Chứng nhân lịch sử Hà Thị Sang
Tiếng sáo giữa chiến hào
Mùa hè năm ấy, chiến tranh vẫn chưa có hồi kết. Trong một đơn vị đóng quân ở vùng đồi núi, có một người lính trẻ tên Nam rất thích thổi sáo. Chiếc sáo trúc là món quà của người em gái tặng anh trước ngày lên đường. — Anh nhớ mang theo nhé. Khi nào nhớ nhà thì thổi một bài. Nam cười và hứa sẽ giữ nó thật cẩn thận. Những ngày hành quân vô cùng gian khổ. Ban ngày, đơn vị di chuyển qua những con đường đầy bom đạn. Ban đêm, họ trú trong các chiến hào hoặc dưới những tán rừng rậm. Mỗi khi có chút thời gian nghỉ ngơi, Nam lại lấy chiếc sáo ra thổi. Âm thanh trong trẻo vang lên giữa núi rừng tĩnh lặng. Những người lính ngồi quanh lắng nghe. Có người nhớ mẹ, có người nhớ vợ con, có người nhớ mái trường cũ. Tiếng sáo khiến họ cảm thấy quê hương dường như không còn quá xa. Một đêm mưa, đơn vị vừa trải qua một trận chiến căng thẳng. Ai nấy đều mệt mỏi và buồn bã vì một đồng đội bị thương nặng. Nam lặng lẽ cầm sáo lên. Bản nhạc ấy không vui, nhưng ấm áp lạ thường. Không ai nói gì. Chỉ có tiếng mưa rơi và tiếng sáo vang lên trong bóng tối. Người đồng đội bị thương nằm trên cáng khẽ mỉm cười: — Nghe như đang ở nhà vậy... Đó là câu nói cuối cùng của anh trước khi nhắm mắt. Sau đêm ấy, chiếc sáo trở thành vật quý của cả đơn vị. Mỗi lần nhớ đến người đồng đội đã mất, Nam lại thổi bản nhạc ấy. Nhiều năm sau, khi hòa bình lập lại, Nam trở về quê hương và trở thành một giáo viên âm nhạc. Trong lớp học của mình, ông thường kể cho học sinh nghe về những năm tháng chiến tranh. Nhưng thay vì kể về tiếng súng, ông kể về tiếng sáo. Ông nói: — Giữa những ngày khắc nghiệt nhất, con người vẫn cần những điều đẹp đẽ để giữ cho trái tim mình không trở nên khô cằn. Rồi ông lấy chiếc sáo cũ đã ngả màu thời gian ra thổi. Âm thanh ấy vẫn trong trẻo như ngày nào. Và trong khoảnh khắc ấy, những ký ức về đồng đội, về tuổi trẻ và về khát vọng hòa bình dường như lại hiện về trong tiếng gió. Ý nghĩa: Ngay cả trong chiến tranh, âm nhạc, tình bạn và những ký ức về quê hương vẫn có thể mang lại sức mạnh để con người vượt qua những hoàn cảnh khó khăn nhất.
