CHUYỆN ÍT NGƯỜI BIẾT VỀ NGƯỜI VỢ ĐẦU CỦA ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP
Ngày ấy, chuyến tàu Vinh - Huế năm 1929 như một khúc ngoặt định mệnh. Trong khoang tàu nhỏ, giữa tiếng sắt thép nghiến ken két và những luồng gió hanh hao của miền Trung, chàng thanh niên trí thức trẻ tuổi Võ Nguyên Giáp lần đầu tiên gặp cô gái sẽ trở thành mối tình đầu, cũng là người bạn đời son sắt: Nguyễn Thị Quang Thái.
Võ Nguyên Giáp khi ấy mới là một nhà báo trẻ, mang vẻ bảnh bao, có phần “công tử” trong mắt người đối diện. Còn Quang Thái (em gái của liệt sĩ Nguyễn Thị Minh Khai) xuất hiện với tà áo dài, làn da hồng hào và đôi mắt sáng đến mức khiến người ta phải ngoái nhìn. Giữa họ, ánh mắt chạm nhau, để lại một dư âm lạ lùng.Nếu cuộc gặp đầu tiên chỉ như một giai điệu khởi đầu đầy bất ngờ, thì lần thứ hai lại như một khúc dạo trầm trong khung cảnh thành nội Huế. Khi ấy, Quang Thái đến nộp giấy giới thiệu sinh hoạt Đảng. Võ Nguyên Giáp nhìn đôi mắt quen thuộc kia và bâng khuâng nghĩ: “Đôi mắt này mình đã gặp ở đâu nhỉ?”. Đôi mắt ấy không chỉ sáng, mà còn như thắp lên trong ông niềm tin, sức mạnh.Rồi từ những lần gặp gỡ ít ỏi, họ dần bước gần nhau hơn. Ban đầu chỉ là đồng chí, là bạn, là người cùng chia sẻ khát vọng cách mạng, rồi tự nhiên mà tình yêu nảy nở. Không phải thứ tình yêu lãng mạn, êm đềm như trong tiểu thuyết mà là tình yêu trong bom đạn, khói lửa và lý tưởng. Họ đến với nhau bằng sự đồng điệu của những trái tim biết hiến dâng cho Tổ quốc.Cuối năm 1939, trước đợt khủng bố dữ dội của thực dân Pháp, Võ Nguyên Giáp buộc phải rút vào bí mật, rồi được cử sang Trung Quốc hoạt động. Khi ấy, Quang Thái vừa sinh con gái Hồng Anh chưa lâu. Người vợ trẻ dẫu thương chồng, thương con, nhưng vẫn lặng lẽ gác lại hạnh phúc riêng. Bà nắm tay chồng, giọng cứng cỏi nhưng đôi mắt ầng ậc nước:“Đây là một thời cơ lớn. Trên đã muốn anh thoát ly thì anh phải quyết tâm. Mẹ con em tự lo được. Chờ con lớn thêm chút nữa, em gửi con cho ông bà nuôi, rồi em sẽ đi sau”.Không ai ngờ, lời hẹn ấy chính là lời tiễn biệt cuối cùng.Năm 1942, giữa lưới vây khốc liệt của mật thám, Quang Thái bị bắt. Nhà lao Hỏa Lò nuốt chửng tuổi trẻ, sắc xuân của người phụ nữ kiên cường. Bị kết án 16 năm tù, bà vẫn vững vàng, giữ trọn khí tiết, không khai nửa lời về tổ chức. Những trận đòn roi, những ngày bị cùm kẹp không khuất phục được ý chí sắt thép của bà. Nhưng thân xác mảnh dẻ thì không chịu nổi. Năm 1944, khi chăm sóc những bạn tù bệnh tật, Quang Thái lâm bệnh và kiệt sức, lặng lẽ trút hơi thở cuối cùng trong buồng giam ẩm lạnh.Võ Nguyên Giáp khi ấy đang hoạt động bí mật ngoài biên giới. Ông không hề biết tin dữ. Trong trái tim ông, hình ảnh người vợ trẻ vẫn còn nguyên. Chỉ đến tháng 4 năm 1945, trong hội nghị quân sự cách mạng ở Hiệp Hòa (Bắc Giang), ông mới nghe tin. Tin dữ giáng xuống bất ngờ, khiến người đội trưởng Đội Tuyên truyền Giải phóng quân lặng lẽ bước ra khỏi phòng họp, đi sang buồng bên, ôm nỗi đau không lời.



