Chuyện tình của người đội trưởng biệt động Sài Gòn

Ông Nguyễn Thanh Xuân (thường gọi là Bẩy Bê), sinh năm 1930, ở Hàm Đức, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận. Ông tham gia chiến đấu ở trung đoàn 62 tỉnh Bình Thuận từ năm 1947. Ngay từ những trận đánh đầu tiên ông đã thể hiện tinh thần dũng cảm, mưu trí sáng tạo trong đánh địch, ông được kết nạp Đảng năm 1949. Năm 1956, tổ chức đưa ông vào Sài Gòn hoạt động với nhiều nghề nghiệp khác nhau để che mắt địch, lúc thì đạp xích lô, đạp xe ba gác, thợ may, bán dừa tươi, bán nước sâm, rau má… Ông bị địch bắt lần thứ nhất vào năm 1958. Sau ba năm giam cầm, không khai thác được gì, chúng buộc phải thả ông. Ra tù, ông về công tác ở ban Quân báo miền. Năm 1964, ông được giao chỉ huy đội 5 Biệt động Sài Gòn. Năm 1966 ông bị địch bắt, đày đi Côn Đảo cho đến năm 1973 mới được thả.

Thời kỳ là đội trưởng đội 5 Biệt động Sài Gòn, ông đã lập nên những chiến công vang dội làm chấn động cả thế giới, khiến kẻ thù hoang mang lo sợ. Những trận đánh lớn mà Bẩy Bê trực tiếp chỉ huy và tham gia đã đi vào sử sách. Trận đầu tiên là ngày 24-10-1964, ông chỉ huy và trực tiếp đánh khách sạn Caravell 10 tầng, cao nhất Sài Gòn lúc đó, bằng 37kg thuốc nổ, đánh sập và làm hư hại 43 phòng. Trận tiếp theo vào ngày 14-12-1964, ông trực tiếp chỉ huy và lái xe chở 200kg thuốc nổ, đánh sập và hư hại toàn bộ khách sạn Brink, tiêu diệt và làm bị thương 159 sĩ quan cấp tá Mỹ. Ngày 30-3-1965, ông Bẩy Bê là người lái chiếc xe chở 150kg thuốc nổ đánh hư hại toàn bộ Tòa đại sứ Mỹ trên đường Hàm Nghi, sát thương nhiều cố vấn Mỹ, trong đó có phó đại sứ Mỹ Ali Giôn-xơn…

Những chiến công vang dội của ông đã góp phần vào thành tích chung của đội 5 Biệt động Sài Gòn. Năm 1967, đơn vị được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, xây dựng nên truyền thống của đơn vị với 16 chữ vàng: “Đoàn kết một lòng-mưu trí vô song-dũng cảm tuyệt vời-trung kiên bất khuất”.

Chuyện tình éo le

Bà Nghĩa như chìm vào trong ký ức của mấy chục năm về trước. Năm 1965, Vũ Minh Nghĩa mới 19 tuổi đầu, đã xung phong vào đội 5 Biệt động Sài Gòn. Nghĩa là con gái của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Phạm Thị Đăng, quê ở Củ Chi, cả 9 anh chị em Nghĩa đều tham gia hoạt động cách mạng. Vào Đội biệt động, Nghĩa nhận đủ mọi nhiệm vụ mà cấp trên giao: liên lạc, vận chuyển vũ khí thuốc nổ từ chiến khu vào thành, đưa tin tức từ thành ra cứ, lúc hợp pháp, lúc bán công khai, lúc bí mật. Đội trưởng Bẩy Bê lúc đó đã 35 tuổi. Ông và Minh Nghĩa thường xuyên đi công tác cùng nhau vào trinh sát trong thành. Ông đã giúp đỡ bà rất nhiều về kinh nghiệm chiến đấu và nghiệp vụ chuyên môn. Từ tình đồng chí, họ đã bước sang tình yêu lúc nào không biết. Giữa cuộc chiến đấu ác liệt, họ đã đến với nhau bằng tình yêu trong sáng, mãnh liệt. Dù không tổ chức đám cưới nhưng họ đã coi nhau như vợ chồng. Tháng 6 năm 1966, ông Bẩy Bê bị địch bắt lần thứ hai. Chúng dùng những đòn tra tấn dã man, hòng khai thác tin tức người chiến sĩ biệt động, nhưng ông đã thể hiện tinh thần bất khuất, kiên cường, quyết không khai báo. Không tìm được chứng cứ gì, địch đầy ông ra Côn Đảo. Còn bà Vũ Minh Nghĩa tiếp tục chiến đấu trong đội 5. Chiến dịch xuân 1968, đội 5 Biệt động Sài Gòn được giao nhiệm vụ đánh vào Dinh Độc Lập. 15 chiến sĩ, trong đó chỉ có bà Nghĩa là phụ nữ, thực hiện nhiệm vụ vào sáng mùng 2 Tết. Dự kiến sau khi chiếm dinh Độc Lập, bà sẽ là phát thanh viên kêu gọi các lực lượng địch đầu hàng. Thật không may, xe chở thuốc nổ phá cửa sau vào dinh đã không nổ. Cuộc chiến đấu không cân sức giữa 15 chiến sĩ biệt động với hàng trăm tên địch suốt ngày mùng 2 Tết. 8 đồng chí hy sinh, còn lại 7 người bị thương và vũ khí cạn kiệt bị địch vây bắt. Vũ Minh Nghĩa bị mảnh lựu đạn của địch, máu ra xối xả. Khẩu súng cạc-bin của bà hết đạn. Rồi bà và 6 chiến sĩ biệt động đội 5 lần lượt sa vào tay giặc. Qua một loạt nhà tù, bà bị chúng đày ra Côn Đảo. Cả hai vợ chồng bị giam ngoài đảo mà không gặp được nhau, không có tin tức gì của nhau.