Chuyện Chưa Kể Về Người Lính Thu Giữ Con Dấu Của Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa Nguyễn Văn Thiệu.
Mỗi độ tháng Tư về, ký ức về Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử lại ùa về trong lòng người dân Việt Nam. Bên cạnh những chiến công vang dội, vẫn còn đó những câu chuyện lặng thầm về những con người đứng phía sau ánh hào quang chiến thắng. Câu chuyện của Thượng tá, cựu chiến binh Tạ Minh Thanh — người trực tiếp thu giữ con dấu "Tổng thống Việt Nam Cộng hòa" ngay tại Dinh Độc Lập — là một trong những ký ức giản dị mà chan chứa ý nghĩa lịch sử như thế.
Ông Tạ Minh Thanh sinh năm 1938 tại thôn An Lạc, xã Việt Tiến, tỉnh Hưng Yên. Trước khi khoác lên mình màu áo lính, từ năm 1958 ông đã công tác tại xưởng phim Việt Nam. Đến tháng 2-1965, ông nhập ngũ và được biên chế vào Sư đoàn 308. Sau thời gian huấn luyện, ông được cử đi đào tạo chuyên ngành cơ yếu — một lĩnh vực đặc biệt quan trọng trong quân đội, đảm bảo cho mạch thông tin liên lạc luôn bí mật và an toàn giữa chiến trường khốc liệt.Tuy không trực tiếp cầm súng nơi tuyến lửa, nhưng công việc của ông lại gắn liền mật thiết với huyết mạch thông tin của cả một chiến trường rộng lớn. Trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, ông đã có mặt trong nhiều chiến dịch lớn: từ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, chiến dịch Đường 9 Nam Lào, cho đến những ngày chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị đầy khốc liệt năm 1972.Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông trở ra miền Bắc và đến năm 1973 được Tổng cục Chính trị điều về công tác tại Phòng Văn thư - Bảo mật thuộc Tổng cục. Nhưng chỉ hơn một năm sau, tháng 10-1974, ông tiếp tục nhận lệnh lên đường vào chiến trường miền Đông Nam Bộ, còn gọi là chiến trường B2, cùng đoàn phái viên của Tổng cục Chính trị. Tại đây, mỗi thành viên trong đoàn được phân công về từng đơn vị theo đúng chuyên môn, riêng ông được điều về Phòng Chính trị của B2, đảm nhận công việc thu thập số liệu trên toàn miền, từ các quân chủng đến binh chủng.Theo kế hoạch ban đầu, đến khoảng tháng 2, tháng 3-1975, đoàn công tác sẽ hoàn thành nhiệm vụ và trở ra Bắc. Thế nhưng khi công việc đã xong, tất cả bất ngờ nhận được lệnh phải ở lại, mà không một ai trong đoàn khi đó biết rõ lý do. Chỉ sau này mọi người mới vỡ lẽ, đó chính là thời điểm kế hoạch giải phóng miền Nam đang được gấp rút chuẩn bị. Mỗi người trong đoàn lại được giao một nhiệm vụ mới, và ông Tạ Minh Thanh được phân công đi cùng đội hình Quân đoàn 2.Cuối tháng 4-1975, theo bước tiến của Quân đoàn 2, ông thẳng tiến về Sài Gòn. Đến ngày 30-4, đơn vị nhận lệnh tiến vào giải phóng thành phố. Sau khi nội các Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, khung cảnh Sài Gòn khi ấy trở nên hỗn loạn, quân lính chế độ cũ tháo chạy tán loạn khắp nơi.Sáng ngày 1-5-1975, trong đoàn phái viên của Tổng cục Chính trị, ông Tạ Minh Thanh có mặt tại Dinh Độc Lập và được các chiến sĩ giải phóng dẫn lên tầng hai — nơi từng là phòng làm việc của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu — để tiến hành thu thập hồ sơ, tài liệu mật còn sót lại.Ký ức về khoảnh khắc ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí ông cho đến tận bây giờ. Trên bàn làm việc lúc đó vẫn còn nguyên tấm bảng tên của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cùng lá cờ ba sọc, như thể chủ nhân căn phòng vừa mới rời đi vội vã. Phía bên phải căn phòng là một chiếc tủ sắt lớn với cánh cửa để mở hờ. Khi kéo tủ ra kiểm tra, ông phát hiện một chiếc hộp sơn mài màu đen, thếp vàng tinh xảo. Mở hộp ra, bên trong là một con dấu bằng đồng khá lớn, đường kính chừng 6-7cm, trên mặt khắc dòng chữ "Tổng thống Việt Nam Cộng hòa", xung quanh là hình hai con rồng chầu và lá cờ ba sọc ở chính giữa.Ngay khi cầm con dấu trên tay, ông Thanh lập tức nhận ra đây là một hiện vật mang giá trị đặc biệt. Thông thường, với bất kỳ chính thể nào, ấn tín luôn là biểu tượng cho quyền lực tối cao, nhưng có lẽ vì phải tháo chạy quá vội vã nên ông Nguyễn Văn Thiệu đã không kịp mang theo món ấn tín từng gắn liền với quãng thời gian cầm quyền của mình. Đối với những người lính giải phóng, ấn tín của đối phương chính là một chứng tích sống động, minh chứng rõ ràng nhất cho sự sụp đổ hoàn toàn của một chính thể, đồng thời là lời khẳng định hùng hồn cho chiến thắng trọn vẹn của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Với suy nghĩ ấy, ông đã cẩn thận cất giữ con dấu cùng với những tài liệu, hồ sơ mật khác mà mình thu thập được trong ngày hôm đó.Theo lệnh của lãnh đạo Tổng cục Chính trị, ngày 15-5-1975, ông Thanh quay trở lại Hà Nội để báo cáo tình hình với cấp trên. Thực hiện chỉ đạo, ông đã bàn giao vật chứng quan trọng này — con dấu "Tổng thống Việt Nam Cộng hòa" — cho đồng chí Lê Vinh, cán bộ văn thư thuộc Phòng Hành chính, để chuyển tiếp về Viện Bảo tàng Quân đội, nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, phục vụ công tác bảo quản và trưng bày cho công chúng cũng như du khách tham quan.Với những đóng góp thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa trong suốt những năm tháng kháng chiến, Thượng tá, cựu chiến binh Tạ Minh Thanh đã được Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Kháng chiến hạng Nhì cùng Huân chương Chiến công hạng Nhì và hạng Ba. Nay đã bước sang tuổi 88, với hơn 60 năm tuổi Đảng, ông vẫn giữ được phong thái điềm đạm, minh mẫn và khiêm nhường vốn có của một người lính cụ Hồ.Mỗi khi nhắc lại thời khắc đặc biệt ấy trong cuộc đời mình, ông vẫn không giấu được sự xúc động. Với ông, độc lập dân tộc là điều thiêng liêng nhất, và dù bản thân chỉ là một người lính nhỏ bé giữa một cuộc chiến vĩ đại, ông vẫn cảm thấy hạnh phúc vô cùng vì đã được góp một phần công sức của mình vào chiến thắng chung của cả dân tộc.



