Chuyến xuồng đêm chở cán bộ

Đêm Đồng Tháp Mười xuống rất nhanh, nhanh đến mức đôi khi người ta có cảm giác ánh sáng vừa tắt đi là bóng tối đã kịp phủ kín cả một vùng đất rộng lớn. Ở Nhơn Hòa Lập, khi hoàng hôn vừa rút khỏi những rặng tràm, cả không gian đã chìm vào một màu đen mênh mông, chỉ còn lại tiếng gió lùa qua lá, tiếng côn trùng rả rích và tiếng nước khẽ vỗ vào bờ đất như nhịp thở chậm rãi của vùng sông nước. Chính trong cái nền tĩnh lặng ấy, những chuyến đi quan trọng nhất của thời chiến lại bắt đầu, lặng lẽ như thể chúng chưa từng tồn tại. Từ một bến nhỏ khuất sau rặng tràm, chiếc xuồng ba lá âm thầm rời đi trong bóng tối, men theo tuyến giao liên quen thuộc của Kinh Năm Ngàn, nối dài qua những nhánh nước dẫn về trung tâm căn cứ của Khu Căn cứ Xứ ủy và Ủy ban Hành chính Kháng chiến Nam Bộ. Người chèo xuồng không dám dùng đèn, cũng không dám tạo ra bất kỳ âm thanh thừa nào. Họ chỉ dựa vào ký ức đã được rèn luyện qua nhiều lần đi lại, dựa vào những dấu hiệu rất nhỏ của tự nhiên: một bụi tràm cong nghiêng về phía dòng chảy, một khúc kinh hẹp nơi nước xoáy nhẹ, hay một đoạn bờ đất lồi ra như một mốc ngầm giữa bóng tối. Trên xuồng là một người cán bộ và những gói tài liệu được bọc kỹ trong lớp vải dầu, buộc chặt nhiều vòng để tránh nước thấm vào, bởi bên trong đó không chỉ là giấy tờ mà là những quyết định, những mệnh lệnh và cả hướng đi của phong trào cách mạng.

Không ai nói với ai một lời. Chỉ có tiếng mái chèo khua nhẹ, đều đặn và thận trọng, mỗi nhịp chèo như được cân đo chính xác để xuồng tiến lên mà không làm mặt nước gợn sóng quá lớn. Trong bóng đêm của Đồng Tháp Mười, một tiếng động nhỏ cũng có thể trở thành dấu vết nguy hiểm, vì vậy sự im lặng không chỉ là thói quen mà là kỷ luật sinh tồn. Có những đoạn xuồng phải men sát bờ tràm để tránh gió và dòng chảy xiết, có những đoạn phải dừng lại hoàn toàn, để mặc cho dòng nước trôi nhẹ trong khi người chèo lắng nghe âm thanh từ xa, phân biệt giữa tiếng gió và những tín hiệu bất thường có thể là dấu hiệu của địch đang tuần tra. Người cán bộ ngồi im, ánh mắt hướng về phía trước nơi chỉ có bóng tối dày đặc, nhưng trong lòng lại là cả một hệ thống suy nghĩ đang vận hành không ngừng: tình hình căn cứ, những tuyến giao liên, những vùng dân cư cần bảo vệ, tất cả đều gắn liền với chuyến đi này. Mỗi con nước trôi qua không chỉ là khoảng thời gian, mà còn là một nhịp căng thẳng, một bước đi trên ranh giới giữa an toàn và hiểm nguy. Bất chợt, từ xa, một vệt sáng của đuốc quét ngang mặt nước. Người chèo xuồng lập tức ghìm mái chèo, nhẹ nhàng đưa xuồng áp sát vào bờ lau sậy, cả hai người gần như hòa vào bóng tối đặc quánh của rừng tràm. Họ nín thở, không một cử động thừa, bởi chỉ cần một tiếng động nhỏ hay một bóng hình lộ ra cũng có thể khiến toàn bộ chuyến đi bị phát hiện. Ánh sáng lướt qua mặt nước, quét qua những thân tràm rồi biến mất như chưa từng tồn tại, để lại phía sau một khoảng không im lặng đến nghẹt thở. Khi chắc chắn rằng nguy hiểm đã qua, người chèo xuồng mới từ từ đưa mái chèo trở lại mặt nước, tiếp tục hành trình với sự thận trọng còn cao hơn trước. Xuồng tiếp tục lặng lẽ trôi đi giữa đồng nước mênh mông, hòa vào bóng đêm như một phần của tự nhiên, không dấu vết, không tiếng gọi tên. Đến gần rạng sáng, khi những âm thanh đầu tiên của buổi sớm – tiếng chim rừng, tiếng gió nhẹ trên tán tràm – bắt đầu vang lên, chuyến xuồng cũng vừa cập bến an toàn trong vùng căn cứ. Người cán bộ bước lên bờ đất còn ướt sương đêm, quay lại nhìn dòng kinh lần cuối, nơi vừa giữ kín một hành trình quan trọng mà không một ai ngoài những người trong cuộc biết được đầy đủ. Chuyến xuồng đêm chở cán bộ đã trôi qua như chưa từng xảy ra, nhưng dấu lặng của nó vẫn còn ở lại trong ký ức của vùng đất Nhơn Hòa Lập – nơi mỗi con nước từng là một con đường bí mật, và mỗi chuyến đi trong bóng tối đều mang theo cả một niềm tin bền bỉ vào ngày mai của độc lập và tự do./.