Chuyến xe đi lạc

Lý Trường Nam sinh năm 1957, lớn lên giữa những năm tháng đất nước còn chia cắt. Tuổi thơ của ông gắn liền với tiếng còi báo động, với những câu chuyện về chiến trường mà người lớn kể lại bên bếp lửa. Đến tháng 8 năm 1975, khi vừa tròn 18 tuổi, Nam xung phong nhập ngũ. Trong lòng chàng trai trẻ khi ấy chỉ có một suy nghĩ giản dị: đi để bảo vệ Tổ quốc và góp phần hàn gắn những vết thương của chiến tranh. Sau thời gian huấn luyện ngắn ngủi, đơn vị của Nam nhận lệnh hành quân từ miền Bắc vào Tây Nguyên. Đó là một hành trình dài, gian khổ, băng qua những cánh rừng rậm, những con đường đất đỏ gập ghềnh. Để đảm bảo an toàn, đơn vị chia thành nhiều chuyến xe di chuyển cách quãng nhau. Nam được phân ngồi trên chuyến xe thứ hai. Sáng hôm ấy, đoàn xe bắt đầu lăn bánh khi sương còn phủ kín lối đi. Nam ngồi cạnh cửa xe, tay ôm chặt khẩu súng, mắt dõi theo con đường phía trước. Chiếc xe chở đầy những người lính trẻ như anh, ai cũng im lặng, chỉ có tiếng động cơ và tiếng bánh xe nghiến lên mặt đất. Chuyến xe thứ nhất đi trước, dẫn đường theo kế hoạch đã định sẵn. Khi xe của Nam đến một đoạn rẽ trong rừng, họ phát hiện cột mốc chỉ đường đã bị đổ. Hai con đường hiện ra, giống nhau đến khó phân biệt. Người lái xe chần chừ một lúc, rồi quyết định rẽ sang một hướng khác với dự kiến ban đầu. Chiếc xe lạc đường. Ban đầu, mọi người còn bàn tán, có chút lo lắng. Nhưng rồi xe vẫn tiếp tục tiến sâu vào con đường lạ, không ai ngờ rằng chính sự “đi lạc” ấy lại thay đổi số phận của cả xe. Khoảng một giờ sau, từ phía xa vang lên những tiếng nổ dội lại giữa núi rừng. Mặt đất rung lên từng hồi. Tất cả im bặt. Một trinh sát được cử đi kiểm tra quay trở lại với gương mặt căng thẳng:
“Đường chính… bị bom đánh. Chuyến xe đi trước trúng ngay lúc đang qua đoạn trống…” Câu nói ấy như sét đánh ngang tai. Nam lặng người. Tim anh đập mạnh, bàn tay vô thức siết chặt. Nếu chiếc xe của anh không rẽ nhầm… nếu họ đi đúng đường… Thì giờ này, có lẽ anh đã không còn ở đây. Không khí trên xe chìm trong im lặng nặng nề. Không ai nói thành lời, nhưng tất cả đều hiểu họ vừa thoát khỏi lằn ranh sinh tử trong gang tấc. Đêm hôm đó, đơn vị dừng chân trong rừng sâu. Nam nằm nhìn lên bầu trời tối đen, lòng trĩu nặng. Anh nghĩ đến những đồng đội trên chuyến xe đầu tiên – những người đã không may mắn. Một cảm giác biết ơn cuộc sống xen lẫn nỗi xót xa dâng lên trong lòng anh. Từ khoảnh khắc ấy, Nam hiểu rằng mạng sống của mình không còn chỉ là của riêng mình nữa. Nó mang theo cả phần của những người đã ngã xuống. Ông tiếp tục hành quân vào Tây Nguyên, vượt qua bao gian khổ, với một ý chí mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Và suốt cuộc đời sau này, mỗi khi nhắc lại chuyến xe năm ấy, Lý Trường Nam vẫn luôn nói: “Có những lúc tưởng như đi sai đường… nhưng chính con đường đó lại giữ mình ở lại với cuộc đời.”