Chứng nhân lịch sử Hà Thị Tú

Chiếc bút chì gãy

Trong một đơn vị hậu cần, có một người lính trẻ tên Sơn. Công việc của anh không phải chiến đấu trực tiếp mà là ghi chép, thống kê, và chuyển mệnh lệnh.

Sơn luôn mang theo một chiếc bút chì nhỏ đã gãy một nửa. Người khác dùng bút mới, nhưng anh vẫn giữ chiếc bút cũ ấy.

Có người hỏi:

— Sao không đổi cái khác cho tiện?

Sơn đáp:

— Nó vẫn viết được.

Thật ra, chiếc bút đó là quà của em trai anh trước ngày nhập ngũ. Em anh còn nói đùa:

— Khi nào hết chiến tranh, anh ký giấy về nhà bằng cái này nhé.

Sơn cười, gật đầu.

Trong chiến tranh, giấy tờ cần được ghi nhanh, rõ ràng. Nhiều đêm, anh phải ngồi dưới ánh đèn dầu, viết liên tục đến mỏi tay. Chiếc bút chì gãy mòn dần theo từng dòng chữ.

Một lần, đơn vị nhận nhiệm vụ điều phối lương thực cho một khu vực đang bị cô lập. Mọi thứ phải tính toán chính xác từng chuyến xe, từng bao gạo.

Trong lúc làm việc, Sơn phát hiện một sai lệch nhỏ có thể khiến cả chuyến hàng bị thiếu.

Anh lập tức sửa lại, tính toán lại toàn bộ.

Nhờ đó, hàng hóa được phân phối đúng và đủ.

Sau đó, người chỉ huy nói:

— Nếu sai số đó không được phát hiện, hậu quả sẽ rất lớn.

Sơn chỉ nhìn xuống chiếc bút chì gãy:

— Nó giúp tôi cẩn thận hơn.

Một ngày cuối chiến tranh, đơn vị của Sơn bị pháo kích khi đang di chuyển. Anh bị thương nặng trong lúc cố bảo vệ sổ ghi chép.

Trước khi được đưa đi, anh đưa chiếc bút chì cho đồng đội:

— Nếu tôi không quay lại… giữ giúp tôi cái này.

Nhiều năm sau, người đồng đội mang chiếc bút chì về quê Sơn.

Em trai anh đã lớn, đứng lặng khi nhận lại kỷ vật.

Chiếc bút chì vẫn còn đó, ngắn hơn trước, mòn hơn trước, nhưng vẫn giữ nguyên vết gãy cũ.

Em anh hỏi:

— Sao anh ấy không bỏ nó đi?

Người đồng đội trả lời:

— Vì có những thứ càng cũ, càng nhắc người ta nhớ rõ mình đã bắt đầu từ đâu.

Chiếc bút chì được đặt trong một hộp nhỏ, cùng với vài trang sổ tay đã ố vàng.

Như một minh chứng rằng ngay cả những điều nhỏ bé nhất cũng có thể gánh trên mình cả một phần ký ức của chiến tranh.

Ý nghĩa: Trong chiến tranh, sự cẩn trọng và trách nhiệm đôi khi bắt đầu từ những vật rất nhỏ, nhưng lại góp phần giữ cho nhiều người được an toàn và sống sót.