Chuyện kể về Anh hùng Lao động Phan Văn Diêm

Thấm thoát đã 9 năm kể từ ngày Ông đi xa. Thế nhưng CB-CNV Công ty Cổ phần Điện lực Khánh Hòa vẫn thường nhắc đến Ông trong câu chuyện thường ngày của họ, nhắc đến khuôn mặt phúc hậu cùng đôi mắt hiền từ và nụ cười mãn nguyện của một người Anh Cả đã hoàn thành trọng trách lớn lao, cống hiến cả cuộc đời và sức lực của mình để đặt nền tảng và xây dựng Điện lực Khánh Hòa trở thành một đơn vị Anh hùng.

Trong những ngày tháng 6 của năm 2016, là tròn 40 năm Điện lực Khánh Hòa được thành lập, chúng tôi càng được nghe nhiều câu chuyện kể về cuộc đời thăng trầm nhưng chứa đựng tình yêu tha thiết của Ông đối với đất nước quê hương, đối với ngành Điện và mảnh đất Khánh Hòa đầy nắng gió.


Đã gần 40 năm trôi qua, nhưng trong ký ức của nhiều người thì khoảng thời gian khi Ông về nhận nhiệm vụ Giám đốc Điện lực Khánh Hòa (năm 1982) là thời kỳ khó khăn nhất của đơn vị. Sự thiếu hụt điện năng càng làm tăng thêm khoảng cách giữa cung và cầu đối với sản xuất kinh doanh và, các hoạt động kinh tế - chính trị - xã hội của địa phương cũng vì thế mà bị ảnh hướng không nhỏ. Những khó khăn của giai đoạn này cũng không thấm tháp gì so với những năm chiến tranh ác liệt, hay những ngày đầu ngành Điện mới phôi thai. Khi đó Ông đã công tác tại Nhà máy điện Việt Trì, và trước khi về Việt Trì, Ông đã kinh qua công việc tại Vinh và Lào Cai. Ở cả hai nơi Ông đều là thợ lò hơi và được làm việc bên cạnh các chuyên gia Liên Xô.

Ngày chưa tập kết ra Bắc, còn ở quê hương Hòa Khương, huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam, Ông đi làm thợ tận trong thành phố Đà Nẵng nên khi ở Vinh Ông được phân công làm trưởng kíp lò hơi bên công trường lắp máy, chỉ thoáng qua bỡ ngỡ ban đầu là Ông đã sớm nắm bắt được kỹ thuật. Chính chuyên gia Liên Xô là người thấy Ông làm việc có năng suất cao, chất lượng tốt, đã đề nghị nâng bậc lương hàng năm cho Ông. Khi được điều về xây lò hơi ở Việt Trì thì Ông đã là thợ bậc 6/7, ở Việt Trì Ông cùng làm việc với các chuyên gia Trung Quốc. Có chút vốn liếng nghề nghiệp trong tay sau quá trinh công tác tại Vinh và Lào Cai, cộng với niềm say mê và ý chí phấn đấu nên Ông được các bạn chuyên gia Trung Ọuốc qúy mến và tận tình giúp đỡ.

Đất nước mới trải qua chiến tranh lại tạm thời bị chia cắt làm hai miền kinh tế còn khó khăn, do đó trong khi làm việc Ông thường suy nghĩ làm thế nào để tiết kiệm được nguyên vật liệu, thực hiện nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật và đẩy nhanh tiến độ thi công công trình. Với Ông, hoàn thành công việc là trách nhiệm to lớn của cá nhân. Có lần lò cao của nhà máy điện cao trên 20 mét đã sấy củi cả tuần rồi sắp khô thì gặp cơn mưa dông lớn. Ông từ trong khu tập thể chạy ra trèo lên đỉnh lò giữ lấy đầu dây bạt vừa bị đứt để che củi cho khỏi ướt. Trên cao gió càng to càng giật mạnh. Anh em từ trong lán chạy ra thấy thế ai cũng bảo Ông buông dây ra kẻo nguy hiểm tới tính mạng. Nhưng Ông nghĩ nếu buông dây ra thì lò ướt sẽ làm chậm tiến độ sản xuất. Thế là Ông cố nghiến răng chịu đựng cho đến khi cơn dông tạnh mới chịu trèo xuống. Suốt cả tuần mình mẩy chân tay đau ê ẩm, nhưng niềm vui đảm bảo tiến độ sản xuất làm Ông quên cả đớn đau.

