CHUYỆN CHIẾN TRƯỜNG

Tôi sắp kể cho các bạn nghe một câu chuyện như thế, Chuyện của năm 1972 nhưng nó lại mới diễn ra trong những năm gần đây của thế kỷ 21.

Năm 2009 Ban liên lạc Trường Sơn đang kết nối đế chuẩn bị thành lập Hội Truyền thống Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh Việt Nam. Tôi được mời gặp và các bạn mời tôi nói chuyện. Trong tiếng vỗ tay, tôi vừa bước xuống từ bục sân khấu thì một cô gái từ trong cánh gà lao ra ôm chầm lấy tôi. Chưa biết chuyện gì vừa xảy ra thì cô gái bộc bạch: "- Em tìm thấy anh rồi!".

Phải một lúc lâu nghe giới thiệu và gợi nhớ chuyện xưa. Tôi mới chợt nhận ra, đây đúng là Phương Thảo, sinh viên trường Cao đẳng Mĩ thuật Hà Nội gần 40 năm trước. Ngày đó cô trong Đoàn sinh viên đi cơ sở, chuẩn bị làm đề tài tốt nghiệp từ thực tế chiến trường, cô gái được phân công đi cùng xe tôi trong chuyến hàng "Đông Dương quyết thắng". Bên hành lang sân khấu lúc này chúng tôi nhận ra nhau và bắt đầu chuyện rôm rả ....Duy có mấy anh bạn thì cứ xoáy vào việc đại loại: Hậu quả chuyện xưa để lại thế nào? Chuẩn bị nên ông bà nội hay ngoại đấy?!... Chúng tôi giải thích: Chuyện xưa vô tư trong sáng không có gì. Nhưng mấy anh bạn thì khẳng định: Không có gì làm sao dám ôm lấy nhau trên sân khấu. Chúng tôi bắt đầu ngại và càng khó giải thích.

Cuối năm 1972 nước Lào ngừng bắn; Nhưng biên giới nước ta với Lào vẫn là túi bom B52 rải thảm, chuyến hàng Đông Dương quyết thắng chúng tôi đang thực hiện là mục tiêu rình rập của không quân Mỹ.

Xuất phát từ nửa đêm để sang đất Lào trời vừa sáng. Nhưng vừa tới bờ sông Xê Băng hiêng thì được lệnh ngụy trang xe, dấu kín xe, chờ lệnh, người trên xe sơ tán, lái xe ở gần để sẵn sàng ứng cứu.

Chẳc là ác liệt đây !.

Nhưng đã quá trưa mà chẳng thấy động tĩnh gì. Có đồng chí nghi ngờ: Hay là tin vịt... Đang bàn tán thì tiếng bom nổ rền, rồi kéo dài, đúng là B52 rải thảm. Phía hang núi lán thanh niên xung phong bốc cháy. Tôi lo quá vì Thảo được dẫn vào hang núi sơ tán cách vài trăm mét:

Lững thững về xe thì thấy cô gái khuôn mặt thất thần nói:"- Em đang ngủ võng trong hang núi thì các chị bảo: Ra khỏi hang ngay. Em chạy thục mạng, tìm được xe mà chẳng thấy anh đâu!".

Tôi nhìn Thảo và khẽ nói: Tốt rồi!.

Đúng lúc ấy đơn vị được lệnh: Xuất phát nhanh qua trọng điểm trước khi chúng có thể đánh lần 2.

Xe tôi máy khỏe nên vượt sông và băng qua trọng điếm rất nhanh. Trời đã về chiều trên đất Lào êm ả chúng tôi đang đi trên con đường đất đỏ giữa cao nguyên PôLô Ven lộng gió.

Đang định nói tiếp câu chuyện với cô bạn gái thì thấy xe lỳ máy rồi nặng trĩu. Xuống kiểm tra: Xẹp lốp.

Vừa triển khai đồ nghề thì trời đổ mưa. Nước nổi mặt đường. Phải chờ tạnh mưa một lúc lâu mới kích được xe để thay lốp dự phòng.

Bẩn quá!. Tìm mãi mới gặp một con suối phía trước tôi rửa tay chân, mát quá!. Tắm luôn rồi về xe thay quần áo.

Tôi giới thiệu suối bảo Thảo đi tắm. Cô nàng lần chần, một lúc sau tôi mới nhớ ra. Thảo còn túi đồ nghề trên xe. Thảo trả lời: Vâng ạ!

Nhưng em sợ! Tôi nói: Anh canh đường xuống suối, em yên tâm đi.

