CHÚ VÕ THANH LIÊM – DẤU CHÂN THANH NIÊN XUNG PHONG TRÊN TUYẾN BIÊN GIỚI HỒNG NGỰ

Có những con người đi qua chiến tranh không mang theo hào quang, nhưng để lại dấu ấn rất sâu trong lịch sử. Chú Võ Thanh Liêm, một cựu Thanh niên xung phong Trung đoàn Cửu Long, là một trong những con người như thế: bình dị, kiên cường và lặng lẽ cống hiến trọn tuổi xuân cho biên giới Tây Nam của Tổ quốc.

Chú Võ Thanh Liêm sinh năm 1954, quê tại xã Tân Hạnh, tỉnh Vĩnh Long. Tháng 11 năm 1968, khi tuổi đời còn rất trẻ, chú gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong Cửu Long, bắt đầu hành trình gắn bó với chiến trường kéo dài suốt hơn 13 năm, cho đến tháng 12 năm 1981. Đó là quãng thời gian đất nước liên tục đối mặt với khó khăn, đặc biệt là cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam trước tập đoàn diệt chủng Pol Pot. Trong lực lượng Thanh niên xung phong, chú Liêm đảm nhiệm nhiều công việc nặng nhọc và nguy hiểm: tải thương, tải đạn, mở đường, đào công sự và phục vụ xây dựng kinh tế trong điều kiện chiến tranh. Dù không phải là bộ đội chủ lực, nhưng TNXP luôn nằm trong lực lượng phục vụ chiến đấu, sẵn sàng có mặt ở những nơi ác liệt nhất. Có những thời điểm, chú cùng đồng đội trực tiếp cầm súng chiến đấu tại khu vực sát biên giới Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp – nơi tiếng súng và pháo kích vang lên gần như mỗi ngày.

Chú từng kể lại một lần đơn vị đóng quân tại Thường Phước thì bị một trung đoàn Pol Pot bất ngờ tấn công vượt biên quá nhanh. Do địa hình trống trải và tình huống diễn ra đột ngột, đơn vị không kịp trở tay, phải vừa đánh trả vừa rút lui để bảo toàn lực lượng. Những khoảnh khắc sinh tử ấy đã trở thành ký ức không thể quên trong đời người lính TNXP. Chiến tranh không chỉ khốc liệt bởi súng đạn, mà còn bởi bệnh tật và thiếu thốn. Ở chiến trường Tây Nam, sốt rét ác tính là nỗi ám ảnh lớn hơn cả bom mìn. Nhiều chiến sĩ ngã xuống không phải vì trúng đạn, mà vì những cơn sốt triền miên giữa rừng nước Cửu Long. Dù Pol Pot lấn sâu vào lãnh thổ Việt Nam hơn 3km khiến bộ đội ta tổn thất nhiều nơi, nhưng chiến trường Cửu Long được xem là “may mắn” hơn khi số thương vong trực tiếp thấp hơn các khu vực khác, dù gian khổ thì chưa bao giờ vơi đi.

Trong những năm tháng đó, đời sống vật chất của bộ đội và TNXP vô cùng thiếu thốn. Thời kỳ 1978–1990, mỗi tháng chú chỉ nhận được phụ cấp khoảng 5 đồng, một khoản rất nhỏ ngay cả so với mặt bằng lúc bấy giờ. Cuộc sống sinh hoạt theo chế độ “ngàn sông cách trở”, liên lạc với gia đình gần như không có. Tuy vậy, tinh thần chiến đấu của anh em luôn được tiếp thêm niềm tin từ sự viện trợ của Liên bang Xô Viết và Trung Quốc dành cho Việt Nam trong cuộc chiến chống Pol Pot.

Trong những lần làm nhiệm vụ tại Campuchia, chú Liêm tận mắt chứng kiến một xã hội bị tàn phá nặng nề bởi chế độ diệt chủng. Người dân không sử dụng tiền tệ, không có trường học, không có chùa chiền, tất cả bị xóa bỏ theo mô hình mà chú gọi là “Công xã Paris kiểu cực đoan”. Những hình ảnh ấy càng khiến chú và đồng đội hiểu rõ hơn ý nghĩa của cuộc chiến bảo vệ biên giới và giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi thảm họa.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ và trở về sau cách mạng, chú Võ Thanh Liêm tiếp tục lao động, cống hiến trong thời bình. Chú làm công nhân tại Sở Lương thực và thực phẩm trong suốt 10 năm, sau đó chuyển sang nghề tài xế để mưu sinh. Đến năm 1986, chú được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Công đoàn cơ sở công ty, một vị trí thể hiện uy tín và tinh thần trách nhiệm của người lính năm xưa trong đời sống mới.

Trong một buổi trò chuyện với thế hệ trẻ, chú Liêm từng nhắn nhủ:

“Thế hệ tụi chú sống để giữ đất, còn các cháu hôm nay sống là để dựng xây. Đừng quên lịch sử, nhưng cũng đừng ngủ quên trong quá khứ. Phải biết rằng hòa bình là thứ rất đắt, nên phải biết trân trọng và giữ gìn bằng học tập, lao động và sống có trách nhiệm đó nhen.”

Cuộc đời chú Võ Thanh Liêm là minh chứng cho hình ảnh một người Thanh niên xung phong, đi qua chiến tranh bằng lòng dũng cảm, bước vào hòa bình bằng sự bền bỉ. Những đóng góp thầm lặng của chú và đồng đội đã trở thành nền móng vững chắc cho sự bình yên nơi biên giới Tây Nam ngày hôm nay.