Thời kỳ ở nhà máy điện Việt Trì Ông có nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật về lò hơi, về sửa chữa phụ tùng máy móc giúp nhà mày không phải chờ mua phụ tùng mới nên được các chuyên gia khen ngợi bởi các sáng kiến của Ông giúp rút ngắn được tiến độ thi công và có giá trị lớn về kinh tế. Anh em trong Nhà máy gọi Ông là “chuyên gia lò hơi”. Chính nhờ những đóng góp đó, năm 1962 Ông được Nhà nước tuyên dương Anh hùng Lao động, được đi dự Đại hội liên hoan Anh hùng, Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ 3 ở Hà Nội, lúc đó Ông mới 32 tuổi. Từ một thanh niên mới có trình độ văn hóa lớp 4 tham gia du kích làm thôn đội trưởng, ra Bắc tập kết sau một năm bằng con đường tự học, Ông cũng đã học hết chương trình cấp 3 bổ túc văn hóa và thi đậu vào Đại học Bách khoa. Tốt nghiệp xong, Bộ điều Ông về công tác tại Nhà máy điện Uông Bí.

Ở vị trí công tác nào Ông cũng rất quan tâm tạo khối đoàn kết trong CB – CNV, đặc biệt là các trí thức trẻ nhiệt tình ham hiểu biết và cầu tiến. Với khối đoàn kết trong đơn vị, Ông luôn tìm cách phát huy sức mạnh của tập thể nhằm hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Ông luôn tâm niệm là người thợ điện phải lấy công việc làm thước đo giá trị của bản thân. Chỉ có hiệu quả công việc mới đánh giá hết được năng lực và phẩm chất của mỗi người - khó khăn cũng là một thử thách, vượt lên chính mình sẽ có thể nhìn lại mình được rõ hơn. Ý thức được điều đó và bằng sự gương mẫu của bản thân, dù công tác ở đâu Ông cũng động viên được mọi người lao vào công việc, như chính Ông, luôn làm việc không ngừng nghỉ, vì dòng điện cho nhân dân ...

Khi Ông còn trẻ và sau này được giao phụ trách những công việc quan trọng hơn, Ông thường muốn người lãnh đạo tin mình, mạnh dạn giao cho mình những công việc khó để tiến bộ. Với suy nghĩ đó, khi Ông giữ vị trí Giám đốc của Điện lực Khánh Hòa, Ông đã mạnh dạn giao việc cho các cán bộ trẻ, luôn gần gũi động viên họ trong từng công việc, khi họ thành công thì biểu dương khen thưởng kịp thời. Ông dìu dắt giúp đỡ nhiều anh em là bộ đội miền Nam tập kết chuyển ngành về công tác tại Điện lực Khánh Hòa, từ không biết nghề trở thành những chuyên viên kỹ thuật, nhiều người sau này đảm đương những công việc quan trọng trong các lĩnh vực hoạt động của đơn vị.

Nhiều sáng kiến cải tiến kỹ thuật, cải tiến công tác quản lý đã nảy nở và đưa vào áp dụng mang lại hiệu quả lớn trong thời kỳ khó khăn của Điện lực Khánh Hòa trong những năm của thập niên 80. Với vai trò là người lãnh đạo cao nhất, Ông hết sức quan tâm tổ chức các phong trào thi đua tại đơn vị. Cũng từ phong trào thi đua đã làm cho đội ngũ cán bộ của đơn vị trưởng thành nhanh chóng. Dưới sự dìu dắt của Ông, các thế hệ CB-CNV Điện lực Khánh Hòa đã cùng nhau xây dựng đơn vị trưởng thành vững chắc và toàn diện, nhiều chỉ tiêu SXKD năm sau cao hơn năm trước và trở thành điểm sáng của cả nước về thành tích trong công tác phủ điện nông thôn.

