mạng ở Việt Nam có đủ các thành phần như quân đội Xô-viết.

Đường lối tổ chức lực lượng vũ trang theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là dựa trên cơ sở phát triển lực lượng vũ trang quần chúng mạnh mẽ và rộng khắp để xây dựng quân đội nhân dân đủ các thành phần quân, binh chủng và tiến dần lên chính quy hiện đại. Vì lẽ đó, bên cạnh lục quân, chúng ta đã khẩn trương xây dựng, thành lập các đơn vị kỹ thuật như công binh, pháo binh. . . và đến ngày 9-3- 1949, theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã ký Nghị định thành lập Ban nghiên cứu Không quân, đồng chí Hà Đổng được chỉ định làm Trưởng ban.

Gần 100 cán bộ, chiến sĩ được tuyển chọn từ các đơn vị về tập trung nghiên cứu lý thuyết cơ bản của ngành Hàng không. Cơ sở để học tập là hai chiếc máy bay ta tịch thu của chính quyền bù nhìn Bảo Đại ngày cách mạng tháng Tám thành công. Một chiếc kiểu Morane, một chiếc kiểu Tiger Moth. Trước ngày toàn quốc kháng chiến, hai chiếc máy bay này đã được công phu đưa từ Huế ra và tiếp đó được đưa lên Việt Bắc cùng với chủ trương tiêu thổ kháng chiến. Ủng hộ chủ trương xây dựng lực lượng không quân của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trên khắp các chiến trường lúc đó, từ Việt Bắc đến Nam Bộ mỗi khi bắn rơi máy bay địch hay thu thập được những tài liệu có liên quan đến ngành Hàng không, các địa phương, các đơn vị đã gửi về cho lớp học. Vượt qua nhiều khó khăn, thiếu thốn, cán bộ, chiến sĩ Ban nghiên cứu Không quân đã mở đầu thắng lợi cuộc tấn công lên bầu trời. Một buổi chiều cuối năm 1949 từ bãi Soi Đúng, bên bờ sông Gâm, phía dưới Chiêm Hóa chừng 3.000 m, chiếc máy bay Tiger Moth sơn phù hiệu nền tròn đỏ, giữa có ngôi sao vàng năm cánh - hình cờ của Tổ quốc, đã vút lên bầu trời như một chiến công thần thoại.

Ban nghiên cứu Không quân ra đời, đã đặt viên gạch đầu tiên cho quá trình xây dựng Quân chủng Không quân chính quy hiện đại của Quân đội nhân dân ta sau này.

Kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, một bộ phận của quân đội ta tiến vào tiếp quản Thủ đô Hà Nội, bao gồm cả sân bay Gia Lâm.

Trong đoàn cán bộ tiếp quản sân bay Gia Lâm, mới đầu chỉ có 3 người chuyên về ngành Hàng không, bộ phận này có nhiệm vụ tiếp quản, giữ gìn sân bay và bảo đảm điều kiện cho ủy ban quốc tế tiếp tục hoạt động. Dẫu bận trăm công nghìn việc. Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn quan tâm, động viên các cán bộ tiếp quản và cho những chỉ thị quý báu. Một buổi chiều của tháng 12 năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho mời một số cán bộ tiếp quản và các chuyên gia lên gặp Người ở Phủ Chủ tịch. Trong không khí thân mật, đầm ấm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã động viên và căn dặn mọi người phải cố gắng nhanh chóng đảm nhiệm công việc để sớm thay thế các chuyên gia.

Được sự cổ vũ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 1-1-1955 ta đã hoàn thành làm chủ sân bay Gia lâm – đúng ngày nhân dân Hà Nội tưng bừng đón chào Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ trở về Thủ ñoâ

Trong buổi nói chuyện với các đơn vị tham gia duyệt binh ở Hà Nội ngày 1 -1-1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: "Nhiệm vụ của quân đội hiện nay là phải cố gắng tiến lên chính quy. . . Đảng và Chính phủ kiên quyết lãnh đạo bộ đội lên chính quy. Với cố gắng của Trung ương Đảng, Chính phủ, của Bộ tổng Tư lệnh và của các cô các chú, bộ đội ta nhất định đi tốt đến chính quy" [Hồ Chí Minh: Chiến tranh... Sđd, tr.352]

Quán triệt chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chỉ sau 3 tháng chính thức tiếp quản sân bay Gia Lâm, tháng 3- 1955 Tổng Quân ủy đã ra quyết định thành lập Ban nghiên cứu sân bay với nhiệm vụ: Điều hành hoạt động các sân bay, quản lý không phận, tổ chức chỉ huy các máy bay quốc tế cất hạ cánh an toàn, chuẩn bị cơ sở vật chất, tuyển chọn đào tạo cán bộ ở cả trong và ngoài nước, làm cơ sở ban đầu để xây dựng lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam.

