CHUYỆN CHƯA KỂ TRONG SÁCH LỊCH SỬ: ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP TỪ CHỐI HỌC BỔNG DU HỌC PHÁP
CHUYỆN CHƯA KỂ TRONG SÁCH LỊCH SỬ: ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP TỪ CHỐI HỌC BỔNG DU HỌC PHÁP
Năm 1938, anh sinh viên luật Võ Nguyên Giáp đỗ ngoại hạng môn kinh tế chính trị trong kỳ thi quy tụ những sinh viên xuất sắc nhất toàn xứ Đông Dương. Đề tài ông trình lên hội đồng có tên “Cán cân thanh toán ở Đông Dương”, được Giáo sư Khérian nhận xét là: “Xuất sắc về một vấn đề ít được biết đến, trong sáng và có cá tính”.
Cũng năm đó, Giáo sư Geatan Pirou của Trường Luật Paris sang Đông Dương kiểm tra sinh viên theo thông lệ. Không chỉ là một học giả nổi tiếng, ông còn giữ chức Đổng lý Văn phòng Chủ tịch Thượng viện Pháp. Sau khi đọc bài làm của Võ Nguyên Giáp, vị giáo sư người Pháp đặc biệt ấn tượng và muốn đưa ông sang Paris du học bằng học bổng.Ông Pirou nói với Giáo sư Khérian: “Chúng ta phải kéo anh ta ra khỏi môi trường thực dân. Hãy đưa anh ta sang Paris. Chúng ta sẽ cấp học bổng cho anh ta”. Đề nghị ấy nhanh chóng được chuyển tới Võ Nguyên Giáp. Nhưng thay vì chọn con đường du học và tương lai rộng mở trong bộ máy thuộc địa, ông đã từ chối.Theo ký giả James Fox, câu trả lời của Võ Nguyên Giáp khi ấy chỉ ngắn gọn: “Ma conviction est faite” - “Niềm tin của tôi đã xác định”.Sau này, chính người thanh niên từng từ chối tấm vé tới Paris ấy đã trở thành Đại tướng, Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam, người góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ, khép lại ách thống trị của thực dân Pháp ở Đông Dương.Theo Đặng Anh Đào, Võ Nguyên Giáp qua lời kể của những người thân, Nxb Văn hóa - Văn nghệ, 2012, tr 36-37.