Nhưng có lẽ điều mà mọi người hay nói về Ông nhiều nhất vẫn là tấm lòng bao dung của một người Anh Cả, là tình yêu giai cấp dạt dào, là đạo lý sống ân tình -thủy chung với bạn bè, với đồng nghiệp ..., những phẩm chất quý báu này của Ông là điểm tựa tinh thần vững chắc cho CB-CNV Điện lực Khánh Hòa trong những thời điểm khó khăn trong cuộc sống và công tác. Ông cũng chính là động lực để CB-CNV trong đơn vị đoàn kết vượt khó để hoàn thành nhiệm vụ. Nhiều lần sự cố mất điện xảy ra, chỉ mấy phút sau nhìn ra sân Công ty Ông đã thấy cán bộ, công nhân có mặt chờ lệnh lên đường mà không ai phải đôn đốc nhắc nhở. Lên xe với một ổ bánh mì, anh em miệt mài với công việc cho đến khi nguồn sáng trở lại mới chịu về mà hoàn toàn không đòi hỏi đãi ngộ gì cho bản thân.

Hai mươi năm về công tác ở Điện lực Khánh Hòa Ông đã góp phần tạo dựng nên một tập thể không lùi bước trước khó khăn, luôn hăng say lao động sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Với những nỗ lực không mệt mỏi của toàn thể CB-CNV Điện lực Khánh Hòa, trong nhiều năm qua Nhà nước và Ngành, địa phương đã trao tặng cho đơn vị nhíều danh hiệu cao quý và phần thưởng xứng đáng. Trong thành tích của đơn vị có sự đóng góp không nhỏ của Ông – một người con miền Nam đi tập kết, khi nước nhà thống nhất đã trở về góp phần của mình vào sự nghiệp lớn lao xây dựng quê hương đất nước.

Tháng 4-1993, Ông thôi giữ chức Giám đốc Công ty, nhưng từ ngày đó cho đến năm 2000, Ông vẫn được Đảng bộ tín nhiệm bầu vào Đảng ủy và giữ chức vụ Bí thư Đảng bộ Công ty. Được tập thể tin cậy, ông lại hết lòng với công việc và tham gia vào các chương trình đưa điện đến vùng sâu vùng xa, cải tạo mạng lưới điện thành phố và chương trình quản lý điện nông thôn. Với cương vị Bí thư Đảng ủy, bằng kinh nghiệm nghề nghiệp và uy tín, bằng tấm lòng trong sáng và lối sống giản dị - khiêm tốn ông lại tiếp tục chăm lo vun đắp cho sự đi lên của doanh nghiệp và gầy dựng mối quan hệ thủy chung ấm áp giữa lớp người đi trước với những người còn đang làm việc.

Hơn 50 năm đi theo Cách mạng, Tổ quốc đã trao tặng cho Ông một Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, ba Huân chương Lao động (Nhất, Nhì, Ba), Nhà nước đã tuyên dương ông là Anh hùng Lao động. Vào năm 1999 Ông đã vinh dự được trao tặng Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng. Ngoài ra Ông còn được tặng thưởng nhiều bằng khen của Chính phủ, của Bộ và của Ngành...

Mặc dù Ông đã đi xa nhưng hình ảnh phúc hậu, giản dị và đáng kính của Ông như vẫn còn hiển hiện trên từng chặng đường xây dựng và phát triển của Điện lực Khánh Hòa. Ngọn lửa đam mê và tinh thần nhiệt huyết trong công việc của Ông vẫn được truyền lại nguyên vẹn cho các thế hệ CB-CNV Công ty, là động lực, là quyết tâm giúp họ sống hết mình vì dòng điện thắp sáng quê hương, như trước đây Ông đã từng sống và cống hiến trọn vẹn cả cuộc đời mình cho lý tưởng cao cả của một Người Cộng sản.