Bữa tối của chúng tôi là lương khô, tôi băn khoăn, Thảo động viên tôi; - Anh Doanh ơi, em cũng thích ăn bánh lương khô mà.

Một ngày vượt trọng điểm B52. Một ngày làm lốp lại còn gác cho nhau tắm, nên câu chuyện của chúng tôi thân thiện cởi mở hơn. Biết tôi là giáo viên đi Bộ đội Thảo ngưỡng mộ lắm.

Tôi quyết định phân công chỗ ngủ để sáng mai đi sớm đuổi kịp đơn vị. Tôi mắc võng trên thùng xe cho Thảo ngủ. Còn tôi khoác AK tuần tiễu quanh xe, quá nửa đêm mới lên ca bin chợp mắt được một chút.

Vừa mở mắt thấy Thảo đứng ngay trước kính: Em dậy lâu rồi, thấy anh ngủ ngon...

Chúng tôi khấn trương để kịp bữa trưa cùng đơn vị. Đang ăn cơm thì Thủ trưởng thông báo: Trả hàng tại kho Sip Tông Cheng ( Cam puchia) người đi cùng xe chờ tại trạm không được qua biên giới.

Thế là chúng tôi chia tay, chỉ tâm niệm đi thật nhanh đế quay về đón bạn.

Vừa trả hàng xong chuẩn bị quay về thì nhận được tin: Quân Khơ me đỏ đã đốt cháy chiếc cầu gỗ chúng tôi vừa mới đi qua.

Mãi khuya chúng tôi mới nhận được lệnh đi đường vòng xa thêm 2 ngày.

Về đến trạm Ngã 3 Biên giới, đoàn sinh viên đã đi xe khác, xuất phát trở ra trước chúng tôi một giờ đồng hồ. Anh trạm trưởng hỏi tên tôi rồi đưa cho tôi một cái ống nứa, trong đó có 1 bức hình vẽ người đang vặn ốc lốp ô tô. Trên trời có 3 chiếc AD6 đang quần đảo, nên tôi cất bức tranh vào phía sau đệm lái.

Được lệnh ra Đồng Hới Quảng Bình lấy hàng, chúng tôi bảo nhau chạy thật nhanh may ra kịp đoàn khách. Đoàn sinh viên lớp thực tập có 10 cô gái nên ít nhất cũng có bẩy tám bạn nghĩ giống tôi, là thể nào cũng sẽ….. kịp gặp!.

Chưa ra tới Quảng Bình thì nhận được tin đoàn xe đi trước bị chặn đánh. Lớp thực tập đi cùng một xe bị trúng bom toạ độ hy sinh nhiều lắm. Nhiều sinh viên bị thương nặng. Dò danh sách của Trạm trưởng Quân Y tôi mới biết Phương Thảo đã được đưa đi cấp cứu ngay. Em bị thương rất nặng ở cả hai mắt, cả hai tay.

Cùng xót thương, mấy đồng đội tôi tâm sự: Còn sống chắc gì đã thành được họa sĩ, mà ký hoạ còn đâu để làm đề tài tốt nghiệp.

Cuối cùng tôi quyết định gửi bức tranh về gia đình cho Thảo cùng lời hỏi thăm. Song từ đó bặt vô âm tín.

Cho đến hôm nay, trên sân khấu của cuộc giao lưu này vô tình gặp lại cựu nữ sinh viên Phương Thảo, tôi mới biết: Bức tranh đã giúp Thảo làm đề tài tốt nghiệp và Thảo đã tặng Bức tranh đó cho Bảo tàng Trường Sơn Việt Nam.

- Thế là chuyện của chúng mình đã được lưu trong Bảo tàng và được ghi vào sử sách rồi đấy. Tôi xúc động nói với Thảo.

- Vâng ạ. Chiến tranh mà anh.

Mấy hôm sau tôi nhận được bức thư của một đồng đội. Đó là một bài thơ. Anh bạn đã giãi bày tâm sự hộ tôi tất cả, cuối thư anh nói: Tuổi trẻ mà! Vô tư là thật đấy. Thật đến khờ khạo để rồi sau này nghĩ lại mà tiếc; Tiếc mà còn bị nghi ngờ thì ức lắm. Nhưng mà không sao, cái được lớn nhất lại ở chỗ dại khờ đáng yêu ấy đấy. Nó đã để lại cho ta những kỉ niệm trong chiến tranh sáng trong đi suốt cả cuộc đời.