- Ngày 21-4-1958, Đại hội đại biểu Đảng bộ Ban nghiên cứu sân bay lần thứ nhất ở sân bay Gia Lâm.

- Ngày 24-1- 1959 Bộ Quốc phòng nghị định số 319/ND thành lập Cục Không quân, do đồng chí Đặng Tính làm Cục trưởng, đồng chí Hoàng Thế Thiện làm Chính ủy. Sự thành lập Cục Không quân đã đánh dấu bước phát triển mới của Không quân Việt Nam.

- Ngày 1-5-1959, tại sân bay Gia Lâm, trung đoàn không quân vận tải đầu tiên của ta đã ra đời. [Trung đoàn không quân vận tải đầu tiên chính là trung đoàn 919 - Đoàn bay 919 hiện nay của HKVN]

- Ngày 31-5-1959 tại sân bay Cát Bi, lớp huấn luyện phi công trong nước đầu tiên đã khai giảng có 30 học viên.

Tháng 10-1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến dự và nói chuyện với Đại hội tổng kết thi đua lần thứ nhất của Cục Không quân, sau đó, tháng 12-1960, Người đến thăm và chụp ảnh chung với cán bộ, chiến sĩ của Cục trên sân bay Gia Lâm.

Mùa xuân năm 1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn tự tay viết thư khen cán bộ, chiến sĩ của Cục Không quân. Thay mặt Trung ương, Người biểu dương bộ đội Không quân có nhiều tiến bộ trên các mặt: "Phát triển và củng cố chi bộ Đảng, công tác dân vận; tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, học chính trị và kỹ thuật". [Tập ảnh: Không quân nhân dân Việt Nam, Quân chủng Không quân, H.1980, tr,25]

Trước âm mưu và hành động khiêu khích của đế quốc Mỹ, để tăng cường khả năng bảo vệ miền Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ tư lệnh cũng chú trọng sớm xây dựng lực lượng không quân tiêm kích. Ngay từ năm 1956, theo chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Cục Không quân đã cử nhiều đoàn học viên ra nước ngoài học tập để tiến tới xây dựng lực lượng riêng. Sau 8 năm trời gian khổ, phấn đấu, ngày 3-2- 1964, trung đoàn không quân phản lực đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam được thành lập. Sự kiện này đã đánh dấu một bước trưởng thành trong lịch sử xây dựng bộ đội Không quân nói riêng và lực lượng vũ trang nói chung, tạo nên bước nhảy vọt về sức chiến đấu của quân đội.

Sự xuất hiện của các tổ chức và các đơn vị không quân bao gồm các loại vận tải, tiêm kích, nhà trường huấn luyện, các cơ sở sân bay, kho, xưởng... cùng với việc lựa chọn cán bộ, chiến sĩ, từ các đơn vị chiến đấu về xây dựng các cơ quan, đơn vị không quân ở trong nước và gửi đi đào tạo ở nước ngoài đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh .

Từ chỗ sớm nhìn thấy vai trò của không quân, có ý định xây dựng không quân đến quyết tâm chỉ đạo xây dựng lực lượng không quân một cách hoàn chỉnh, cân đối và đồng bộ - đó là những mắt/ khâu quan trọng, nhất quán trong tư tưởng quân sự của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm đáp ứng nhu cầu cấp bách của công cuộc bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam và giúp đỡ cách mạng các nước anh em trên báo đảo Đông Dương.

Căn cứ vào điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước trong từng thời kỳ cụ thể mà tư tưởng xây dựng Không quân nhân dân Việt Nam của Chủ tịch Hồ Chí Minh càng được khẳng định, củng cố thành một quyết tâm lớn xuyên suốt trong quá trình hoạt động quân sự của Người. Và tư tưởng đó cũng sớm được Đảng, nhân dân, Quân đội ta từng bước thực hiện, biến thành hiện thực.