Chuyện về Anh hùng Nguyễn Sông Thao quê ở xã Long Sơn, huyện Anh Sơn (nay là xã Yên Xuân), tỉnh Nghệ An

ANH HÙNG NGUYỄN SÔNG THAO – NGƯỜI CON XỨ NGHỆ ĐI QUA HAI CUỘC CHIẾN

Nguyễn Sông Thao (1950–1978) quê ở xã Long Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An, nay thuộc xã Yên Xuân, tỉnh Nghệ An. Ông là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ, người đã dành trọn tuổi trẻ cho chiến trường và hy sinh khi mới 28 tuổi.

Câu chuyện về ông là câu chuyện của một người lính đã đi qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, góp mặt trong những trận đánh cuối cùng của cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam, rồi tiếp tục cầm súng bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc.

Tuổi 18 lên đường

Tháng 1 năm 1968, khi vừa tròn 18 tuổi, chàng trai Nguyễn Sông Thao rời quê hương lên đường nhập ngũ.

Quê Long Sơn khi ấy vẫn là một vùng quê nghèo xứ Nghệ. Người thanh niên mang theo hành trang của tuổi trẻ và lời gọi của Tổ quốc, bắt đầu những năm tháng mà có lẽ chính ông cũng không thể hình dung sẽ đưa mình đi xa đến thế.

Sau thời gian huấn luyện, Nguyễn Sông Thao được cử đi đào tạo cán bộ tại Trường Sĩ quan Lục quân 1. Năm 1974, ông tốt nghiệp và được phân công làm Trung đội trưởng Trung đội 2, Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 273, Sư đoàn 341.

Người chỉ huy giữa những trận đánh quyết liệt

Ngày 15/2/1975, Trung đoàn 273 cơ động từ Vĩnh Linh, Quảng Trị vào chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Đây là thời điểm lịch sử đang chuyển mình rất nhanh.

Nguyễn Sông Thao cùng đồng đội bước vào những trận đánh quyết định của mùa Xuân 1975. Đơn vị của ông chiến đấu tại nhiều địa bàn ác liệt như Dầu Tiếng, đường 13, Bàu Bàng – Chơn Thành, Sài Gòn – Gia Định, rồi tiến công trên hướng Trảng Bom – Bàu Cá và cùng các cánh quân tiến vào giải phóng Sài Gòn ngày 30/4/1975.

Đối với một người lính mới ngoài hai mươi tuổi, đó là những tháng ngày mà mỗi quyết định của người chỉ huy đều có thể liên quan đến sự sống còn của đồng đội.

Nguyễn Sông Thao được đồng đội nhớ đến là một người chỉ huy mưu trí, linh hoạt, thường xuyên có mặt ở những nơi khó khăn, ác liệt. Trong chiến đấu, ông không chỉ ra mệnh lệnh từ phía sau mà luôn tìm cách có mặt cùng bộ đội ở những vị trí nguy hiểm nhất.

Hòa bình chưa phải là điểm kết thúc

Ngày đất nước thống nhất, nhiều người lính nghĩ rằng mình đã hoàn thành nhiệm vụ.

Nhưng với Nguyễn Sông Thao, hành trình quân ngũ vẫn tiếp tục.

Sau năm 1975, ông cùng đơn vị tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.

Từ tháng 9/1977 đến khi hy sinh, ông liên tục chiến đấu ở chiến trường Tây Nam, trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh. Trong một số trận đánh được các nguồn tư liệu ghi lại, ông đã thể hiện khả năng chỉ huy táo bạo, linh hoạt và quyết đoán.

Có những trận, ông chỉ huy bộ đội luồn sâu vào phía sau đội hình đối phương.

Có những trận, đơn vị phải chống đỡ nhiều đợt tiến công liên tiếp.

Và giữa những tình huống ấy, người chỉ huy vẫn phải giữ được sự bình tĩnh để đưa ra quyết định.

Ngày người anh hùng nằm lại

Ngày 18/7/1978, Nguyễn Sông Thao anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ tại chiến trường Tây Nam.

Ông ra đi khi mới 28 tuổi.

Một người lính đã dành mười năm tuổi trẻ cho quân ngũ.

Từ chàng trai 18 tuổi rời quê Nghệ An năm nào, ông đã trở thành người chỉ huy dày dạn trận mạc, đi qua hai cuộc chiến và cuối cùng nằm lại trên chiến trường khi tuổi đời còn rất trẻ.

Khi hy sinh, ông mang quân hàm Thượng úy và giữ cương vị cán bộ chỉ huy của Trung đoàn 273, Sư đoàn 341.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, Nguyễn Sông Thao được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Ba và được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 20/12/1979.

48 năm sau, người con trở về quê mẹ

Sau khi hy sinh, hài cốt Nguyễn Sông Thao được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Châu Thành, tỉnh Tây Ninh.

Mãi đến năm 2026, sau 48 năm, theo nguyện vọng của gia đình và thân nhân, hài cốt ông được đưa về quê hương.

Ngày 11/5/2026, xã Yên Xuân tổ chức lễ truy điệu và an táng hài cốt Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Sông Thao tại quê nhà.

Khoảnh khắc ấy có lẽ đặc biệt xúc động.

Người lính năm xưa cuối cùng đã trở về với quê hương.

Không còn là một nấm mộ ở nơi chiến trường xa xôi.

Không còn là một cái tên được nhắc trong ký ức đồng đội.

Anh trở về với đất mẹ Nghệ An, về bên quê hương Long Sơn – nơi anh đã sinh ra và lớn lên.

Một đời người – một trang sử

Câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Sông Thao khiến người ta không khỏi xúc động khi nghĩ về tuổi trẻ của một thế hệ.

18 tuổi lên đường.
25 tuổi bước vào những trận đánh quyết định của mùa Xuân 1975.
28 tuổi nằm lại nơi chiến trường.

Một cuộc đời ngắn ngủi, nhưng những năm tháng ấy đã được sống bằng tất cả trách nhiệm của một người lính đối với Tổ quốc.

Hôm nay, quê hương Yên Xuân đã bình yên.

Những con đường mới nối những bản làng, những cánh đồng vẫn xanh và cuộc sống tiếp tục từng ngày.

Nhưng trong lòng đất quê hương, người con Nguyễn Sông Thao đã trở về.

Anh đã đi rất xa để chiến đấu, nhưng cuối cùng vẫn trở về nơi mình bắt đầu – quê nhà Long Sơn, xứ Nghệ.

Và câu chuyện của người Anh hùng ấy sẽ còn được kể lại cho những thế hệ sau, để họ hiểu rằng phía sau hai chữ “hòa bình” là cả một thế hệ đã gửi lại tuổi thanh xuân của mình cho đất nước.