Chuyến hành quân năm ấy
♥Chuyện hành quân năm ấy – ký ức qua lời kể của người chú♥
Những cơn mưa với những hạt tuôn trào ở một góc độ nào đó thật đẹp làm sao. Không những vậy, trong bầu không khí đó, nó khiến cho chúng ta hồi ức và nhớ lại những kỷ niệm đã từng trải qua trong cuộc đời. Và câu chuyện mà tôi sắp kể ngay đây cũng vậy, giữa cơn mưa chiều tĩnh lặng không có tiếng xe cộ, không có những âm thanh vội vã của đời sống thường ngày, chỉ có làn gió nhẹ len qua từng tán lá và ánh đèn vàng hắt xuống khoảng sân trước nhà. Trong không gian ấy, chú tôi – một người lính đã đi qua chiến tranh ngồi lặng lẽ, ánh mắt như chìm sâu vào những ký ức mà có lẽ chỉ riêng chú mới có thể chạm tới. Tôi vẫn nghĩ rằng chiến tranh là những điều lớn lao, là những trận đánh, những chiến thắng được ghi lại trong sách vở. Nhưng khi nghe chú kể, tôi dần nhận ra: “Chiến tranh, trước hết, là những con đường rất dài, khó khăn và rất cô đơn”.
Chú bắt đầu bằng một giọng kể chậm rãi, không gân lên, không kịch tính, nhưng đủ để người nghe cảm nhận được sức nặng của từng ký ức: “Cháu biết không, hồi đó tụi chú hành quân vào Nam. Không xe cộ gì đâu, chỉ có đôi chân với rừng.” Những lời nói giản dị ấy, nếu đặt trong thời bình, có lẽ sẽ chẳng gây nhiều ấn tượng. Nhưng trong hoàn cảnh ấy, tôi hiểu rằng mỗi bước chân là một lần đánh đổi. Chú nói tiếp, giọng trầm xuống rồi khẽ thở dài như vẫn còn nghe thấy âm thanh của quá khứ: “Ban ngày không dám đi. Máy bay nó quần suốt chỉ cần lộ ra là bom xuống liền. Đêm mới đi mà đêm thì tối lắm cháu ạ, tối đến mức chỉ thấy lờ mờ cái bóng người phía trước thôi. Lạc là coi như mất”.
Những câu nói ấy khiến tôi hình dung ra một đoàn người lặng lẽ bước đi trong rừng đêm, không ánh sáng, không tiếng nói lớn, chỉ có sự sống được giữ lại bằng kỷ luật và niềm tin mong manh. Nhưng điều khiến giọng chú chùng xuống rõ rệt… lại là khi nhắc đến những con suối. Những con suối đó nước lên rất nhanh và các chú phải dừng lại khá lâu. Khoảng lặng ấy không phải vì quên, mà vì có những điều không dễ nói ra. Đến đây mọi người nghĩ đó là chuyện gì? Đó là một người bạn, người đồng chí của chú ấy bị trượt chân và cuối cùng bị nước cuốn trôi đi rất nhanh chóng mà cả đoàn không kịp cứu. Chú kể sự việc đó với một giọng nghẹn ngào. Không cần thêm bất kỳ lời diễn giải nào, tôi vẫn hiểu được nỗi đau nằm phía sau câu nói ấy. Đó không chỉ là mất mát, mà còn là cảm giác bất lực khi con người đứng trước thiên nhiên và chiến tranh, đôi khi không có quyền lựa chọn. Thế nhưng, nếu nghĩ rằng bom đạn là thứ khốc liệt nhất có lẽ vẫn chưa đủ. Mọi người biết là gì không? là “Sốt rét rừng - một kẻ thù khác, lặng lẽ nhưng dai dẳng”. Chú khẽ lắc đầu, như đang tự phủ nhận một điều gì đó rất khó chấp nhận và nói: “Người thì nóng như lửa, người thì run không đứng nổi. Có đứa chưa kịp ra trận đã gục rồi. Có lần chú ngất giữa đường không biết gì nữa.”. Khi tỉnh dậy thì thấy mình nằm trên cáng và được đồng đội khiêng”. Chú khẳng định với tôi rằng, nếu quân đội ta không đoàn kết, giúp đỡ, san sẻ với nhau thì chắc không còn chú ngày hôm nay và ở đây kể tôi câu chuyện này. Có lẽ, chính trong những khoảnh khắc như vậy, tôi mới thực sự hiểu được hai chữ “Đồng đội” mà trước giờ vẫn nghe rất nhiều. Đó không phải là một khái niệm, mà là sự sống được trao đi giữa những con người cùng đứng trước ranh giới mong manh nhất. Chú nói rằng, trong những ngày ấy, không ai nghĩ đến chuyện bỏ lại ai phía sau, cùng nhau tiến bước hành quân, mệt thì cùng dừng lại. Câu chuyện của chú không có những đoạn cao trào theo kiểu thường thấy. Không có những chiến thắng được nhấn mạnh, cũng không có những lời ca ngợi hào hùng. Nhưng chính điều đó lại khiến nó trở nên chân thật đến ám ảnh.Bởi vì sau tất cả, điều còn lại trong ký ức của chú không phải là chiến công mà là con người, những người đã từng cùng nhau đi qua những cánh rừng, những con suối, những cơn sốt và rồi có người không còn đi tiếp nữa.
Khi câu chuyện gần kết thúc, giọng chú nhẹ đi rất nhiều và sau đó là một nụ cười, như thể đang trở về với hiện tại:“Tụi chú ngày đó chỉ nghĩ đơn giản thôi: Đi để sau này đất nước được yên… Còn bây giờ mình hãy sống sao cho xứng với cái ‘Yên’ đó là được rồi”. Nghe xong tôi không nói gì thêm, nhưng tôi biết từ khoảnh khắc ấy chiến tranh trong suy nghĩ của mình đã khác. Nó không còn là những trang sách khô khan. Mà là những bước chân trong đêm tối, những cánh tay không buông nhau, và những con người đã âm thầm đi qua một thời để giữ lại cho chúng ta một cuộc sống bình yên hôm nay. Thật lòng rất biết ơn những điều trân quý đó vì đã cho tôi - thế hệ tương lai có một cuộc sống tươi sáng như hôm nay.
