Chuyện về Anh hùng Cù Chính Lan - Người dũng sĩ tay không nhảy lên xe tăng địch

Từ "Cậu bé cu Mấu" nghèo khó đến người chiến sĩ cách mạng

Cù Chính Lan sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Mồ côi mẹ từ năm mới 4 tuổi, tuổi thơ của cậu bé "cu Mấu" (tên gọi thân mật ở quê nhà) là những ngày tháng lặn lội trên đồng ruộng, mò cua bắt ốc để cùng cha nuôi các em qua cơn đói khát. Chính hoàn cảnh gian khổ dưới sự bóc lột của thực dân, phong kiến đã sớm rèn luyện cho ông một nghị lực phi thường, lòng thương người cùng cảnh ngộ và niềm căm thù giặc sâu sắc.

Năm 1946, khi tiếng gọi kháng chiến vang vọng khắp sông núi, Cù Chính Lan đã xung phong nhập ngũ. Trở thành anh Bộ đội Cụ Hồ, ông luôn thể hiện tinh thần gương mẫu, khiêm tốn và hết lòng vì đồng đội. Khi ở bệnh xá, ông ân cần chăm sóc các đồng chí bị thương đến mức được anh em trìu mến gọi là "Người chị cả hiền từ". Trong vai trò Tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Đại đoàn 304, ông đã dẫn dắt tiểu đội mình từ một đơn vị còn yếu trở thành tiểu đội thi đua xuất sắc.

Những chiến công đi vào lịch sử

Tên tuổi của Cù Chính Lan gắn liền với Chiến dịch Hòa Bình (1951 - 1952) bằng những trận đánh quả cảm, thể hiện tư duy mưu trí và lòng dũng cảm hiếm có:

1. Yểm trợ đồng đội tại Giang Mỗ (07/12/1951)

Trong trận Giang Mỗ lần thứ nhất, khi trận địa phục kích bị lộ, cấp trên ra lệnh tạm thời rút lui dưới làn đạn dữ dội của địch. Cù Chính Lan đã chủ động đi sau cùng, một mình bóp cò súng máy kìm chân quân Pháp cho cả đơn vị rút an toàn. Chưa dừng lại ở đó, ông còn quay ngược lại trận địa mịt mùng đạn xối để tìm kiếm và cõng 3 đồng chí thương binh về tuyến sau.

2. Kì tích dùng lựu đạn diệt xe tăng (13/12/1951)

Trận Giang Mỗ lần thứ hai đã ghi dấu chiến công hiển hách nhất của ông. Khi quân ta diệt gọn một đại đội địch và chuẩn bị rút quân, một chiếc xe tăng Pháp bất ngờ xuất hiện tiếp viện. Chiếc "lô lô di động" liên tục xả đạn, chặn đường rút và gây nhiều thương vong cho bộ đội ta.

Trước tình thế cấp bách, Cù Chính Lan xông lên, nhảy vọt lên chiếc xe tăng đang chạy và chĩa súng tiểu liên vào khe hở tháp pháo bóp cò. Rủi ro thay, súng bị hóc. Chiếc xe vẫn vừa chạy vừa xả đạn. Không bỏ cuộc, ông hô lớn bảo đồng đội gom lựu đạn đưa cho mình rồi tiếp tục áp sát, nhảy lên nắp xe, giật phích ném lựu đạn vào bên trong. Lần thứ nhất, lính Pháp hốt hoảng nhặt lựu đạn ném ngược ra ngoài.

Quyết không để kẻ thù thoát, Cù Chính Lan bình tĩnh mở chốt quả lựu đạn thứ hai, chờ cho khói thuốc xì ra vài giây rồi mới thả thẳng vào buồng lái. Tiếng nổ lớn vang lên, kíp lái bị tiêu diệt tại chỗ, chiếc xe tăng bốc cháy dừng khựng lại. Hành động táo bạo của ông không chỉ giải nguy cho đơn vị mà còn phát động phong trào thi đua "Diệt xe tăng và xe cơ giới địch" trên toàn mặt trận.

3. Trận đánh cuối cùng tại đồn Cô Tô (29/12/1951)

Trận tham gia đánh đồn Cô Tô đã trở thành khúc ca bi hùng cuối cùng của người chiến sĩ trẻ. Dù bị thương liên tiếp 2 lần, ông vẫn ngoan cường bò lên phá nát 2 lớp rào thép gai, mở đường cho đơn vị tiến công. Đến lần thứ 3 bị thương rất nặng, không thể di chuyển được nữa, Cù Chính Lan vẫn quyết không rời trận địa. Ông nằm tại chỗ, dùng chút sức lực cuối cùng chỉ hướng tiến và hô to cổ vũ đồng đội xông vào tiêu diệt đồn địch.

Ông đã anh dũng hy sinh khi tiếng súng thắng lợi của trận đánh vừa kết thúc, khi vừa tròn 21 tuổi.

Tấm gương bất tử cùng thời gian

Nhờ những cống hiến đặc biệt xuất sắc, Cù Chính Lan đã được tặng thưởng Huân chương Quân công, Huân chương Kháng chiến. Ngày 19/5/1952, ông vinh dự là 1 trong 7 người đầu tiên được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hình ảnh người Tiểu đội trưởng Cù Chính Lan không chỉ là niềm tự hào của quê hương Quỳnh Lưu (Nghệ An) mà còn là nguồn cảm hứng lớn lao cho các thế hệ trẻ Việt Nam. Tượng đài của ông đứng uy nghiêm tại dốc Giang Mỗ (Hòa Bình) bên Quốc lộ 6, như một lời nhắc nhở vĩnh hằng về tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc.