Chúng tôi đào hầm, cắm chốt, quyết không rời bỏ từng cao điểm.

Chiến trường Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng những năm tháng kháng chiến chống Mỹ được ví như "chảo lửa" khốc liệt trên đất bạn Lào. Đối với ông Vàng Củi Dùng, những ngày tháng sát cánh cùng lực lượng cách mạng, kiên cường bám trụ tại địa bàn chiến lược này chính là khoảnh khắc kiêu hãnh và rực rỡ nhất của tuổi trẻ.

"Năm ấy, khi tuổi đời còn rất trẻ, chúng tôi đặt chân đến Cánh đồng Chum – Xiêng Khoảng giữa lúc chiến trường đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất. Nơi đây là cao nguyên rộng lớn, địa hình trống trải nhưng lại có vị trí quân sự đặc biệt quan trọng. Địch tập trung hỏa lực tối tân, dùng máy bay B-52 và pháo hạng nặng cày xới từng tấc đất nhằm biến Cánh đồng Chum thành vùng đất chết.

Chiến đấu ở Xiêng Khoảng là cuộc đấu trí, đấu lực vô cùng gian khổ. Mùa khô thì nắng cháy, bụi đỏ bốc lên mù mạt; mùa mưa thì bùn lầy thụp đến đầu gối, hầm hào luôn ngập nước. Đã vậy, những cơn sốt rét rừng tái đi tái lại khiến sức khỏe anh em vắt kiệt từng ngày. Nhưng trong gian khó, ý chí của bộ đội Quân tình nguyện và Lực lượng Pathet Lào lại càng thêm vững vàng. Chúng tôi đào hầm, cắm chốt, quyết không rời bỏ từng cao điểm.

Tôi nhớ nhất những ngày đêm đào hầm bám trụ trên các đồi chốt. Giữa tiếng bom dội rung chuyển mặt đất, anh em vẫn chia nhau từng miếng lương khô, từng hụm nước suối quý giá. Tình hữu nghị Việt - Lào không nằm ở những lời nói xa xôi, mà hiện hữu trong từng bát cơm chia đôi, từng lần cõng nhau qua cơn sốt rét, hay sự đùm bọc sắt son của người dân bản Xiêng Khoảng dành cho bộ đội Việt Nam.

Khi tiếng súng trên Cánh đồng Chum khép lại, cao nguyên lộng gió đón mừng chiến thắng, nhiều đồng đội của chúng tôi đã mãi mãi nằm lại dưới những đồi cỏ xanh ngút ngàn. Trở về sau chiến tranh, những vết thương trên thân thể có thể nhói đau mỗi khi chuyển mùa, nhưng ký ức về thời hoa lửa ấy vẫn nguyên vẹn — một thời tuổi trẻ đã cống hiến trọn vẹn cho hòa bình và tình đoàn kết thủy chung hai nước Việt - Lào."

Thời gian trôi qua, Cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng nay đã hồi sinh xanh tốt, nhưng những năm tháng gian khổ, anh hùng của ông Vàng Củi Dùng và các đồng đội sẽ mãi là bản hùng ca bất tử về tuổi trẻ thời chống Mỹ.