Chuyện ở “Tọa độ chết”: Tiếng cười át tiếng bom
Nhiệm vụ: San lấp hố bom, làm "cọc tiêu" sống dẫn đường cho xe ra tiền tuyến. Khốc liệt: Đối mặt bom nổ chậm, khói súng và sự hy sinh cận kề của đồng đội. Tinh thần: Sẵn sàng dâng hiến tuổi thanh xuân, coi "mạch máu giao thông" quý hơn mạng sống. Hậu chiến: Trở về với thương tật nhưng luôn tự hào về thời hoa lửa rực rỡ.
Vào một đêm mùa hè năm 1968, tại ngã ba Đồng Lộc – nơi được mệnh danh là “túi bom” của Trường Sơn, đơn vị TNXP của bà Nguyễn Thị Lan (quê Hà Tĩnh) nhận lệnh san lấp hố bom khẩn cấp để đoàn xe chở nhu yếu phẩm vào miền Nam kịp trước lúc bình minh.
Cuộc chiến với đất đá và thời gian
Khi đó, bà Lan mới vừa tròn 18 tuổi, cái tuổi đẹp nhất của người con gái. “Cứ sau mỗi đợt oanh tạc của máy bay phản lực Mỹ, mặt đường tan nát như bị cày xới. Đất đá trộn lẫn mùi thuốc súng khét lẹt,” bà nhớ lại. Công cụ của các cô gái trẻ lúc bấy giờ chỉ có cuốc, xẻng và đôi vai gầy khiêng những sọt đá nặng trĩu.Có những đêm, bom nổ chậm vẫn còn nằm im lìm dưới lòng đất. Với sự dũng cảm đến lạ kỳ, bà cùng đồng đội dùng tay không bới đất, đánh dấu vị trí bom để công binh đến xử lý, rồi lại lao vào lấp hố cho xe qua. Có những lúc, đất sụt vùi lấp cả người, đồng đội lại hò nhau đào bới để kéo bạn lên. Vừa phủi bụi trên mặt, họ lại nhìn nhau cười trắng xóa cả hàm răng giữa đêm đen.Tình đồng đội và sự hy sinh thầm lặng
Bà Lan kể về một người chị tên Hòa trong tiểu đội. Chị Hòa có mái tóc rất dài và thơm mùi lá sả. Trước giờ ra trận địa đêm ấy, chị Hòa còn chia cho bà nửa bát lương khô quý giá. Nhưng chỉ vài giờ sau, một quả bom tọa độ bất ngờ dội xuống. Khi khói bụi tan đi, bà Lan gào khóc gọi tên chị nhưng chỉ thấy chiếc nón lá rách nát và mái tóc dài vương lại trên nhành cây khô.“Ở chiến trường, ranh giới giữa cái sống và cái chết mỏng manh như sợi tóc. Chúng tôi khóc đồng đội đó, nhưng rồi lại phải lau nước mắt mà làm việc ngay, vì chỉ cần chậm một phút, xe không qua được, tiền tuyến sẽ thiếu gạo, thiếu đạn,” bà nghẹn ngào.Hòa bình và ký ức còn mãi
Hòa bình lập lại, bà Lan trở về quê hương với đôi bàn tay thô ráp và những vết sẹo của một thời hoa lửa. Mỗi khi đến ngày truyền thống TNXP, bà lại mang bộ quân phục cũ ra ủi phẳng phiu, cài lên ngực những tấm huy chương.Đối với bà, quãng thời gian thanh niên xung phong không chỉ là sự gian khổ, mà là những năm tháng sống rực rỡ nhất. Bà thường bảo con cháu: "Ngày đó chẳng ai nghĩ mình là anh hùng, chỉ biết rằng Tổ quốc cần thì mình đi. Cái chết không đáng sợ bằng việc để mạch máu giao thông bị cắt đứt."
Khi đó, bà Lan mới vừa tròn 18 tuổi, cái tuổi đẹp nhất của người con gái. “Cứ sau mỗi đợt oanh tạc của máy bay phản lực Mỹ, mặt đường tan nát như bị cày xới. Đất đá trộn lẫn mùi thuốc súng khét lẹt,” bà nhớ lại. Công cụ của các cô gái trẻ lúc bấy giờ chỉ có cuốc, xẻng và đôi vai gầy khiêng những sọt đá nặng trĩu.Có những đêm, bom nổ chậm vẫn còn nằm im lìm dưới lòng đất. Với sự dũng cảm đến lạ kỳ, bà cùng đồng đội dùng tay không bới đất, đánh dấu vị trí bom để công binh đến xử lý, rồi lại lao vào lấp hố cho xe qua. Có những lúc, đất sụt vùi lấp cả người, đồng đội lại hò nhau đào bới để kéo bạn lên. Vừa phủi bụi trên mặt, họ lại nhìn nhau cười trắng xóa cả hàm răng giữa đêm đen.Tình đồng đội và sự hy sinh thầm lặng
Bà Lan kể về một người chị tên Hòa trong tiểu đội. Chị Hòa có mái tóc rất dài và thơm mùi lá sả. Trước giờ ra trận địa đêm ấy, chị Hòa còn chia cho bà nửa bát lương khô quý giá. Nhưng chỉ vài giờ sau, một quả bom tọa độ bất ngờ dội xuống. Khi khói bụi tan đi, bà Lan gào khóc gọi tên chị nhưng chỉ thấy chiếc nón lá rách nát và mái tóc dài vương lại trên nhành cây khô.“Ở chiến trường, ranh giới giữa cái sống và cái chết mỏng manh như sợi tóc. Chúng tôi khóc đồng đội đó, nhưng rồi lại phải lau nước mắt mà làm việc ngay, vì chỉ cần chậm một phút, xe không qua được, tiền tuyến sẽ thiếu gạo, thiếu đạn,” bà nghẹn ngào.Hòa bình và ký ức còn mãi
Hòa bình lập lại, bà Lan trở về quê hương với đôi bàn tay thô ráp và những vết sẹo của một thời hoa lửa. Mỗi khi đến ngày truyền thống TNXP, bà lại mang bộ quân phục cũ ra ủi phẳng phiu, cài lên ngực những tấm huy chương.Đối với bà, quãng thời gian thanh niên xung phong không chỉ là sự gian khổ, mà là những năm tháng sống rực rỡ nhất. Bà thường bảo con cháu: "Ngày đó chẳng ai nghĩ mình là anh hùng, chỉ biết rằng Tổ quốc cần thì mình đi. Cái chết không đáng sợ bằng việc để mạch máu giao thông bị cắt đứt."
