Chuyển một nếp nhà – Gìn giữ một hồn quê

Năm 1995.

Khi các cụ cao niên trong làng giao cho chúng tôi nhiệm vụ di dời tòa Hậu cung từ đền Nghè về đình Sừng, ai cũng hiểu rằng đây không phải là một công việc xây dựng bình thường.

Chúng tôi đang được trao gửi một phần ký ức của quê hương.

Đứng trước tòa Hậu cung đã gắn bó với bao thế hệ, không ai dám làm vội. Mỗi cấu kiện gỗ, mỗi thanh xà, mỗi bộ vì kèo đều mang trong mình dấu ấn của thời gian và bàn tay tài hoa của những người thợ xưa. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể làm mất đi giá trị nguyên gốc mà cha ông đã gìn giữ suốt hàng trăm năm.

Vì thế, công việc bắt đầu bằng sự cẩn trọng.

Từng bộ vì được tháo ra theo đúng trình tự.

Từng cấu kiện đều được đánh dấu tỉ mỉ để khi dựng lại có thể trở về đúng vị trí ban đầu.

Những bức chạm khắc tứ linh, tứ quý, những mộng gỗ cổ được bọc kỹ, nâng niu trong suốt quá trình vận chuyển. Với chúng tôi, đó không chỉ là những mảnh gỗ, mà là những trang sử được viết bằng tài hoa của cha ông.

Có những ngày cả đội thợ gần như không ai nói nhiều.

Mọi người chỉ lặng lẽ làm việc, tập trung vào từng thao tác, bởi ai cũng mang trong mình một suy nghĩ giống nhau: phải giữ nguyên vẹn hồn cốt của công trình.

Rồi ngày dựng lại cũng đến.

Từng cột gỗ được dựng lên.

Những vì kèo dần khớp nối như chưa từng có cuộc chia xa.

Khi tòa Hậu cung đứng liền mạch với tòa Đại bái, tạo thành một tổng thể hài hòa, cân đối và vững chãi, chúng tôi mới thật sự thở phào.

Đó không phải là niềm vui vì hoàn thành một công trình.

Đó là niềm hạnh phúc của những người thợ khi biết rằng mình đã góp phần gìn giữ nguyên vẹn một di tích thiêng liêng của quê hương.

Hôm nay, mỗi lần trở lại đình Sừng, nhìn dòng người thành kính dâng hương, nhìn du khách chiêm ngưỡng vẻ đẹp của ngôi đình, tôi lại nhớ đến những ngày năm 1995.

Chúng tôi không tạo ra một di sản mới.

Chúng tôi chỉ lặng lẽ nối tiếp công việc của cha ông, để những giá trị đã được gìn giữ suốt hàng trăm năm tiếp tục đồng hành cùng các thế hệ mai sau.

Đó là phần thưởng lớn nhất đối với một người thợ làm công tác bảo tồn.

Thông điệp

Bảo tồn di sản không phải là thay đổi quá khứ, mà là gìn giữ quá khứ một cách trọn vẹn để trao lại cho tương lai. Việc di dời tòa Hậu cung năm 1995 không chỉ hoàn thiện kiến trúc đình Sừng, mà còn thể hiện tinh thần trân trọng cội nguồn, sự cẩn trọng của những người làm nghề và trách nhiệm của mỗi thế hệ trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.