Chuyện về ngôi mộ 6 anh em

Về thăm xã Mỹ Hòa, huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long (nay là phường Cái Vồn), hỏi tới ngôi mộ 6 anh em, nhiều người vẫn còn nhớ như in cuộc thảm sát đẫm máu cách đây hơn 40 năm tại nhà ông Mười Đời (Bùi Văn Đời, Khóm Mỹ Phước 1). Giặc đã cướp đi sinh mệnh của 7 anh em trong một gia đình, trong đó có 3 người là những chiến sĩ cách mạng tuổi còn rất trẻ.

Theo lịch sử xã Mỹ Hòa ghi lại, sáng ngày 25-9-1971, từ nguồn tin của gián điệp, hàng trăm lính dân vệ, lính bảo an huyện Bình Minh của chính quyền Ngụy đã bí mật tiến sâu vào ấp Mỹ Phước 1, mở trận càn quét đẫm máu tại nhà ông Mười Đời. Lính ác ôn đã xả súng thảm sát 8 người, trong đó có 7 người con của ông Mười Đời và một chiến sĩ hoạt động bí mật trong khu vực. Trong số những người con của ông Mười Đời bị sát hại có 3 người đang đi theo cách mạng là anh Bùi Ngọc Phương (21 tuổi, con thứ hai) du kích xã; Bùi Thị Ngọc Phát, cán bộ binh vận (19 tuổi, con thứ ba) và người con thứ tư là Bùi Thị Ngọc Bí, giao liên mật lúc ấy mới 17 tuổi. Những người còn lại là Bùi Ngọc Bầu (14 tuổi); Bùi Thị Ngọc Thực (7 tuổi); Bùi Ngọc Nghiệp (5 tuổi) và Bùi Ngọc Hòa (3 tuổi).

Sau khi cuộc thảm sát xảy ra, những người dân cùng xóm đã tức tốc chèo xuồng sang Cần Thơ để báo tin cho vợ chồng ông Mười Đời. “Lúc đầu, mấy bác hàng xóm qua chỉ nói anh Phương bị bắt, khi ba má tui chèo ghe ra đến giữa sông Hậu họ mới nói là chết hết rồi. Lúc ấy, ba má tôi thất thần, đổ hết cam xuống sông, rồi chèo tới tấp về nhà. Nhìn thấy xác của anh, chị, em nằm la liệt trong vũng máu, mâm cơm tung tóe. Hai người đổ quỵ ngay trước cửa nhà” – người con thứ sáu Bùi Ngọc Học vẫn bàng hoàng khi nhớ lại.

Còn ông Lưu Văn Tâm (bí danh Ba Tâm, là nguyên Chủ tịch huyện Bình Minh, vừa mất vào tháng 11/2025), khi ấy là người trực tiếp chỉ huy phong trào du kích ở Mỹ Hòa cho biết: “Hay tin, chúng tôi cũng bí mật đến hiện trường để nắm tình hình. Cảnh tượng vô cùng đau đớn. Bọn lính bắn các chiến sĩ Phương, Giàu, Phát, Bí trước, rồi tiếp tục giết hết những người còn lại. Tội nhất là thằng Nghiệp (5 tuổi), thằng Hòa (3 tuổi) núp trong cánh cửa cũng bị lôi ra bắn, miệng hai đứa vẫn còn ngậm miếng cơm chưa kịp nuốt”.

Không chỉ bị bắn, anh Phương còn bị bọn ác ôn rạch miệng đến mang tai và đánh dập sống mũi, anh Giàu bị moi tim để lên ngực rồi cho lính lôi xác hai người ra hội đồng xã phơi nắng. Mãi 2 đêm sau, vợ chồng ông Mười Đời mới đưa được xác con về nhưng vẫn không thể chôn cất vì trực thăng liên tục quần trên nóc nhà.

Chị Út Lớn cho biết, để tránh sự chú ý của máy bay địch, vợ chồng ông Mười Đời đã đào một hố lớn ngay dưới nền nhà để chôn chung 6 người con. Riêng anh Bùi Ngọc Phương được chôn gần với người bạn là anh Trần Văn Giàu cách nhà 300m. “Nghe ba tôi bảo, phải chôn riêng anh Phương vì lúc ấy chỉ có ảnh là hoạt động công khai, ba tôi muốn tách ra để đưa đơn kiện bọn ác ôn đã giết hại oan những đứa trẻ khác” - chị Út Lớn nói. Lần nào đi Sài Gòn kiện, ông Mười Đời đều dẫn cả nhà đi cùng. Sau đó, vụ việc đã gây xôn xao dư luận khi báo chí tiến bộ ở Sài Gòn lên tiếng với các bài báo có tiêu đề: “Vụ thảm sát do lính nghĩa quân Mỹ Hòa thực hiện” hay “Tống tiền, bắt heo, bẻ trái”… Trước áp lực của dư luận, chính quyền Ngụy đã nhiều lần thuyết phục gia đình ông Mười Đời nhận tiền bồi thường, yêu cầu ông rút đơn và im lặng.

Anh Bùi Ngọc Học nhớ lại: “Tôi còn nhớ có lần phía chính quyền Ngụy đem ra rất nhiều tiền bồi thường, ước chừng một chiếc xuồng mới chở hết, nhưng ba tôi nhất quyết không lấy tiền mà chỉ yêu cầu phải bỏ tù những kẻ ác ôn giết người dã man”. Nhưng rồi vụ kiện dần bị lắng xuống bởi cuộc chiến tranh ngày càng vào giai đoạn ác liệt. Những năm sau đó, dù người dân trong xóm đã sơ tán gần hết, nhưng gia đình ông Mười Đời vẫn bám trụ lại trong căn nhà lá cạnh ngôi mộ 6 người con. Khu vực quanh nhà ông Mười Đời với nhiều vườn tạp um tùm, sông, rạch chằng chịt là một vùng ẩn náu bí mật của anh em du kích địa phương.

Sau ngày đất nước thống nhất, huyện Bình Minh đến hỏi ý kiến gia đình đưa hài cốt 3 liệt sĩ Phương, Phát và Bí, về nghĩa trang của huyện, nhưng vợ chồng ông Mười Đời từ chối. Ông bà muốn để các con yên nghỉ ngay cạnh nhà mình để được gần gũi mỗi ngày. Riêng phần mộ anh Phương vẫn nằm chỗ cũ, chỉ có tên tuổi của anh được khắc chung với các em trên bia của ngôi mộ tập thể.

Còn bà Lê Thị Tư (vợ ông Mười Đời) thi thoảng lại đem áo của các con ra ngắm nghía. Sức khỏe ngày càng yếu, bà mất năm 1988 khi được 56 tuổi. Năm 1995, bà Tư được Nhà nước truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng. Năm 2002, ông Mười Đời mất vì tuổi cao, phần mộ của ông bà được gia đình đặt nằm ngay cạnh ngôi mộ các con.

Tham khảo “Báo Sài Gòn giải phóng”