Chuyến hải trình khóa van bãi mìn

Nguyễn Pan sinh ra tại vùng quê ven biển Bình Sơn, Quảng Ngãi. Lớn lên cùng sóng nước, từ trẻ anh đã thuần thục kỹ năng đi biển và sớm tham gia phong trào kháng chiến chống Pháp tại địa phương. Sau năm 1954, anh tập kết ra Bắc, tham gia Lực lượng Hải quân Nhân dân Việt Nam. Khi Trung ương quyết định mở con đường chiến lược trên biển, anh được điều động về Đoàn 125 (Đoàn tàu Không số) và trở thành một trong những thuyền trưởng kỳ cựu nhất.

Những chiếc tàu sắt, tàu gỗ ngụy trang thành tàu đánh cá cá biệt lập, không số hiệu, phải chở hàng chục tấn vũ khí vượt qua hàng rào tuần tra nghiêm ngặt của Hải quân Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn. Trong một chuyến vận chuyển vũ khí vào bến Lộc An (Bà Rịa) năm 1968, tàu của thuyền trưởng Nguyễn Pan bị hai tàu tuần tra của địch áp sát và liên tục rọi đèn pha truy vấn. Tình thế nghìn cân treo sợi tóc.

Không một chút nao núng, anh ra lệnh cho toàn bộ thủy thủ đoàn bước vào vị trí chiến đấu, đồng thời đích thân xuống khoang máy mở khóa van nối kíp nổ vào bãi mìn tự sát được cài sẵn. Anh quán triệt: "Nếu bị bao vây không thể thoát, chúng ta sẽ mở van nổ tàu. Quyết không để một viên đạn, một khẩu súng rơi vào tay địch". Sự mưu trí khi lợi dụng luồng lạch hiểm trở cùng tinh thần sẵn sàng cảm tử của anh và đồng đội đã giúp con tàu cắt đuôi đối phương thành công, cập bến an toàn, chi viện kịp thời cho chiến trường miền Đông Nam Bộ.